کارشناسان حوزه سلامت معتقدند اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع میتواند با ایجاد نظم در ارائه خدمات درمانی، ضمن کاهش هزینهها، دسترسی عادلانهتر مردم به خدمات بهداشتی و درمانی را فراهم کند. به باور آنان، حرکت به سمت حکمرانی هوشمند در نظام سلامت، علاوه بر مدیریت بهینه منابع، زمینه ارتقای کیفیت خدمات و افزایش رضایت بیماران را نیز فراهم خواهد کرد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، مطالعات کارشناسی نشان میدهد استقرار برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، به افزایش کارآمدی نظام سلامت، مدیریت بهتر منابع و بهبود دسترسی مردم به خدمات بهداشتی و درمانی منجر میشود.
در این الگو، بیمار ابتدا توسط پزشک عمومی ویزیت میشود و در صورت نیاز، برای ادامه درمان به پزشک متخصص ارجاع داده خواهد شد. همچنین اگر روند درمان به بستری یا جراحی منتهی شود، خدمات بستری برای بیمارانی که از مسیر نظام ارجاع وارد چرخه درمان شدهاند، بهصورت رایگان ارائه میشود.
اجرای آزمایشی این برنامه در چند شهرستان آغاز شده است. در سطح نخست ارائه خدمات، چهار خدمت اولیه بهعنوان مشوق بهصورت رایگان در اختیار بیماران قرار میگیرد و پس از آن، تنها ۵۰ درصد تعرفه ویزیت بخش دولتی دریافت میشود. همچنین در سطح دوم خدمات، سهم پرداختی بیمار برای مراجعه به پزشکان متخصص و خدمات سرپایی، ۱۵ درصد تعرفه خواهد بود.
کارشناسان مهمترین دستاورد این طرح را ایجاد نظم در فرآیند درمان عنوان میکنند. بر اساس این ارزیابیها، «مهمترین دستاورد این طرح، ایجاد نظم در مسیر درمان است؛ بهگونهای که بیمار دیگر برای دریافت خدمات تخصصی دچار سردرگمی نمیشود و منابع سلامت نیز هدفمندتر هزینه خواهد شد.»
در مقابل، یکی از مهمترین چالشهای اجرای این برنامه، موضوع «ارجاع معکوس» عنوان شده است. در این شرایط، بیمار بدون مراجعه به پزشک سطح یک، مستقیماً به پزشک متخصص مراجعه کرده و سپس درخواست ارجاع از پزشک عمومی میکند؛ اقدامی که فلسفه اصلی نظام ارجاع را با چالش مواجه میکند.
بر اساس سازوکار پیشبینیشده، بیمارانی که از مسیر رسمی نظام ارجاع وارد چرخه درمان شوند، خدمات را با تعرفههای بیمهای دریافت میکنند، اما مراجعه خارج از این فرآیند میتواند هزینههای بیشتری را به بیماران تحمیل کند.
در عین حال، کارشناسان تأمین منابع مالی، دسترسی مناسب به پزشکان متخصص و افزایش آگاهی عمومی را از مهمترین الزامات اجرای موفق این طرح میدانند.
در مرحله اجرای آزمایشی نیز هر دانشگاه علوم پزشکی، یک منطقه را برای اجرای طرح انتخاب کرده و تیمهای ارزیابی متشکل از نمایندگان سازمان تأمین اجتماعی، بیمه سلامت و وزارت بهداشت روند اجرای آن را بررسی میکنند. در صورت موفقیت این مرحله، برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در سطح استانها توسعه خواهد یافت.
از دیگر موضوعات مورد توجه در این برنامه، اصلاح الگوی تجویز دارو است. بررسیها نشان میدهد تجویز برخی داروهای غیرضروری، از جمله داروهای کورتونی، علاوه بر افزایش هزینههای درمان، میتواند عوارضی برای بیماران ایجاد کند.
همچنین تأکید شده است که میانگین تعداد اقلام دارویی در نسخههای استان ایلام تفاوت محسوسی با میانگین کشوری ندارد، اما تغییر نگرش جامعه نسبت به درمان ضروری است؛ زیرا هنوز برخی بیماران تصور میکنند تعداد بیشتر دارو به معنای درمان بهتر است.
کارشناسان همچنین اجرای پرونده الکترونیک سلامت را یکی از مهمترین زیرساختهای حکمرانی هوشمند در نظام درمان میدانند. به اعتقاد آنان، با ایجاد پرونده الکترونیک، سوابق پزشکی بیماران در دسترس پزشکان قرار میگیرد و امکان تصمیمگیری دقیقتر و ارائه خدمات درمانی مناسبتر فراهم میشود.
بر اساس این ارزیابیها، «این سامانه علاوه بر کاهش هزینههای درمان، موجب افزایش کیفیت خدمات سلامت میشود و منابع حاصل از صرفهجویی میتواند برای ارتقای سایر بخشهای درمانی مورد استفاده قرار گیرد.»
در نهایت، کارشناسان معتقدند بخش قابل توجهی از مشکلات نظام سلامت با افزایش آگاهی عمومی، توجه بیشتر به پیشگیری و اجرای کامل نظام ارجاع قابل کنترل است و حرکت به سمت حکمرانی هوشمند میتواند مسیر ارتقای سلامت جامعه و افزایش بهرهوری نظام درمان را هموارتر کند.
انتهای پیام
