این مقاله توسط علیاصغر پورعزت استاد گروه خط مشی و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان تهران، دانشگاه تهران، ، طیبه عباسی دانشیار، گروه خط مشی و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان تهران، دانشگاه تهران، شهریار مقصودی کناری کارشناسی ارشد، گروه خط مشی و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان تهران، دانشگاه تهران و محمدمهدی نامدار جویباری دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه خط مشی و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان تهران، دانشگاه تهران نوشته شده است.
به گزارش پایگاه خبری هوشمند، نگارندگان در این پژوهش بهدنبال شناسایی عناصر تأثیرگذار حکمرانی هوشمند بر شهر هوشمند هستند.
روش مبنایی حاکم بر پژوهش، روش مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) است. پژوهش کنونی، پژوهشی کیفی از نوع کاربردی است. روش جمعآوری داده در این پژوهش بدینصورت بود که با استفاده از نمونهگیری هدفمند، فهرستی از خبرگان این حوزه تهیه شد و پساز انجام گفتوگو با آنها، از ایشان مصاحبه بهعمل آمد و پرسشنامهای در اختیارشان قرار گرفت. خبرگان با پاسخ به سؤالها، دادههای پژوهش را فراهم ساختند. محیط پژوهش طبیعی بود و مشارکتکنندگان در مصاحبه و پرسشنامه، از متخصصان دانشگاهی در حوزه شهر هوشمند بودند. افزونبر این، از کارشناسان اجرایی که در سازمانهای مربوطه، نظیر بخش شهر هوشمند در شهرداریها و سایر نهادهای ذیربط بهره برده شد.
یافتهها حاکی از آن است که در ایران، بهویژه در شهر تهران، تلاشهای چشمگیری برای هوشمند شدن در حال انجام است. در همین راستا، پس از بررسی پیشینه پژوهش و انجام مصاحبه، از میان عناصر موجود، مؤلفههایی نظیر مشارکت شهروندان، دولت الکترونیک، مدیریت هوشمند، استفاده از فناوری، محیط سیاسی و نهادی، دسترسی و استفاده از اینترنت، ویژگیهای اجتماعی ـ محیطی، شفافیت، پاسخگویی، تبادل داده و مشارکت بخش دولتی و خصوصی شناسایی شدند. با بررسی و تجزیهوتحلیل مصاحبههای صورت گرفته و همچنین، تحلیل ادبیات موجود در این حوزه، از طریق روش مدلسازی ساختاری تفسیری، به شناسایی عوامل مهم و تأثیرگذار درجهت تحقق شهر هوشمند در شهر تهران پرداخته شد. از میان عوامل بیان شده در جهت ایجاد شهر هوشمند در تهران، تحقق دولت الکترونیک بیشترین تأثیر را دارد. عوامل پرداختن و پیادهسازی مدیریت هوشمند، استفاده از فناوری در شهر و محیط سیاسی و نهادی، بهعنوان عوامل تأثیرگذار در لایۀ بعد قرار گرفتند.
پژوهش ۱۱ مؤلفه اصلی حکمرانی هوشمند را شناسایی کرده است که عبارتاند از:
- مشارکت شهروندان
- دولت الکترونیک
- مدیریت هوشمند
- استفاده از فناوری
- محیط سیاسی و نهادی
- دسترسی و استفاده از اینترنت
- ویژگیهای اجتماعی و محیطی
- شفافیت
- پاسخگویی
- تبادل داده
- همکاری بخش دولتی و خصوصی
پس از تحلیل روابط میان این عوامل، پژوهش به این نتیجه رسیده که:
- دولت الکترونیک مهمترین و اثرگذارترین عامل در تحقق شهر هوشمند است.
- محیط سیاسی و نهادی مناسب و استفاده از فناوری در رتبههای بعدی اهمیت قرار دارند.
- مدیریت هوشمند نیز از عوامل کلیدی در موفقیت شهر هوشمند محسوب میشود.
- مؤلفههایی مانند شفافیت، پاسخگویی و مشارکت شهروندان بیشتر تحت تأثیر عوامل پایهایتر قرار میگیرند.
جمعبندی مقاله
نویسندگان معتقدند شهرهای ایران، بهویژه تهران، برای مقابله با مشکلاتی مانند ترافیک، آلودگی هوا، مصرف بالای انرژی و گسترش نامتوازن شهری نیازمند حرکت به سمت شهر هوشمند هستند. اما تحقق این هدف بدون حکمرانی هوشمند امکانپذیر نیست. نتیجه نهایی پژوهش این است که سه رکن اصلی موفقیت شهر هوشمند در ایران عبارتاند از:
- دولت الکترونیک
- محیط سیاسی و نهادی مناسب
- بهرهگیری گسترده از فناوری
و این سه عامل زیربنای سایر مؤلفههای حکمرانی هوشمند به شمار میروند.
انتهای پیام
