رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به چالشهای موجود در مسیر هوشمندسازی نظام حکمرانی کشور، گفت: حرکت به سمت حکمرانی هوشمند نیازمند اصلاح فرآیندها، ایجاد ارتباط مؤثر میان مردم و حاکمیت، استفاده صحیح از دادهها و افزایش شفافیت و پاسخگویی است و صرف راهاندازی سامانههای مختلف نمیتواند به معنای تحقق حکمرانی هوشمند باشد.
سیدطهحسین مدنی در گفت و گو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، درباره الزامات حکمرانی هوشمند، اظهار کرد: حکمرانی در اصل به نوع ارتباط میان حاکمیت و مردم بازمیگردد و اینکه حاکمیت چگونه با مردم ارتباط برقرار میکند و خواستههای حاکمیت از مردم و توقعات مردم از حاکمیت چیست، به مقوله حکمرانی مربوط میشود.
وی افزود: بر همین اساس، فناوری باید در خدمت بهبود این رابطه قرار گیرد و نباید تصور کرد که صرفاً با الکترونیکی کردن خدمات یا راهاندازی چند سامانه میتوان به حکمرانی هوشمند دست پیدا کرد.
مدنی با اشاره به تفاوت میان حکمرانی الکترونیک، دیجیتال و هوشمند، گفت: در حکمرانی الکترونیک عمدتاً ارائه خدمات و تعاملات به شکل الکترونیکی دنبال میشود، اما در حکمرانی دیجیتال، فرآیندها نیز باید مورد بازنگری قرار گیرند و در حکمرانی هوشمند، استفاده از داده و فناوریهای نوین باید به تصمیمگیری بهتر و اصلاح واقعی فرآیندهای حکمرانی منجر شود.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند یکی از مسائل مهم کشور در این زمینه را توجه ناکافی به داده عنوان کرد و افزود: داده پایه تصمیمگیری در یک نظام هوشمند است و بدون دادههای دقیق، قابل اتکا و قابل استفاده نمیتوان انتظار داشت که فناوریهایی مانند هوش مصنوعی بتوانند مسائل کشور را به شکل مطلوب حل کنند.
وی ادامه داد: اگر دادهها در دستگاههای مختلف به صورت جزیرهای تولید و نگهداری شوند و امکان استفاده و تبادل مؤثر آنها وجود نداشته باشد، ظرفیت فناوری نیز نمیتواند به افزایش کارآمدی حکمرانی منجر شود.
مدنی با اشاره به تعدد سامانهها و مسیرهای ارتباطی موجود در کشور، اظهار کرد: ایجاد سامانه به خودی خود یک دستاورد نیست و باید مشخص شود که این سامانه تا چه اندازه توانسته مسئلهای را حل کند، دسترسی مردم را افزایش دهد و پاسخگویی دستگاه مربوطه را بهبود ببخشد.
وی افزود: تعدد کانالهای ارتباطی در صورتی که بدون یک معماری مشخص و بدون اتصال مؤثر به فرآیندهای تصمیمگیری و اجرایی ایجاد شود، حتی میتواند برای مردم سردرگمی ایجاد کند؛ بنابراین مسئله اصلی، تعداد سامانهها نیست بلکه میزان اثربخشی آنهاست.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند ادامه داد: یک سامانه زمانی میتواند در خدمت حکمرانی هوشمند قرار گیرد که گزارش یا درخواست شهروند پس از ثبت، وارد یک فرآیند مشخص شود، مسئول رسیدگی به آن مشخص باشد، زمان پاسخگویی تعیین شود و نتیجه نیز قابل پیگیری باشد.
مدنی با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط میان مردم و حاکمیت، گفت: یکی از گامهای مهم در مسیر حرکت از حکمرانی الکترونیک به حکمرانی دیجیتال و سپس حکمرانی هوشمند، ایجاد کانالهای مؤثر ارتباطی میان دولت و مردم است.
وی افزود: شهروند باید بتواند مسائل، تخلفات، ناکارآمدیها و مطالبات خود را از مسیرهای مشخص مطرح کند و در مقابل نیز باید سازوکاری وجود داشته باشد که این اطلاعات به تصمیمگیری و اصلاح عملکرد دستگاهها منجر شود.
مدنی همچنین شفافیت و پاسخگویی را از الزامات این مسیر دانست و اظهار کرد: اگر مردم گزارش یا مطالبهای را ثبت کنند اما از سرنوشت آن اطلاعی نداشته باشند یا احساس کنند که نتیجهای از این فرآیند حاصل نمیشود، اعتماد آنها به این سازوکارها کاهش پیدا میکند.
وی ادامه داد: حکمرانی هوشمند باید بتواند فاصله میان مردم و دستگاههای اجرایی را کاهش دهد و اطلاعات حاصل از تعامل با شهروندان را به ابزاری برای شناسایی نقاط ضعف و اصلاح فرآیندها تبدیل کند.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به ارتباط میان حکمرانی و سرمایه اجتماعی، گفت: فناوری به تنهایی نمیتواند اعتماد عمومی ایجاد کند، بلکه زمانی اثرگذار خواهد بود که مردم نتیجه استفاده از آن را در زندگی و تعامل خود با دستگاههای مختلف مشاهده کنند.
مدنی افزود: اگر یک سامانه صرفاً ایجاد شود اما مشکلات مردم از طریق آن حل نشود، چنین اقدامی نه تنها به افزایش کارآمدی منجر نمیشود، بلکه ممکن است موجب شکلگیری نگاه منفی نسبت به ابزارهای جدید شود.
وی تأکید کرد: برای عبور از چالشهای موجود، باید نگاه به هوشمندسازی از «سامانهمحوری» به «مسئلهمحوری» تغییر کند؛ به این معنا که ابتدا مسئله و فرآیند ناکارآمد شناسایی و سپس فناوری مناسب برای حل آن به کار گرفته شود.
مدنی در پایان گفت: حکمرانی هوشمند زمانی معنا پیدا میکند که داده، فناوری، اصلاح فرآیندها، شفافیت، پاسخگویی و مشارکت مردم در کنار یکدیگر قرار گیرند و نتیجه این مجموعه نیز افزایش کارآمدی و رضایت عمومی باشد.
انتهای پیام