پیشرفت سریع فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی، بحث درباره نقش این ابزارها در تشخیص بیماری و آینده حرفه پزشکی را بیش از گذشته داغ کرده است. در حالی که برخی مطالعات از عملکرد بهتر برخی مدلهای هوش مصنوعی نسبت به پزشکان در تشخیص بیماری خبر میدهند، کارشناسان معتقدند هنوز فاصله قابل توجهی تا جایگزینی کامل پزشکان وجود دارد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، مجله نیچر در گفتوگو با پژوهشگران حوزه سلامت و هوش مصنوعی، به بررسی آخرین دستاوردها و چالشهای استفاده از این فناوری در مراقبتهای پزشکی پرداخته است. به گفته متخصصان، اگرچه هوش مصنوعی در انجام برخی وظایف مانند یادداشتبرداری پزشکی، مدیریت اطلاعات بیماران و حتی تمدید نسخهها موفق عمل کرده، اما پیچیدگیهای تعامل با بیماران همچنان یک چالش جدی محسوب میشود.
دیوید وو، پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی در دانشکده پزشکی هاروارد، در این زمینه میگوید: «پزشکی حوزهای شلوغ است و بیماران همیشه داستانهای مطابق با کتابهای درسی را تعریف نمیکنند. من فکر نمیکنم ثابت کرده باشیم که این سیستمها میتوانند از پس آن آشفتگی برآیند.»
عملکرد چشمگیر هوش مصنوعی در تشخیص بیماری
یکی از مطالعات منتشرشده در مجله ساینس نشان داده است که یک مدل زبانی پیشرفته توانسته در ارزیابی وضعیت بیماران مراجعهکننده به اورژانس عملکرد بهتری نسبت به پزشکان داشته باشد. بر اساس این تحقیق، مدل هوش مصنوعی o1 در ۶۷ درصد موارد تشخیص صحیح یا نزدیک به صحیح ارائه کرده، در حالی که دقت پزشکان حاضر در مطالعه بین ۵۰ تا ۵۵ درصد بوده است.
پژوهشگران معتقدند استفاده از دادههای واقعی بیماران، ارزش این یافتهها را افزایش داده است، اما در عین حال تأکید میکنند که شرایط این آزمایش با محیط واقعی بیمارستان تفاوت داشته و هوش مصنوعی امکان تعامل مستقیم با بیماران را نداشته است.
رقابت نزدیک پزشکان و رباتهای گفتوگومحور
در مطالعه دیگری که توسط پژوهشگران گوگل انجام شده، یک سامانه هوش مصنوعی با بیماران از طریق پیام متنی گفتوگو کرده و بر اساس اطلاعات جمعآوریشده، تشخیصهای احتمالی را پیشنهاد داده است. نتایج نشان داد تشخیص صحیح در ۷۵ درصد موارد در میان سه گزینه نخست این سامانه قرار داشته و عملکرد آن به پزشکان واقعی نزدیک بوده است.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که پزشکان در ارائه برنامههای درمانی عملی و مقرونبهصرفه همچنان عملکرد بهتری داشتهاند؛ موضوعی که اهمیت تجربه انسانی در فرآیند درمان را نشان میدهد.
نگرانیها درباره ایمنی هوش مصنوعی پزشکی
با وجود پیشرفتهای قابل توجه، متخصصان نسبت به استفاده گسترده و بدون نظارت از این فناوری هشدار میدهند. آدام رودمان، از پژوهشگران این حوزه، معتقد است: «شواهد تاکنون نشان میدهد که این سیستمها عملکرد تشخیصی چشمگیری دارند»، اما هنوز مشخص نیست که در محیط واقعی درمان تا چه اندازه ایمن و قابل اعتماد خواهند بود.
دیوید وو نیز پس از مشاهده یک توصیه خطرناک از سوی یک سامانه آزمایشی هوش مصنوعی، بر ضرورت انجام کارآزماییهای بالینی دقیق تأکید کرده است. یافتههای اولیه برخی مطالعات نشان میدهد که احتمال بروز آسیب جدی ناشی از توصیههای برخی مدلهای زبانی پزشکی در حدود ۲۲ درصد موارد وجود داشته است.
کارشناسان معتقدند مسیر آینده به سمت همکاری پزشکان و سامانههای هوشمند حرکت میکند، نه حذف کامل نیروی انسانی. این فناوری میتواند با کاهش بار کاری پزشکان، افزایش سرعت تحلیل دادهها و بهبود دسترسی بیماران به خدمات سلامت، نقش مهمی در توسعه حکمرانی هوشمند در نظام سلامت ایفا کند.
کاراندیپ سینگ، متخصص هوش مصنوعی پزشکی، در این باره میگوید: «آنچه همچنان در قلمرو پزشکان واقعی باقی میماند، داشتن یک رابطه مبتنی بر اعتماد با بیمار است.»
بر همین اساس، بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که هوش مصنوعی در سالهای آینده به یکی از ابزارهای اصلی پشتیبان تصمیمگیری پزشکی تبدیل خواهد شد، اما نقش پزشکان در ایجاد اعتماد، قضاوت بالینی و ارتباط انسانی همچنان غیرقابل جایگزین خواهد ماند.
انتهای پیام
