مدیرکل استاندارد استان گیلان با تأکید بر ضرورت استفاده از هوش مصنوعی در نظارت بر کیفیت و ایمنی مواد غذایی، حرکت از بازرسی‌های سنتی به سمت شناسایی و پیش‌بینی مخاطرات را یکی از الزامات ارتقای امنیت غذایی دانست؛ رویکردی که با تکیه بر داده‌های معتبر، استانداردهای قابل ارزیابی و تصمیم‌گیری مسئولانه، زمینه استقرار حکمرانی هوشمند در زنجیره تأمین غذا را فراهم می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، مهدی محمدی کوچصفهانی، مدیرکل استاندارد استان گیلان، روز پنجشنبه در همایش ملی «حکمت، سلامت، امنیت غذایی و هوش مصنوعی» که در دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت برگزار شد، بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های نظارت بر ایمنی و کیفیت مواد غذایی تأکید کرد.

وی با اشاره به ظرفیت هوش مصنوعی برای بهبود نظام نظارت بر مواد غذایی اظهار کرد: آینده نظارت بر ایمنی غذا صرفاً در افزایش تعداد بازرسی‌ها و آزمایش‌ها خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در توانایی شناسایی و پیش‌بینی مخاطرات، پیش از وقوع و پیش از رسیدن محصول به سفره مردم است.

حرکت از نظارت سنتی به حکمرانی هوشمند

محمدی کوچصفهانی با اشاره به محدودیت‌های روش‌های سنتی نظارت بر کیفیت افزود: نظام‌های سنتی عمدتاً بر نمونه‌برداری، انجام آزمایش و شناسایی عدم انطباق پس از تولید متکی بوده‌اند؛ درحالی‌که فناوری‌های نوین امکان شناسایی زودهنگام خطرها و هدفمند کردن اقدامات نظارتی را فراهم می‌کنند.

به گفته وی، با استفاده از داده‌های تولید، نتایج آزمایشگاهی، سوابق بازرسی، شرایط محیطی و اطلاعات زنجیره تأمین می‌توان الگوهای خطر را شناسایی کرد و منابع نظارتی را به سمت نقاط پرریسک هدایت کرد.

این رویکرد یکی از زمینه‌های کاربرد حکمرانی هوشمند در امنیت غذایی است؛ زیرا تصمیم‌گیری را از واکنش به تخلف‌ها و مشکلات شناسایی‌شده، به سمت پیش‌بینی مخاطرات و مداخله پیشگیرانه سوق می‌دهد. در چنین الگویی، تحلیل داده‌ها می‌تواند به نهادهای مسئول کمک کند تا با دقت و سرعت بیشتری درباره اولویت‌های بازرسی و کنترل کیفیت تصمیم بگیرند.

هوش مصنوعی جایگزین کارشناسان نمی‌شود

مدیرکل استاندارد گیلان با تأکید بر ضرورت حفظ نقش کارشناسان در فرایند نظارت گفت: هدف از به‌کارگیری هوش مصنوعی، حذف نقش کارشناسان و بازرسان نیست؛ بلکه افزایش دقت، سرعت و اثربخشی تصمیم‌های تخصصی و فراهم‌سازی امکان مداخله پیشگیرانه، پیش از بروز مخاطرات است.

این دیدگاه بر ضرورت استفاده مسئولانه از فناوری در نظام‌های نظارتی تأکید دارد. هرچند هوش مصنوعی می‌تواند در تحلیل حجم گسترده‌ای از اطلاعات و شناسایی الگوهای پنهان مؤثر باشد، تصمیم‌های مرتبط با سلامت عمومی همچنان به ارزیابی تخصصی، نظارت انسانی و تعیین روشن مسئولیت‌ها نیاز دارند.

محمدی کوچصفهانی در همین زمینه تصریح کرد: هوش مصنوعی زمانی می‌تواند به ابزاری قابل اعتماد در تصمیم‌گیری‌های حاکمیتی تبدیل شود که داده‌های مورد استفاده از کیفیت و اعتبار لازم برخوردار باشند، الگوریتم‌ها قابلیت ارزیابی و اعتبارسنجی داشته باشند و مسئولیت تصمیم‌گیری نهایی نیز به‌روشنی مشخص باشد.

بر این اساس، استقرار حکمرانی هوشمند در حوزه امنیت غذایی تنها به تهیه نرم‌افزارها و استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی محدود نمی‌شود؛ بلکه کیفیت داده‌ها، قابلیت ارزیابی نتایج، شفافیت در تصمیم‌گیری و پاسخ‌گویی نهادهای مسئول نیز از الزامات آن به شمار می‌روند.

استانداردها؛ زیرساخت اعتماد به تصمیم‌های هوشمند

وی با اشاره به نقش استانداردسازی در توسعه کاربردهای هوش مصنوعی اظهار کرد: استانداردها در عصر هوش مصنوعی تنها معیار سنجش کیفیت محصولات نیستند، بلکه می‌توانند زیرساخت اعتماد به داده‌ها، الگوریتم‌ها و تصمیم‌های هوشمند را نیز فراهم کنند.

استانداردهای معتبر می‌توانند به یکسان‌سازی معیارهای ارزیابی، افزایش قابلیت اطمینان داده‌ها و سنجش عملکرد سامانه‌های هوشمند کمک کنند. این موضوع در حوزه امنیت غذایی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تصمیم‌های نظارتی مستقیماً با سلامت مردم و کیفیت محصولات مصرفی ارتباط دارند.

مدیرکل استاندارد استان گیلان همچنین توسعه همکاری میان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، آزمایشگاه‌های تخصصی، واحدهای تولیدی و نهادهای حاکمیتی را از الزامات استقرار نظام هوشمند پایش کیفیت و ایمنی غذا دانست.

به گفته وی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و فناورانه این مجموعه‌ها می‌تواند زمینه توسعه راهکارهای نوین نظارتی و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری در زنجیره تأمین غذا را فراهم کند.

همایش ملی «حکمت، سلامت، امنیت غذایی و هوش مصنوعی» با حضور استادان دانشگاه، پژوهشگران و متخصصان حوزه‌های سلامت، صنایع غذایی و فناوری‌های نوین در دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت برگزار شد. اداره‌کل استاندارد استان گیلان نیز به‌عنوان یکی از حامیان معنوی این رویداد در برگزاری آن مشارکت داشت.

انتهای پیام