فنلاند در حال بررسی و توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در برنامه‌ریزی شهری و فرایندهای مرتبط با شهرسازی است؛ رویکردی که می‌تواند نحوه مدیریت اطلاعات، تحلیل داده‌های مکانی و پشتیبانی از تصمیم‌گیری در توسعه شهرها را تغییر دهد.

به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، بررسی‌های انجام‌شده در فنلاند نشان می‌دهد هوش مصنوعی در حال ورود تدریجی به حوزه برنامه‌ریزی شهری است و از این فناوری در زمینه‌هایی مانند مدیریت اطلاعات، ساده‌سازی فرایندها، پشتیبانی از تصمیم‌گیری، جست‌وجوی اطلاعات و تحلیل داده‌های مکانی استفاده می‌شود.

یکی از کاربردهای مورد توجه، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای پردازش و خلاصه‌سازی اسناد است. این فناوری همچنین می‌تواند در تهیه پیش‌نویس، ویرایش متون، ترجمه و سازمان‌دهی حجم زیادی از اطلاعات مورد استفاده قرار گیرد؛ اقداماتی که در صورت استفاده صحیح می‌توانند بخشی از بار کاری کارشناسان را کاهش دهند.

در حوزه برنامه‌ریزی شهری، داده‌های مکانی اهمیت ویژه‌ای دارند. اطلاعات مربوط به کاربری زمین، ساختمان‌ها، شبکه‌های حمل‌ونقل، خدمات عمومی و سایر ویژگی‌های شهری، پایه بسیاری از تصمیم‌های برنامه‌ریزی را تشکیل می‌دهند. هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل حجم زیادی از این اطلاعات، الگوها و ارتباطاتی را شناسایی کند که بررسی آنها با روش‌های سنتی زمان بیشتری نیاز دارد.

با این حال، فنلاند تأکید دارد که استفاده از هوش مصنوعی در برنامه‌ریزی شهری همچنان با محدودیت‌ها و چالش‌هایی همراه است. بسیاری از کاربردهای موجود در مراحل اولیه، آزمایشی یا پراکنده قرار دارند و هنوز نمی‌توان آنها را یک نظام یکپارچه برای تصمیم‌گیری شهری دانست.

یکی از اصول مورد تأکید در این رویکرد آن است که هوش مصنوعی باید به‌عنوان ابزار پشتیبان مورد استفاده قرار گیرد و جایگزین تصمیم‌گیران انسانی نشود. بر این اساس، مسئولیت نهایی تصمیم‌های مرتبط با برنامه‌ریزی شهری همچنان بر عهده انسان است و خروجی‌های تولیدشده توسط سامانه‌های هوش مصنوعی باید مورد بررسی و ارزیابی کارشناسی قرار گیرند.

موضوع کیفیت داده نیز یکی از الزامات اصلی توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در شهرسازی به شمار می‌رود. اگر داده‌های مورد استفاده ناقص، قدیمی یا ناسازگار باشند، حتی پیشرفته‌ترین سامانه‌های هوش مصنوعی نیز نمی‌توانند نتایج قابل اتکایی تولید کنند.

به همین دلیل، ایجاد داده‌های باکیفیت، ساختاریافته، قابل تبادل و قابل پردازش ماشینی، از پیش‌شرط‌های مهم برای توسعه برنامه‌ریزی شهری هوشمند در فنلاند محسوب می‌شود.

یکی دیگر از موضوعات مورد توجه، امکان اتصال و استفاده مشترک از مجموعه‌های مختلف داده است. هنگامی که اطلاعات شهری در قالب‌های متفاوت و سامانه‌های جداگانه نگهداری شوند، امکان تحلیل یکپارچه آنها کاهش پیدا می‌کند. در مقابل، داده‌های استاندارد و قابل تبادل می‌توانند زمینه استفاده گسترده‌تر از ابزارهای تحلیلی و هوش مصنوعی را فراهم کنند.

حفاظت از داده‌های شخصی، حقوق مالکیت فکری، قابلیت اعتماد به خروجی‌های هوش مصنوعی و ضرورت نظارت انسانی نیز از جمله موضوعاتی است که در مسیر استفاده از این فناوری باید مورد توجه قرار گیرد.

در برخی کاربردهای پرریسک، استفاده بدون نظارت از سامانه‌های هوش مصنوعی می‌تواند پیامدهای جدی ایجاد کند. از همین رو، استفاده مسئولانه از فناوری، تعیین حدود کاربرد آن و مشخص بودن مسئولیت افراد و سازمان‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.

فنلاند همچنین بر ضرورت افزایش مهارت‌های نیروی انسانی تأکید دارد. ورود هوش مصنوعی به برنامه‌ریزی شهری تنها با خرید نرم‌افزار یا ایجاد زیرساخت فنی محقق نمی‌شود، بلکه کارشناسان و مدیران شهری باید توانایی ارزیابی خروجی‌های هوش مصنوعی و تشخیص محدودیت‌های آن را نیز داشته باشند.

از منظر حکمرانی هوشمند، تجربه فنلاند نشان می‌دهد که فناوری زمانی می‌تواند به بهبود مدیریت شهری کمک کند که در کنار آن، زیرساخت داده، قوانین، مهارت‌های انسانی و سازوکارهای نظارت نیز توسعه پیدا کنند.

در این مدل، هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین شهرسازان و مدیران شهری شود؛ بلکه هدف آن فراهم کردن ابزارهایی برای تحلیل بهتر اطلاعات، شناسایی گزینه‌های مختلف و پشتیبانی از تصمیم‌گیری است.

همچنین توجه به حفظ تعامل انسانی در فرایندهای برنامه‌ریزی اهمیت دارد. افزایش استفاده از فناوری نباید به معنای حذف کامل ارتباط میان مدیران، کارشناسان و شهروندان باشد. برنامه‌ریزی شهری در نهایت با زندگی روزمره مردم ارتباط دارد و تصمیم‌های آن می‌تواند بر محیط زندگی، حمل‌ونقل، مسکن و دسترسی به خدمات عمومی تأثیر بگذارد.

تجربه فنلاند در این زمینه نشان می‌دهد حرکت به سمت شهرسازی هوشمند بیش از آنکه صرفاً یک پروژه فناورانه باشد، یک تحول در شیوه تولید، مدیریت و استفاده از اطلاعات است؛ تحولی که در صورت همراه شدن با استانداردهای مناسب داده، نظارت انسانی و چارچوب‌های حقوقی می‌تواند بخشی از زیرساخت‌های حکمرانی هوشمند در شهرهای آینده را شکل دهد.

انتهای پیام