دیگر روزهای پراکندگی و موازیکاری در عرصه علم و فناوری کشور به سر آمده است. ستاد توسعه زیستفناوری، سلامت و فناوریهای پزشکی با همکاری نهادهای کلیدی مانند سازمان برنامه و بودجه و وزارت بهداشت، طرحی جسورانه به نام «تقسیم کار ملی زیستفناوری» را کلید زده است. هدف این طرح، تبدیل کردن فعالیتهای پراکنده مراکز علمی به یک ماشین زمانمند و هدفمند است که مستقیماً به حل چالشهای سلامت، صنعت، محیطزیست و کشاورزی میپردازد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، نکته متمایز این طرح، استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته هوش مصنوعی برای تصمیمگیری است. به جای روشهای سنتی، این بار از مدلهای زبانی هوش مصنوعی (NLP) و دادهکاوی برای تحلیل دقیق توانمندیهای پژوهشگران ایرانی استفاده شده است.
اجرای طرح تقسیم کار ملی زیستفناوری بر پایه تحلیل پیشرفته فناوریهای زیستی با استفاده از مدلهای زبانی هوش مصنوعی (NLP) و دادهکاوی مقالات علمی پژوهشگران ایرانی انجام شده است. در این فرآیند، با اتصال به پایگاههای بینالمللی اسکوپوس و پابمد، مقالات علمی استخراج و مراکز منتخب بر اساس کیفیت تولیدات علمی، با تمرکز بر نمایههای Q1 و Q2، رتبهبندی شدهاند.
در این طرح، ۴۰ حوزه تخصصی فناوری زیستی شناسایی شده و مأموریتها دقیقاً بر اساس ظرفیت واقعی هر مرکز به آنها واگذار میشود. این یعنی دیگر دانشگاهها و پژوهشگاهها صرفاً بر اساس علاقه شخصی فعالیت نمیکنند، بلکه بر اساس نیازهای ملی و توانمندیهای اثباتشدهشان مأموریت میگیرند.
در چارچوب این طرح، مقالات در ۴۰ حوزه فناوری زیستی دستهبندی و فناوریها بهصورت هدفمند به مراکز منتخب واگذار شده است. دانشگاهها، پژوهشگاهها و مراکز تحقیقاتی بهعنوان ارکان کلیدی زیستبوم فناوری کشور، متناسب با ظرفیتهای پژوهشی و علمی خود مأموریتهای مشخصی دریافت کردهاند تا فعالیتها بهصورت هدفمندتر دنبال شده و از موازیکاری جلوگیری شود.»
یکی از نقاط قوت این طرح، مشارکت گسترده نهادهای مالی و اجرایی است. سازمان برنامه و بودجه، بنیاد علم ایران، صندوق نوآوری و شکوفایی و وزارتخانههای علوم و بهداشت، همگی متعهد به تأمین اعتبارات لازم برای اجرای این طرح شدهاند. این یعنی پشتوانه مالی و اجرایی محکمی برای موفقیت این مأموریت وجود دارد.
مطابق توافقهای صورتگرفته با دفتر امور آموزش، تحقیقات و فناوری سازمان برنامه و بودجه، دفتر امور سلامت و رفاه اجتماعی این سازمان، بنیاد علم ایران، مؤسسه توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران، صندوق نوآوری و شکوفایی، وزارت علوم، وزارت بهداشت و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بخشی از اعتبارات مرتبط با اجرای این طرح از سوی این نهادها تأمین خواهد شد.
سامانه این طرح از ۹ اردیبهشت ماه فعال شده و فضایی شفاف برای تعامل مراکز علمی فراهم کرده است. اگر مرکزی احساس کند مأموریت محولشده با ظرفیتهایش همخوانی ندارد، میتواند مستندات خود را در سامانه بارگذاری کند تا بازنگری صورت گیرد. این رویکرد نشاندهنده حکمرانی هوشمند در مدیریت علم و فناوری است که در آن شفافیت و انعطافپذیری در کنار دقت و هدفمندی قرار دارد.
این گزارش نشان میدهد که با استفاده از دادههای دقیق و هوش مصنوعی، میتوان علم را از حالت تئوری و پراکنده خارج کرد و به ابزاری قدرتمند برای حل مسائل واقعی کشور تبدیل نمود.
انتهای پیام
تقسیم کار ملی زیستفناوری, هوش مصنوعی در علم, مأموریتمحوری پژوهش, همافزایی ملی, فناوریهای پزشکی, حکمرانی هوشمند