رحمان عمرانی در تحلیلی درباره تحول ساختارهای اداری جهان، حکمرانی هوشمند را یکی از مهمترین روندهای مدیریت دولتی در عصر جدید توصیف کرد؛ مدلی که در آن دادههای گسترده، هوش مصنوعی و سامانههای یکپارچه، پایه اصلی تصمیمسازی و ارائه خدمات عمومی هستند.
او تأکید کرد: داده بهتنهایی ارزشی ندارد؛ ارزش زمانی ایجاد میشود که داده به اطلاعات، اطلاعات به تصمیم و تصمیم به اقدام مؤثر تبدیل شود.
به گفته عمرانی، در دو دهه اخیر دولتها حجم بزرگی از اطلاعات مربوط به شهروندان، شرکتها و فرآیندهای داخلی را جمعآوری کردهاند و اکنون کشورهایی موفقتر هستند که بتوانند این دادهها را به ابزار حکمرانی تبدیل کنند.
روندهای مهم در حکمرانی هوشمند
این کارشناس سه روند کلیدی را در آینده مدیریت دولتی مطرح میکند. نخست، تصمیمگیری پیشبینیکننده است؛ جایی که دولتها بهجای واکنش پس از بحران، با استفاده از مدلهای تحلیلی، مشکلات را قبل از وقوع شناسایی میکنند.
دومین روند، خدمات عمومی هوشمند و بدون مراجعه حضوری است. در این مدل، شهروند به دنبال خدمت نمیرود، بلکه دولت بر اساس اطلاعات موجود، خدمات لازم را بهصورت خودکار ارائه میدهد.
سومین موضوع نیز شفافیت الگوریتمی است؛ یعنی اگر تصمیمات مهم توسط نرمافزارها گرفته شود، باید مشخص باشد مسئولیت خطاها بر عهده چه نهادی است.
وضعیت ایران در مسیر دولت هوشمند
عمرانی با اشاره به اقدامات انجامشده در کشور گفت ایران در سالهای اخیر پروژههایی مانند پنجره واحد خدمات دولت هوشمند و سامانه جامع تجارت را اجرا کرده، اما هنوز تا استانداردهای جهانی فاصله دارد.
او توضیح داد: «در برخی خدمات، زمان دریافت مجوز از ۴۵ روز به ۷ روز کاهش یافته است»، اما همچنان بخشی از خدمات نیازمند مراجعه حضوری است و برخی سامانهها با خطاهای متعدد مواجهاند.
مهمترین موانع تحقق حکمرانی هوشمند در ایران
به اعتقاد این تحلیلگر، چهار مانع اصلی در مسیر توسعه حکمرانی هوشمند در ایران وجود دارد:
جزیرهای بودن دادهها و نبود اتصال مؤثر میان سامانههای دولتی
مقاومت بخشی از مدیران در برابر تصمیمگیری دادهمحور
ضعف قوانین مرتبط با حریم خصوصی و حفاظت از اطلاعات شخصی
فرسودگی زیرساختهای سختافزاری و شبکهای دستگاهها
او هشدار داد بدون اعتماد عمومی و امنیت اطلاعات، توسعه دولت هوشمند با چالش جدی روبهرو میشود.
پیشبینی آینده مدیریت دولتی در ایران
عمرانی معتقد است طی سالهای آینده سه تحول مهم محتمل است؛ تشکیل نهاد مستقل مدیریت داده، تصویب قانون جامع حفاظت از دادههای شخصی و شکلگیری شغل جدیدی با عنوان تحلیلگر حکمرانی داده در دستگاههای اجرایی.
او در پایان توصیه کرد مدیران جوان باید دانش داده، API، هوش تجاری و تحلیل سامانهها را جدی بگیرند و صرفاً به مهارتهای سنتی اداری اکتفا نکنند.
به گفته او، حکمرانی هوشمند دولت را بینقص نمیکند، اما میتواند خطاهای سیستماتیک را کاهش دهد و خدمات عمومی را سریعتر، عادلانهتر و شفافتر در اختیار مردم قرار دهد.
انتهای پیام