رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: افزایش تابآوری زیرساختهای حیاتی، تنوعبخشی به منابع انرژی و مسیرهای تجاری، کاهش تمرکز در زیرساختهای حملونقل و استفاده از فناوری و داده برای مدیریت بحران، از مهمترین الزامات پدافند غیرعامل در کشور است.
سیدطه حسین مدنی در گفت و گو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، با اشاره به ارتباط میان پدافند غیرعامل و حکمرانی اظهار کرد: پدافند غیرعامل مجموعهای از تدابیر و اقداماتی است که بدون استفاده از سلاح و به منظور کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری در برابر تهدیدات مختلف به کار میرود. این تهدیدها فقط دشمن خارجی نیستند و حوادثی مانند خشکسالی، سیل و زلزله نیز باید در چارچوب برنامههای افزایش تابآوری مورد توجه قرار گیرند
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: در این میان، حکمرانی هوشمند میتواند با استفاده از دادههای دقیق، فناوری اطلاعات، یکپارچهسازی سامانهها و ابزارهایی مانند هوش مصنوعی، به کاهش آسیبپذیری کشور کمک کند. هرچه اطلاعات دستگاههای مختلف دقیقتر، برخطتر و قابل استنادتر باشد، امکان تصمیمگیری سریعتر و مدیریت مؤثرتر بحرانها نیز افزایش خواهد یافت.
مدنی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در حوزه پدافند غیرعامل، گفت: برخی کشورها این موضوع را به شکل گسترده در سیاستگذاری عمومی خود وارد کردهاند. سنگاپور، فنلاند، استونی، آلمان، کره جنوبی، سوئد، کانادا، آمریکا و ژاپن از جمله کشورهایی هستند که در حوزههایی مانند امنیت سایبری، انرژی، بیماریهای واگیردار، زیرساختهای حیاتی، بحرانهای مالی، بلایای طبیعی و مقابله با اخبار جعلی، رویکردهای تابآوری را توسعه دادهاند.
وی ادامه داد: برای نمونه، آلمان پس از مواجهه با وابستگی شدید به گاز، موضوع تنوعبخشی به سبد انرژی را با نگاه پدافند غیرعامل دنبال کرد.
مدنی تأکید کرد: ایران نیز باید از چنین تجربههایی استفاده کند و در حوزه انرژی به جای اتکا به یک یا چند منبع محدود، سبد متنوعی از منابع انرژی را در اختیار داشته باشد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به آسیبپذیری احتمالی زیرساختهای انرژی، اظهار کرد: حتی در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر نیز باید سناریوهای مختلف از جمله محدودیت واردات تجهیزات، تحریم و مشکلات تولید داخلی در نظر گرفته شود و برای آنها راهکار جایگزین وجود داشته باشد.
وی همچنین توسعه فناوریهای کوچکتر و پراکنده در حوزه انرژی هستهای را از گزینههایی دانست که میتواند در افزایش تابآوری زیرساخت انرژی مورد توجه قرار گیرد.
مدنی در بخش دیگری از اظهارات خود، به موضوع بنادر و حملونقل پرداخت و گفت: حادثه بندر شهید رجایی نشان داد که تمرکز زیرساختها و انباشت کالا در نقاط محدود میتواند آسیبپذیری کشور را افزایش دهد. این مسأله با پدافند غیرعامل مغایر است که کالاهای عادی در کنار مواد خطرناک در بنادر دپو شوند.
وی افزود: بنادر باید به عنوان گذرگاه اقتصادی عمل کنند و نه مقصدی برای انباشت طولانیمدت کالا. بر همین اساس توسعه حملونقل ریلی در بنادر، اصلاح فرآیندهای گمرکی، اتصال سامانههای دستگاههای مختلف و ایجاد امکان رصد لحظهای کالاها میتواند ضمن کاهش زمان تخلیه، احتمال وقوع حوادث و خسارتهای گسترده را نیز کاهش دهد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند همچنین بر تمرکززدایی از بنادر جنوبی و استفاده بیشتر از ظرفیت بنادر شمالی و چابهار تأکید کرد و گفت: وابستگی بیش از اندازه به چند بندر مشخص، از منظر پدافند غیرعامل یک نقطه آسیبپذیر ایجاد میکند. تقویت بنادر شمالی علاوه بر مزایای اقتصادی، میتواند امنیت و تابآوری زنجیره تأمین کشور را افزایش دهد.
مدنی همچنین پدافند غیرعامل را به حوزه تجارت خارجی مرتبط دانست و گفت: تأمین کالاهای راهبردی از مسیرهای متنوع و کاهش وابستگی به گلوگاههای محدود میتواند امنیت اقتصادی کشور را افزایش دهد. بنابراین نباید تأمین کالاهای راهبردی کشور به یک کشور، یک مسیر یا یک نقطه محدود وابسته باشد و تنوعبخشی به شرکای تجاری باید بخشی از سیاست امنیت اقتصادی کشور باشد.
وی در پایان گفت: ایران برای ارتقای پدافند غیرعامل نیازمند تغییر نگرش و استفاده از تجربه کشورهای موفق است. امیدواریم با نگاهی عمیق و تغییر نگرش نسبت به پدافند غیرعامل و الگوبرداری از کشورهای توسعه یافته، بتوانیم یک سری از چالشهای کشور را با اولویت بیشتر و پیگیریهای ویژه حل کنیم.
انتهای پیام