پایش و آموزش مشارکتی محیط زیست شهری مبتنی بر متاورس و هوش مصنوعی: چارچوبی برای حکمرانی هوشمند در کرج

علی زینالی عظیم پژوهشگر پسادکتری طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی و مجتبی سلیمی در مقاله‌ای با عنوان « پایش و آموزش مشارکتی محیط زیست شهری مبتنی بر متاورس و هوش مصنوعی: چارچوبی برای حکمرانی هوشمند در کرج»، عنوان کردند که فناوری می‌تواند از طریق آموزش و پایش مشارکتی، مسیر حرکت به سوی حکمرانی هوشمند شهری در کرج را تسهیل کند.

به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، در چکیده این مقاله آمده است:

رشد سریع چالش‌های محیط‌زیستی در کلانشهرهایی مانند کرج و ناکارآمدی شیوه‌های سنتی پایش و آموزش، ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین را برجسته ساخته است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش کاربردی دو فناوری متاورس و هوش مصنوعی در پایش و آموزش مشارکتی محیط‌زیست شهری انجام شد. متاورس به عنوان بستری تعاملی و سه‌بعدی برای بازنمایی داده‌ها و آموزش شهروندی، و هوش مصنوعی به عنوان ابزار تحلیل و پیش‌بینی تغییرات محیطی در نظر گرفته شدند. تحلیل داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار SmartPLS انجام گرفت. نتایج نشان می‌دهد که ادغام این فناوری‌ها می‌تواند از طریق آموزش و پایش مشارکتی، مسیر حرکت به سوی حکمرانی هوشمند شهری در کرج را تسهیل کند. جامعه آماری شامل خبرگان حوزه‌های محیط‌زیست، شهرسازی هوشمند و فناوری‌های دیجیتال بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک گلوله‌برفی انتخاب شدند و در نهایت ۲۵۰ پرسشنامه معتبر گردآوری گردید. نتایج تحلیل مدل اندازه‌گیری نشان داد پایایی ترکیبی و روایی همگرا برای همه سازه‌ها در سطح مطلوب قرار دارند و بارهای عاملی همگی بزرگ‌تر از ۰/۶ بودند. در مدل ساختاری، هوش مصنوعی با ضریب مسیر ۰/۵۷ بر پایش محیطی و متاورس با ضریب مسیر ۰/۴۲ بر آموزش مشارکتی بیشترین اثر را داشتند. همچنین، حکمرانی هوشمند شهری با مقدار R² برابر ۰/۶۲ و امنیت پایدار شهری با R² برابر ۰/۵۹ بالاترین میزان تبیین‌پذیری را نشان دادند. اثرات غیرمستقیم بیانگر نقش میانجی آموزش مشارکتی و پایش محیطی در تقویت پیوند میان متاورس، هوش مصنوعی و متغیرهای وابسته است. نوآوری پژوهش در بهره‌گیری همزمان از داده‌های تعاملی متاورسی و تحلیل‌های هوش مصنوعی برای طراحی چارچوبی یکپارچه در حکمرانی محیطی و امنیت شهری است. یافته‌ها نشان می‌دهد ترکیب این فناوری‌ها می‌تواند به مشارکت مؤثر شهروندان، ارتقای کیفیت تصمیم‌سازی و کاهش آسیب‌پذیری محیط‌زیستی کمک نماید.

این مقاله پاییز ۱۴۰۳ در نشریه محیط زیست طبیعی منتشر شده است.

انتهای پیام