معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گلستان با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی نباید صرفاً به عنوان ابزاری برای دیجیتال‌سازی گردشگری مورد استفاده قرار گیرد، گفت: مسئله اصلی استان، بازطراحی زیست‌بوم گردشگری بر پایه داده‌های یکپارچه و قابل اعتماد است.
به گزارش خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها، سازمان جهانی گردشگری شعار سال ۲۰۲۶ را با محوریت «دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» تعیین کرده است؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت، بازاریابی و ارائه خدمات گردشگری را مورد توجه قرار می‌دهد.
در همین راستا، یاسر قندهاری، معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گلستان، با اشاره به شعار امسال سازمان جهانی گردشگری اظهار کرد: شعار امسال با عنوان دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری توسط سازمان جهانی گردشگری انتخاب شده است. این موضوع صرفاً به این معنی نیست که گردشگری باید از ابزارهای هوش مصنوعی مشابه استفاده کند، اتفاقاً واژه «بازطراحی» مهم‌ترین قسمت شعار است.
وی افزود: سازمان جهانی گردشگری می‌گوید هوش مصنوعی در حال تغییر دادن نحوه انتخاب مقصد توسط گردشگران، شیوه فعالیت کسب‌وکارها و حتی طراحی تجربه سفر است و در عین حال تأکید می‌کند که اگر این تحول مدیریت نشود، ممکن است گردشگران و منافع اقتصادی فقط به سمت تعداد محدودی از مقاصد و پلتفرم‌ها سوق پیدا کنند.
قندهاری ادامه داد: بنابراین پیام این شعار برای استان ما می‌تواند این‌طور باشد که ما نباید فقط گردشگری موجود را دیجیتالی کنیم؛ بلکه باید ببینیم با داده و هوش مصنوعی، چگونه می‌توانیم گردشگری گلستان را متفاوت طراحی کنیم.
گردشگری گلستان در انتظار بازطراحی داده‌محور
معاون گردشگری گلستان با تشریح مفهوم بازطراحی گردشگری گفت: به عنوان مثال می‌توان از تبلیغ عمومی «به گلستان سفر کنید» به پیشنهاد سفر شخصی‌سازی‌شده یا به جای معرفی جداگانه جاذبه‌ها به بسته سفر، از آمارهای پراکنده به حکمرانی هوشمند داده، از بازاریابی سنتی به بازاریابی داده‌محور و از مدیریت واکنشی به پیش‌بینی تقاضا استفاده کرد و این به معنای «بازطراحی» است.
وی نبود معماری یکپارچه داده گردشگری را یکی از مشکلات اصلی استان دانست و افزود: هنوز اطلاعاتی از جمله اقامت، حمل‌ونقل، جاذبه، راهنما، مراکز اقامتی، رستوران، رویداد، صنایع‌دستی، بازار، شکایات و رضایت گردشگر در یک سیستم هوشمند واحد به هم متصل نیستند.
قندهاری خاطرنشان کرد: بنابراین مسئله اصلی گلستان فقط خرید نرم‌افزارهای هوش مصنوعی نیست؛ بلکه اول باید داده استاندارد، قابل اعتماد و قابل اتصال داشته باشیم و بعد هوش مصنوعی روی آن سوار شود که البته این مشکل تنها مختص استان گلستان نیست.
وی درباره ظرفیت هوش مصنوعی برای تحول گردشگری گلستان نیز گفت: ظرفیت تحول بسیار بالاست، اما مشروط به اینکه از ابزار به زیرساخت مدیریتی تبدیل شود.
معاون گردشگری گلستان ادامه داد: گلستان برای این کار دارای مزیت‌های فراوانی از جمله تنوع طبیعی و اقلیمی، گردشگری روستایی و بوم‌گردی، میراث فرهنگی، صنایع‌دستی، ظرفیت‌های کشاورزی و غذایی و امکان طراحی مسیرهای ترکیبی است.
وی افزود: حتی رویکرد فعلی سازمان جهانی گردشگری در برنامه بهترین روستاهای گردشگری بر دیجیتال‌سازی، نوآوری، توسعه زنجیره ارزش، اتصال زیرساخت‌ها و مشارکت جامعه محلی تأکید دارد.
پیمایش استانی؛ مقدمه بازطراحی گردشگری گلستان
قندهاری ظرفیت‌های کاربرد هوش مصنوعی در گردشگری استان را در حوزه‌هایی همچون بازاریابی هوشمند، پیش‌بینی تقاضا، مدیریت مراکز اقامتی، مدیریت مقصد، تولید محتوای چندزبانه و آمار و تصمیم‌گیری عنوان کرد.
