رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با تأکید بر اینکه افزایش سهم حملونقل ریلی از جابهجایی بار باید به یکی از اولویتهای سیاستگذاری کشور تبدیل شود، گفت: بسیاری از شاخصهای اقتصادی، انرژی و محیط زیست نشان میدهد که حملونقل ریلی نسبت به حملونقل جادهای برتری قابل توجهی دارد، اما در عمل هنوز بخش عمده بار کشور از طریق جاده جابهجا میشود.
سیدطه حسین مدنی در گفتوگو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند اظهار کرد: اسناد بالادستی کشور طی سالهای گذشته بر تقویت جایگاه راهآهن در حملونقل بار تأکید کردهاند، اما فاصله قابل توجهی میان اهداف تعیین شده و عملکرد واقعی وجود دارد.
وی افزود: هدفگذاریها افزایش سهم حملونقل ریلی را دنبال میکرد، اما این هدف به دلایل مختلف محقق نشد و همچنان سهم راهآهن از جابهجایی بار کشور پایین باقی مانده است.
وی با اشاره به تفاوت مصرف انرژی میان دو شیوه حملونقل افزود: یکی از مهمترین مزیتهای شبکه ریلی، مصرف بسیار کمتر سوخت در مقایسه با ناوگان جادهای است. بر اساس آمارهای موجود، میزان گازوئیل مورد نیاز برای جابهجایی بار توسط کامیون چندین برابر حمل همان میزان بار از طریق قطار است و همین موضوع باعث شده توسعه حملونقل ریلی در بسیاری از کشورها به عنوان یک سیاست راهبردی دنبال شود.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند ادامه داد: کاهش مصرف سوخت تنها یک مزیت اقتصادی نیست، بلکه آثار گستردهای بر کاهش هزینههای ملی نیز دارد. هر میزان که وابستگی حمل بار به جاده کمتر و سهم ریل بیشتر شود، مصرف سوختهای فسیلی کاهش یافته و منابع انرژی کشور به شکل بهینهتری مورد استفاده قرار میگیرد.
مدنی با بیان اینکه توسعه حملونقل ریلی میتواند نقش مهمی در کاهش آلودگی هوا داشته باشد، گفت: مصرف بیشتر سوخت در ناوگان جادهای به معنای انتشار بیشتر آلایندهها و دیاکسیدکربن است. در نتیجه، افزایش سهم ریل علاوه بر صرفهجویی اقتصادی، هزینههای زیستمحیطی و خسارتهای ناشی از آلودگی را نیز کاهش خواهد داد. توجه به این موضوع باید بخشی از سیاستهای کلان کشور در حوزه توسعه پایدار باشد.
وی افزود: اگر اهداف پیشبینی شده برای افزایش سهم حملونقل ریلی محقق میشد، علاوه بر صرفهجویی قابل توجه در مصرف سوخت، میزان انتشار گازهای گلخانهای نیز به شکل محسوسی کاهش پیدا میکرد و این مسئله آثار اقتصادی و اجتماعی گستردهای برای کشور به همراه داشت.
مدنی در ادامه به موانع توسعه شبکه ریلی اشاره کرد و گفت: بخشی از مشکلات موجود به نحوه برنامهریزی و توسعه زیرساختها بازمیگردد. در برخی موارد، خطوط ریلی بدون مطالعات دقیق فنی و اقتصادی اجرا شدهاند و به همین دلیل بخشی از ظرفیت ایجاد شده امروز استفاده مؤثری ندارد. از سوی دیگر، برخی مراکز مهم صنعتی و بنادر کشور هنوز به شبکه ریلی متصل نیستند و این موضوع موجب شده ظرفیت حمل بار ریلی به طور کامل فعال نشود.
وی ادامه داد: وجود گلوگاههای زیرساختی در مسیرهای اصلی، کمبود لکوموتیوهای باری و فرسودگی بخشی از تجهیزات نیز از دیگر عواملی است که مانع افزایش سهم راهآهن در حملونقل بار شده است. تا زمانی که این چالشها برطرف نشود، دستیابی به اهداف تعیین شده در حوزه حملونقل ریلی دشوار خواهد بود.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با تأکید بر اینکه مشکلات موجود صرفاً فنی نیست، اظهار کرد: ساختار حکمرانی بخش ریلی نیز نیازمند اصلاحات اساسی است. ضعف در تعامل میان دولت، نهادهای حاکمیتی و بخش خصوصی، اجرای ناقص سیاستهای خصوصیسازی، نبود حمایت مؤثر از سرمایهگذاران و مشارکت محدود بخش خصوصی در تصمیمگیریها از جمله عواملی است که روند توسعه این بخش را با کندی مواجه کرده است.
وی افزود: تجربه کشورهای موفق نشان میدهد که توسعه حملونقل ریلی بدون مشارکت واقعی بخش خصوصی و ایجاد فضای رقابتی امکانپذیر نیست. بنابراین لازم است سیاستهای حمایتی به گونهای طراحی شود که سرمایهگذاری در این حوزه برای فعالان اقتصادی جذاب باشد و ظرفیتهای موجود با سرعت بیشتری توسعه پیدا کند.
مدنی با اشاره به اهمیت جایگاه حملونقل در اقتصاد کشور گفت: توسعه ریل تنها به معنای ساخت خطوط جدید نیست، بلکه باید زنجیرهای از زیرساخت، ناوگان، مدیریت، قوانین و سرمایهگذاری به صورت هماهنگ تقویت شود. در چنین شرایطی میتوان انتظار داشت که سهم حملونقل ریلی افزایش یابد و کشور از مزایای اقتصادی، زیستمحیطی و انرژی آن بهرهمند شود.
وی در پایان تأکید کرد: آینده حملونقل کشور باید بر پایه یک نگاه علمی و بلندمدت شکل بگیرد. هرچه سهم حمل بار از جاده به ریل منتقل شود، علاوه بر کاهش هزینههای سوخت و استهلاک، ایمنی بیشتر، آلودگی کمتر و بهرهوری بالاتری نیز نصیب اقتصاد کشور خواهد شد؛ موضوعی که یکی از الزامات تحقق توسعه پایدار و حکمرانی هوشمند در بخش حملونقل است.
انتهای پیام