عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان، در گفت‌وگویی با خبرنگار ایمنا، با اشاره به نقشه راه اصفهان برای تبدیل شدن به یک شهر هوشمند، اظهار داشت که «هوش مصنوعی، داده و نوآوری سه ضلع آینده مدیریت شهری هستند» و تأکید کرد که «ایجاد زیرساخت‌های اطلاعاتی، حفظ حریم خصوصی شهروندان، تشکیل آزمایشگاه نوآوری و تدوین نقشه راه توسعه هوش مصنوعی از مهم‌ترین الزامات تحقق چشم‌انداز اصفهان ۱۴۱۰ به‌شمار می‌رود.»
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، دکتر احمدرضا منتظرالقائم با اشاره به ضرورت هوشمندسازی شهری، تصریح کرد که «هوشمندسازی شهری بدون زیرساخت‌های اطلاعاتی و حکمرانی برپایه داده، مفهومی ناقص است» و اگر قرار باشد اصفهان در سال‌های آینده به الگویی برای مدیریت هوشمند شهری تبدیل شود، باید «ایجاد یک زیست‌بوم منسجم داده، همکاری دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان و تدوین نقشه راه روشن برای استفاده از هوش مصنوعی در اولویت قرار گیرد.»
منتظرالقائم در ادامه، هر تحول بنیادین را نیازمند زیرساخت دانست و با تأکید بر اینکه در مدیریت هوشمند شهری، این زیرساخت «داده» است، گفت: «اصفهان به یک بانک جامع اطلاعاتی نیاز دارد که داده‌های مربوط به تردد، مصرف آب و انرژی، ویژگی‌های جمعیتی، ظرفیت‌های انسانی و شاخص‌های خدمات شهری را در خود تجمیع کند». به باور او، «چنین مجموعه‌ای می‌تواند مبنای شکل‌گیری داشبورد حکمرانی شهری باشد تا تصمیم‌ها به جای برداشت‌های فردی، بر تحلیل داده و پیش‌بینی‌های دقیق استوار شوند.»
یکی از محورهای کلیدی گفت‌وگوی این استاد دانشگاه، توجه به حریم خصوصی شهروندان در کنار استفاده از داده‌هاست. او با صراحت اعلام کرد که «استفاده از داده و صیانت از حریم خصوصی در تضاد نیستند؛ به شرط آنکه ناشناس‌سازی اطلاعات، امنیت داده‌ها، سطوح دسترسی و نحوه جمع‌آوری و استفاده از اطلاعات، در چارچوب قوانین شفاف تعریف شود». منتظرالقائم تأکید کرد که «اعتماد عمومی زمانی شکل می‌گیرد که شهروندان بدانند داده‌هایشان تحت ضوابط مشخص و نظارت مستقل استفاده می‌شود.»
منتظرالقائم برای حرکت عملی اصفهان به سوی شهر هوشمند، سه رکن اساسی را ضروری دانست. نخست، «آزمایشگاه نوآوری شهر اصفهان» که به گفته او باید «محلی برای آزمون راهکارهای جدید در مقیاس واقعی شهر باشد؛ به‌گونه‌ای که دانشگاهیان، شرکت‌های دانش‌بنیان و مدیران شهری بتوانند پیش از اجرای گسترده، فناوری‌ها را ارزیابی کنند». دو رکن دیگر را نیز «تشکیل اتاق فکر مشترک میان دانشگاه و صنعت» و «تدوین سند جامع توسعه هوش مصنوعی در مدیریت شهری» دانست که «باید اهداف، اولویت‌ها، الزامات اخلاقی، زمان‌بندی، منابع و شاخص‌های ارزیابی را مشخص کند.»
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان با اشاره به تجربه شهرهای پیشروی جهان مانند دبی، سنگاپور، بارسلونا و ووهان، هشدار داد که «اصفهان نباید نسخه‌ای از الگوهای جهانی را تکرار کند، زیرا بحران آب، فرونشست زمین، پیشینه تاریخی و ویژگی‌های کالبدی این شهر، راهکارهایی متناسب با شرایط بومی را ضروری می‌کند.»
منتظرالقائم چشم‌انداز اصفهان در افق ۱۴۱۰ را شهری توصیف کرد که «بخش مهمی از مدیریت آن بر پایه هوش مصنوعی و تحلیل داده انجام می‌شود» و نمونه‌هایی از این تحول را شامل «کنترل هوشمند چراغ‌های راهنمایی، مدیریت یکپارچه حمل‌ونقل، پایش لحظه‌ای آب و هوا، مدیریت هوشمند مصرف آب و پایش فرونشست با تصاویر ماهواره‌ای و حسگرهای زمینی» برشمرد.
این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به تحول نهادی شهرداری در چنین فضایی، خاطرنشان کرد که «در چنین شهری، شهرداری می‌تواند به نهادی داده‌محور تبدیل شود؛ نهادی که تصمیم‌های خود را بر اساس مدل‌های پیش‌بینی می‌گیرد و دسترسی شهروندان به داده‌های عمومی را افزایش می‌دهد». او «توسعه دستیارهای هوشمند شهری همچون ISBOT» را نیز عاملی برای «ارائه خدمات شبانه‌روزی و بدون مراجعه حضوری» دانست.
منتظرالقائم در جمع‌بندی نهایی خود با تأکید بر اینکه «آینده اصفهان با تصمیم‌های امروز ساخته می‌شود»، اظهار داشت که تحقق این چشم‌انداز به «همکاری دستگاه‌ها، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان و نگاه بلندمدت به توسعه نیاز دارد؛ چراکه هوش مصنوعی تنها یک ابزار است و آنچه آینده شهر را تعیین می‌کند، نحوه استفاده از آن برای توسعه پایدار، افزایش کیفیت زندگی و تحقق عدالت شهری است».
در نهایت، وی با اشاره به مفهوم حکمرانی هوشمند، بر این نکته تأکید ورزید که مدیریت شهری مبتنی بر داده و هوش مصنوعی، زمانی کارآمد خواهد بود که در چارچوب حکمرانی شفاف، مشارکتی و پاسخگو تعریف شود و از این مسیر، اصفهان بتواند به الگویی برای سایر کلان‌شهرهای کشور در مسیر تحول دیجیتال و هوشمندسازی تبدیل گردد.
انتهای پیام