وی درباره زیرساخت‌های مورد نیاز برای توسعه گردشگری هوشمند در استان گفت: برای استقرار کامل گردشگری هوشمند، لازم است تلاش بیشتری داشته باشیم؛ با این وجود گلستان دارای زیرساخت‌هایی از جمله اینترنت و تلفن همراه، کسب‌وکارهای آنلاین، سامانه‌های اداری و مجوز، داده‌های اقامتی، داده‌های تردد و ستاد سفر، وب‌سایت‌ها و پلتفرم‌های معرفی و رزرو، کسب‌وکارهای فعال گردشگری و ظرفیت نیروی انسانی جوان و آموزش‌پذیر است.
معاون گردشگری گلستان در پاسخ به پرسشی درباره میزان استفاده از سیستم‌های هوشمند در بوم‌گردی‌های استان اظهار کرد: در حال حاضر آمار رسمی و قابل استنادی که درصد یا تعداد بوم‌گردی‌های مجهز به سیستم‌های هوشمند را نشان دهد، نداریم. در واقع در حال حاضر شاخص رسمی برای سنجش سطح هوشمندسازی اقامتگاه‌های بوم‌گردی استان وجود ندارد و یکی از اقدامات ضروری، ایجاد همین شاخص و انجام یک پیمایش استانی برای تعیین سطح آمادگی دیجیتال واحدهاست.
وی با بیان اینکه در استان هنوز یک پلتفرم جامع برای اتصال انجمن‌های اقامتی، دفاتر، راهنمایان، بوم‌گردی، حمل‌ونقل، پذیرایی، صنایع‌دستی و سایر ذی‌نفعان در قالب یک اکوسیستم وجود ندارد، گفت: باید بین اپ معرفی، رزرو گردشگری و پلتفرم حکمرانی اکوسیستم گردشگری تفاوت قائل شویم.
قندهاری ادامه داد: نمونه‌هایی از اپ‌ها و وب‌سایت‌های گردشگری گلستان وجود دارند و امکاناتی مانند نقشه گردشگری، جاذبه‌ها، مراکز اقامتی، رستوران‌ها و مسیریابی ارائه می‌کنند. اپ نگارستان نیز که توسط اداره‌کل طراحی و رونمایی شد، وجود دارد اما نیاز به به‌روزرسانی دارد.
هوش مصنوعی؛ فرصت توسعه و چالش‌های جدید
به گفته معاون گردشگری گلستان، استفاده از هوش مصنوعی در گردشگری استان می‌تواند با شخصی‌سازی بازاریابی، مدیریت هوشمند رزروها و تحلیل دقیق داده‌ها، تجربه سفر را بهبود بخشیده و ظرفیت‌های پنهان استان را شناسایی کند؛ اما این فناوری با ریسک‌هایی نظیر تهدید امنیت و حریم خصوصی، احتمال کاهش برخی مشاغل سنتی، وابستگی به پلتفرم‌های جهانی و خطر یکسان‌سازی هویت فرهنگی مقصدها روبه‌روست.
قندهاری افزود: اگر هوش مصنوعی برخی مشاغل را حذف یا محدود کند، باید به جای کنار گذاشتن نیروی انسانی، با آموزش و بازآموزی، آنها را به سمت وظایف تخصصی‌تر و ارزش‌آفرین‌تر هدایت کرد.
وی خاطرنشان کرد: در هفته گردشگری و جشنواره اقوام، دو کارگاه با عنوان «هوش مصنوعی و کاربردهای آن در گردشگری» برگزار شد و دو کارگاه آموزشی دیگر نیز در هفته گردشگری پیش رو برنامه‌ریزی و برگزار خواهد شد.
آنچه از وضعیت کنونی گردشگری گلستان برمی‌آید، این است که هوشمندسازی صرفاً یک پروژه فناورانه نیست و ابعاد مدیریتی و داده‌ای نیز دارد. ایجاد معماری یکپارچه داده و استفاده هدفمند از هوش مصنوعی می‌تواند زمینه شناسایی و فعال‌سازی ظرفیت‌های گردشگری استان را فراهم کند؛ در حالی که نبود زیرساخت داده و اتکای صرف به ابزارهای فناورانه، می‌تواند دامنه اثرگذاری این فناوری را محدود کند.
انتهای پیام