یک کارشناس ارشد حوزه انرژی با تأکید بر اینکه ناترازی برق در ایران تنها ناشی از کمبود نیروگاه یا افزایش مصرف نیست، اعلام کرد که مجموعهای از مشکلات ساختاری در حوزه اقتصاد برق، سرمایهگذاری، بهرهوری و حکمرانی انرژی زمینهساز وضعیت فعلی شبکه برق کشور شده است.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، میثم جعفرزاده اظهار کرد که طی سالهای گذشته مصرف برق بهصورت مستمر افزایش یافته، اما توسعه زیرساختهای تولید، انتقال و توزیع برق متناسب با این رشد پیش نرفته است. به گفته وی، فرسودگی بخشی از تجهیزات، محدودیت منابع مالی و نبود مشوقهای اقتصادی مناسب برای مدیریت مصرف نیز به تشدید این شرایط کمک کردهاند.
وی با رد این دیدگاه که ناترازی برق صرفاً به کمبود تولید مربوط میشود، گفت: «آنچه امروز شبکه برق ایران را با چالش مواجه کرده، کمبود ظرفیت قابل اتکا در ساعات اوج مصرف است.» به گفته جعفرزاده، فاصله میان تقاضای لحظهای و ظرفیت در دسترس شبکه در زمانهای بحرانی، مهمترین مسئلهای است که صنعت برق با آن روبهروست.
این کارشناس حوزه انرژی همچنین به عوامل دیگری از جمله راندمان پایین بخشی از نیروگاهها، تلفات شبکه، محدودیت سوخت نیروگاهها، شدت بالای مصرف انرژی، ضعف مدیریت بار و کمبود سرمایهگذاری پایدار اشاره کرد و آنها را از عوامل مؤثر در شکلگیری ناترازی برق دانست.
جعفرزاده در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیتهای بالای انرژیهای تجدیدپذیر در کشور اشاره کرد و گفت ایران به دلیل برخورداری از منابع گسترده خورشیدی و بادی، توانایی توسعه چند ده گیگاوات ظرفیت جدید در این حوزه را دارد. با این حال وی تأکید کرد که توسعه نیروگاههای خورشیدی به تنهایی نمیتواند مشکل ناترازی برق را برطرف کند.
وی در این باره گفت: «خورشیدیها بخشی از راهحل هستند، اما عامل تعیینکننده در رفع ناترازی محسوب نمیشوند.» به گفته او، تجربه جهانی نشان میدهد که توسعه تجدیدپذیرها باید همزمان با گسترش سامانههای ذخیرهسازی انرژی، نیروگاههای انعطافپذیر، شبکههای هوشمند و برنامههای مدیریت سمت تقاضا دنبال شود.
این کارشناس ارشد حوزه انرژی ریشه اصلی مشکلات صنعت برق را در ساختارهای مدیریتی و اقتصادی دانست و اظهار کرد: «ریشه اصلی ناترازی برق را باید در حکمرانی انرژی جستوجو کرد.» وی افزود زمانی که صنعت برق با محدودیت منابع مالی، نبود جذابیت کافی برای سرمایهگذاری و چارچوبهای اقتصادی ناپایدار مواجه باشد، توسعه متوازن زیرساختها نیز با چالش روبهرو خواهد شد.
جعفرزاده با تأکید بر ضرورت اصلاح اقتصاد برق خاطرنشان کرد که این اصلاحات نباید صرفاً به افزایش هزینه برای مردم منجر شود. وی معتقد است ظرفیتهای قابل توجهی برای کاهش تلفات شبکه، ارتقای بهرهوری، بهینهسازی مصرف انرژی، هدفمند کردن یارانهها و بهبود فضای سرمایهگذاری وجود دارد که باید پیش از هر اقدام دیگری فعال شوند.
وی همچنین مدیریت مصرف را یکی از کمهزینهترین و مؤثرترین راهکارهای موجود دانست و گفت: «هر مگاوات صرفهجویی پایدار، از منظر اقتصادی و فنی ارزشی معادل احداث یک مگاوات ظرفیت جدید تولید برق دارد و در بسیاری موارد حتی اثربخشتر است.»
جعفرزاده در جمعبندی دیدگاه خود تأکید کرد که عبور پایدار از ناترازی برق نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ شامل توسعه ظرفیت تولید قابل اتکا، گسترش انرژیهای تجدیدپذیر، توسعه سامانههای ذخیرهسازی، کاهش تلفات شبکه، افزایش بهرهوری انرژی، اصلاح اقتصاد برق و ارتقای حکمرانی هوشمند در بخش انرژی است.
به گفته وی، ایران ظرفیت تبدیل شدن به یکی از بازیگران مهم انرژیهای تجدیدپذیر منطقه را دارد، اما دستیابی به این هدف در گرو ثبات سیاستگذاری، جذب سرمایه، توسعه فناوری و اصلاح ساختارهای حکمرانی هوشمند در زنجیره انرژی کشور خواهد بود.
انتهای پیام
