سازمان بهزیستی کشور در آستانه چهل و ششمین سالگرد تأسیس، نقشهای نوین برای تحول در حوزه رفاه اجتماعی ترسیم کرده است. سید جواد حسینی، معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی، با صدور پیامی به مناسبت هفته بهزیستی، از آغاز اجرای ۱۳ چرخش راهبردی خبر داد که هسته مرکزی آن بر سه محور توانمندسازی، خانوادهمحوری و حکمرانی هوشمند استوار است.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، حسینی در این پیام با گرامیداشت یاد شهدای مقاومت، رویکرد جدید سازمان را «عبور از چارچوبهای سنتی و صرفاً حمایتی» و حرکت به سمت «الگوی جدیدی از رفاه و بهزیستن» مبتنی بر دانش و مشارکت مردمی توصیف کرد.
مهمترین محور تحول در سازمان بهزیستی، تغییر نگاه از یک نهاد حمایتگر صرف به نهادی توانمندساز است. رئیس سازمان بهزیستی در این باره با تأکید بر اینکه «حمایت مالی از مددجویان اگرچه ضرورتی انکارناپذیر است اما پایان مأموریت بهزیستی نیست»، اظهار داشت که رسالت اصلی، خارج کردن افراد از چرخه وابستگی و فراهم کردن «فرصت نقشآفرینی اجتماعی و اقتصادی» برای آنان است. وی تصریح کرد که توسعه واقعی زمانی معنا مییابد که «همه انسانها فارغ از جنسیت، سن یا نوع معلولیت امکان شکوفایی استعدادهای خود را داشته باشند.»
در این بازنگری راهبردی، تعریف عدالت نیز دچار تحول شده است. عدالت از نگاه مدیران ارشد بهزیستی دیگر صرفاً به معنای «توزیع برابر امکانات» نیست، بلکه به عنوان عدالت ترمیمی تعریف میشود. این رویکرد جدید بر «توجه ویژه به کسانی که به دلیل محرومیتهای تاریخی، اجتماعی یا زیستی از فرصتهای برابر برخوردار نبودهاند» تأکید دارد و گروههای آسیبپذیری چون افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار و سالمندان را در اولویت حمایتهای ترجیحی قرار میدهد.
همسو با سیاستهای دولت چهاردهم، سازمان بهزیستی محلهمحوری را به عنوان یکی از بسترهای اصلی تحول خود انتخاب کرده است. حسینی با اشاره به تجربیات ارزشمند گروههای توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) معتقد است که «پیشگیری، توانمندسازی و فرصتآفرینی زمانی به نتیجه مطلوب میرسد که از دل محلهها آغاز شود»، چرا که محله نزدیکترین بستر برای شناسایی بهموقع مسائل و بازسازی سرمایه اجتماعی است.
یکی دیگر از چرخشهای کلیدی، حرکت از سیاستهای مؤسسهمحور به خانوادهمحوری است. بر این اساس، بهزیستی معتقد است «خانواده نخستین و مؤثرترین بستر حمایت، مراقبت و تربیت است» و هر اندازه خانوادهها توانمندتر شوند، «نیاز به مداخلات پرهزینه نهادی کاهش خواهد یافت.» در همین راستا، سازمان بهزیستی افزایش چشمگیر کمکهزینههای خود را اعلام کرده است؛ به طوری که کمکهزینه خدمات توانبخشی در منزل و مراکز روزانه «صد درصد افزایش» یافته و حق پرستاری افراد دارای معلولیت شدید نیز «۹۰ درصد رشد» داشته است.
شاید تحولآفرینترین بخش از برنامه جدید بهزیستی، حرکت از «مدیریت سنتی به حکمرانی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی» باشد. رئیس سازمان بهزیستی در این خصوص با قاطعیت اعلام کرده است که «فناوری دیگر یک انتخاب نیست بلکه ضرورتی برای افزایش دقت، سرعت، شفافیت و عدالت در توزیع خدمات است.» وی هشدار داده است که سازمانهایی که زودتر خود را با ظرفیتهای هوش مصنوعی هماهنگ کنند، «خدماتی ارزانتر، سریعتر و عادلانهتر» ارائه خواهند داد.
در راستای تحقق این هدف، پروژه طراحی «داشبورد مدیریتی مبتنی بر هوش مصنوعی» به عنوان یکی از بزرگترین پروژههای تحول سازمان کلید خورده است که نویدبخش تبدیل بهزیستی به سازمانی یادگیرنده، دادهمحور و آیندهنگر است.
حسینی در پایان پیام خود با تأکید بر اینکه «دولت به تنهایی قادر به حل همه مسائل اجتماعی نیست»، بر ضرورت «استقرار زیستبوم جامع مشارکت» با همکاری خیرین، سمنها و دانشگاهیان تأکید کرد و اظهار داشت که آینده رفاه اجتماعی در ایران، «نه صرفاً در افزایش منابع مالی، بلکه در توانمندسازی انسانها، تقویت خانواده و بهرهگیری هوشمندانه از فناوری رقم خواهد خورد.»
انتهای پیام