معاون علمی ریاست جمهوری، با اشاره به پیچیدگی روزافزون مسائل اجتماعی و شهری، بر ضرورت گذار از رویکردهای سنتی و متمرکز به سمت «مراکز نوآوری اجتماعی محلهمحور» تأکید کرد. او معتقد است که تحولات فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی، بستر شکلگیری نسل جدیدی از حکمرانی را فراهم کرده است.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، حسین افشین با بیان اینکه رویکردهای سنتی، بخشی و صرفاً متمرکز بهتنهایی توان پاسخگویی مؤثر به مسائل اجتماعی، شهری و اقتصادی را ندارند، گفت: تحولات گسترده در حوزه فناوریهای دیجیتال، هوش مصنوعی، تحلیل داده و الگوهای نوین مشارکت مردمی، زمینه شکلگیری نسل جدیدی از حکمرانی را فراهم کرده است؛ حکمرانیای که در آن، حل مسئله از ساختارهای صرفاً اداری و متمرکز به شبکههای مشارکتی، محلی و یادگیرنده منتقل میشود.
این مقام مسئول توضیح داد که این مراکز صرفاً فضاهای فیزیکی نیستند، بلکه بستری برای تبدیل محلات به کانونهای فعال حل مسئله و توانمندسازی سرمایه انسانی هستند.
به گفته این مقام مسئول، این مراکز صرفاً یک فضای فیزیکی یا یک پروژه حمایتی نیستند، بلکه بستری برای تبدیل محلات شهری به کانونهای فعال حل مسئله، توانمندسازی سرمایه انسانی، توسعه اقتصاد محلی و خلق ارزش اجتماعی و اقتصادی پایدار محسوب میشوند. در این الگو، محله بهعنوان کوچکترین و در عین حال مؤثرترین واحد مداخله اجتماعی تعریف میشود؛ جایی که مسائل واقعی مردم، ملموستر، قابل فهمتر و قابل حلتر هستند.
در این الگو، مردم نقش فعالی در طراحی و اجرای راهحلها دارند و فناوری ابزاری برای توانمندسازی آنهاست، نه جایگزین انسان.
افشین حل مسائل چندلایه اجتماعی را تنها از طریق شکلگیری شبکهای از همکاری، اعتماد و یادگیری مشترک امکانپذیر دانست و خاطرنشان کرد: در این چارچوب، مردم صرفاً دریافتکننده خدمات نیستند، بلکه بهعنوان شریک طراحی، اجرا و توسعه راهحلها ایفای نقش میکنند.
به گفته این مقام مسئول، فناوری در این الگو جایگاهی ابزاری و توانمندساز دارد. هدف، صرفاً توسعه فناوری و ایجاد استارتآپها و شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه استفاده هدفمند از فناوری کاربردی برای مسائل روزمره و ورود فناوری به متن زندگی مردم است.
وی ادامه داد: بهرهگیری از هوش مصنوعی، تحلیل دادههای اجتماعی، پلتفرمهای خدمات محلی، فناوریهای مشارکتی و سامانههای دادهمحور میتواند به شناسایی دقیقتر مسائل، طراحی مداخلات مؤثرتر و ارزیابی مستمر نتایج کمک کند. در این نگاه، فناوری نه جایگزین انسان، بلکه زیرساختی برای ارتقای ظرفیت انسانی و نهادی در مسیر حل مسائل اجتماعی و اقتصادی است.
معاون علمی رییس جمهور موفقیت این الگو را مستلزم شکلگیری حکمرانی شبکهای و چندسطحی دانست و گفت: در این چارچوب، معاونت علمی نقش سیاستگذار، تنظیمگر و تسهیلگر را ایفا میکند، شهرداریها و بنیادها بستر و زیرساخت محلی را فراهم میسازند، دانشگاهها بازوی علمی و ارزیاب اثرگذاری خواهند بود، بخش خصوصی بهعنوان شریک توسعه و سرمایهگذار حضور خواهد داشت و جامعه محلی نیز ذینفع اصلی و بازیگر محوری فرآیند خواهد بود.
وی همچنین به ضرورت عبور از مدلهای حمایتی به سمت مدلهای پایدار مالی اشاره کرد و گفت: حمایتهای اولیه شهرداریها، بنیادها و بخشی از بودجه مسئولیت اجتماعی شرکتها میتواند نقش پیشران را ایفا کند، اما در ادامه، درآمدهای آموزشی، خدمات دادهمحور، قراردادهای حل مسئله، مشارکت بخش خصوصی و توسعه کسبوکارهای اجتماعی باید به منابع اصلی پایداری مراکز تبدیل شوند.»
رییس بنیاد ملی نخبگان در پایان، چالشهایی مانند تعدد نهادهای تصمیمگیر، ضعف زیرساخت دادهها و خطر تبدیل شدن این مراکز به ساختارهای نمادین را یادآور شد.
در نهایت، این رویکرد نشان میدهد که حکمرانی هوشمند در سطح محله، نه تنها یک شعار، بلکه یک ضرورت برای حل مسائل پیچیده شهری و اقتصادی است که نیازمند همکاری همهجانبه و استفاده هوشمندانه از فناوری است.
انتهای پیام
