رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به تغییر رویکرد جهانی نسبت به گازهای گلخانهای گفت: در گذشته دیاکسید کربن عمدتاً بهعنوان یک آلاینده زیستمحیطی شناخته میشد، اما امروز بسیاری از کشورها تلاش میکنند با استفاده از فناوریهای نوین، این گاز را به بخشی از زنجیره ارزش اقتصادی تبدیل کنند. به همین دلیل مفهوم «اقتصاد کربن» در سالهای اخیر مورد توجه دولتها، صنایع و مراکز پژوهشی قرار گرفته است.
سیدطهحسین مدنی در گفت و گو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند با بیان اینکه توسعه صنعتی و حفاظت از محیط زیست میتوانند در کنار یکدیگر دنبال شوند، اظهار کرد: تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که کاهش انتشار آلایندهها الزاماً به معنای محدود شدن فعالیتهای اقتصادی نیست. در بسیاری از موارد، استفاده از فناوریهای جدید باعث شده است که صنایع علاوه بر کاهش اثرات زیستمحیطی، منابع درآمدی تازهای نیز ایجاد کنند.
وی افزود: در حال حاضر فناوریهای جذب، ذخیرهسازی و استفاده از دیاکسید کربن در بسیاری از کشورهای جهان در حال توسعه است. این فناوریها امکان آن را فراهم میکنند که بخشی از گازهای تولیدشده در نیروگاهها، پالایشگاهها و صنایع بزرگ جمعآوری شده و به محصولات یا خدمات اقتصادی تبدیل شوند.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به ظرفیتهای ایران در این زمینه گفت: کشور ما از نظر حجم فعالیت صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهی جزو کشورهای دارای ظرفیت بالا برای ورود به اقتصاد کربن محسوب میشود. وجود این زیرساختها باعث شده است که امکان اجرای پروژههای مرتبط با جذب و استفاده از دیاکسید کربن در نقاط مختلف کشور فراهم باشد.
مدنی ادامه داد: یکی از مهمترین موضوعاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، تغییر نگاه به دیاکسید کربن است. در بسیاری از موارد این گاز بهعنوان یک محصول جانبی بدون استفاده وارد جو میشود، در حالی که در کشورهای پیشرفته تلاش میشود از آن در فرآیندهای مختلف صنعتی و اقتصادی استفاده شود.
وی با اشاره به تجربه برخی کشورها در این حوزه اظهار کرد: طی سالهای گذشته کشورهای مختلف سرمایهگذاریهای قابل توجهی در زمینه جذب و استفاده از کربن انجام دادهاند. بخشی از این اقدامات با هدف کاهش انتشار گازهای گلخانهای و بخشی دیگر با هدف ایجاد ارزش افزوده اقتصادی صورت گرفته است. این روند نشان میدهد که اقتصاد آینده جهان به سمت بهرهبرداری هوشمندانهتر از منابع و کاهش اتلاف حرکت میکند.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند درباره کاربردهای دیاکسید کربن گفت: این ماده در صنایع غذایی، تولید نوشیدنیهای گازدار، گلخانهها، برخی فرآیندهای شیمیایی و همچنین صنایع انرژی کاربردهای متعددی دارد. علاوه بر این، در برخی کشورها از دیاکسید کربن برای افزایش برداشت از مخازن نفتی استفاده میشود که ضمن بهبود بهرهوری، بازده اقتصادی پروژهها را نیز افزایش میدهد.
مدنی افزود: با وجود این ظرفیتها، هنوز بخش زیادی از فعالان اقتصادی و صنعتی کشور آشنایی کافی با فرصتهای موجود در اقتصاد کربن ندارند. این در حالی است که بررسی روندهای جهانی نشان میدهد بازارهای مرتبط با فناوریهای کربنی در سالهای آینده رشد قابل توجهی خواهند داشت.
وی در ادامه با اشاره به موضوع کربن سیاه صنعتی یا Carbon Black اظهار کرد: یکی از حوزههایی که کمتر درباره آن صحبت شده، صنعت تولید کربن سیاه است. این محصول یک ماده راهبردی در بسیاری از صنایع محسوب میشود و نقش مهمی در تولید تایر، قطعات لاستیکی، رنگها، پوششهای صنعتی، جوهرهای چاپ و برخی محصولات پلیمری دارد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند تصریح کرد: باید میان کربن سیاه صنعتی و دوده حاصل از احتراق ناقص سوختها تفاوت قائل شد. کربن سیاه صنعتی محصولی مهندسیشده و دارای استانداردهای مشخص است که در فرآیندهای کنترلشده تولید میشود، در حالی که دوده ناشی از آلودگی هوا یک آلاینده محسوب میشود و ماهیت متفاوتی دارد.
مدنی با بیان اینکه بخش عمده تولید جهانی کربن سیاه در صنعت تایرسازی مصرف میشود، گفت: مقاومت، دوام و کیفیت بسیاری از تایرهای مدرن به استفاده از این ماده وابسته است. علاوه بر این، کربن سیاه در صنایع مختلف بهعنوان یک افزودنی مؤثر برای بهبود ویژگیهای فنی محصولات مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: بازار جهانی کربن سیاه طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته و پیشبینی میشود این روند در سالهای آینده نیز ادامه پیدا کند. این موضوع نشان میدهد کشورهایی که بتوانند در زنجیره تولید این محصول نقشآفرینی کنند، از فرصتهای اقتصادی قابل توجهی برخوردار خواهند شد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با تأکید بر ضرورت توسعه صنایع دانشبنیان اظهار کرد: ورود به حوزههایی مانند اقتصاد کربن و تولید محصولات مرتبط با آن نیازمند دانش فنی، سرمایهگذاری هدفمند و حمایت از نوآوری است. بدون شکلگیری زیستبوم فناوری و توسعه همکاری میان صنعت و دانشگاه، بهرهبرداری از این فرصتها دشوار خواهد بود.
مدنی همچنین به نقش اطلاعات و دادهها در توسعه این بخش اشاره کرد و گفت: تصمیمگیری در حوزههای نوظهور اقتصادی باید مبتنی بر دادههای دقیق و تحلیلهای کارشناسی باشد. بسیاری از کشورها با استفاده از سامانههای هوشمند و پایگاههای اطلاعاتی پیشرفته، روندهای بازار را رصد کرده و برای توسعه صنایع آینده برنامهریزی میکنند.
وی افزود: ایران نیز برای استفاده از ظرفیتهای موجود نیازمند شناخت دقیق بازارهای جهانی، فناوریهای در دسترس و فرصتهای سرمایهگذاری است. هرچه اطلاعات بیشتری در اختیار فعالان اقتصادی قرار گیرد، امکان ورود موفقتر به این عرصهها نیز افزایش خواهد یافت.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به اهمیت نگاه بلندمدت در سیاستگذاری اقتصادی گفت: برخی فرصتهای اقتصادی ممکن است در کوتاهمدت کمتر مورد توجه قرار گیرند، اما در آینده به بازارهای بسیار بزرگی تبدیل شوند. اقتصاد کربن و صنایع مرتبط با آن نیز از جمله حوزههایی هستند که انتظار میرود در دهههای آینده نقش پررنگتری در اقتصاد جهانی ایفا کنند.
مدنی تأکید کرد: ایران از ظرفیتهای صنعتی، انرژی و انسانی مناسبی برای حضور در این عرصه برخوردار است. اگر برنامهریزی صحیح، سرمایهگذاری هدفمند و بهرهگیری از فناوریهای نوین در دستور کار قرار گیرد، میتوان بخشی از چالشهای زیستمحیطی را به فرصتهای اقتصادی تبدیل کرد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در پایان تصریح کرد: حرکت به سمت حکمرانی هوشمند و استفاده از رویکردهای دادهمحور میتواند زمینه شناسایی این فرصتها و بهرهبرداری مؤثر از آنها را فراهم کند؛ فرصتی که علاوه بر کمک به توسعه صنعتی کشور، میتواند در افزایش ارزش افزوده، ایجاد اشتغال و توسعه صادرات نیز نقشآفرین باشد.
انتهای پیام