بهبود سرمایه اجتماعی با حکمرانی هوشمند

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: اعتراضات، پدیده‌ای جهانی است که ریشه در نارضایتی‌های اقتصادی و اجتماعی دارد و دولت‌ها باید با رویکردی هوشمندانه، پل ارتباطی محکمی با مردم بسازند تا از انباشت نارضایتی جلوگیری کنند.

سیدطه‌حسین مدنی در گفت و گو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، گفت: تحقق عناصر کلیدی حکمرانی هوشمند از جمله مشارکت و ارتباط دو سویه می‌تواند در بهبود سرمایه اجتماعی و جلب رضایت عمومی موثر باشد.

مدنی با اشاره به نمونه‌های متعدد اعتراضات در سطح جهان، از جنبش «اشغال وال‌استریت» در آمریکا گرفته تا اعتراضات کشاورزان در بریتانیا و اسپانیا، تأکید کرد: این الگوها در اکثر کشورها تکرار شده‌اند. اما تفاوت در نحوه واکنش دولت‌هاست.

وی مدل برخورد دولت فرانسه با جنبش «جلیقه‌زردها» را نمونه‌ای موفق از تلاش برای پیاده‌سازی حکمرانی هوشمند دانست و گفت: واکنش دولت فرانسه نسبت به جنبش جلیقه زردها یکی از نمونه‌هایی است که طی آن تلاش شد از شاخص‌های حکمرانی هوشمند در مواجهه با این اعتراضات استفاده شود. آنچه حاکمیت فرانسه در قبال این جنبش در پیش گرفت را می‌توان از مصادیق اعمال حکمرانی هوشمند (smart governance) دانست که اگرچه به طور کامل پیاده نشده اما دولت تلاش کرد به سمت و سوی آن حرکت کند.

مدنی افزود: دولت فرانسه با استفاده از پلتفرم‌های آنلاین و روش‌های حضوری، نظرات شهروندان را در مورد موضوعاتی مثل مالیات، محیط زیست و حقوق شهروندی جمع‌آوری کرد. این اقدام باعث شد عناصر کلیدی حکمرانی هوشمند یعنی مشارکت، ارتباط دوطرفه و جمع‌آوری داده‌های به‌روز فعال شوند. نتیجه این رویکرد، بازسازی بخشی از اعتماد عمومی و اجرای سیاست‌های اصلاحی بدون عقب‌نشینی بود.

وی افزود: دولت فرانسه در قبال این اعتراضات، ابتدا با راهکارهای حضوری و آنلاین، سعی در تجمیع نظرات شهروندان نسبت به موضوعات مختلف چون مالیات، محیط زیست، حقوق شهروندی و … کرد. این قدم باعث شد عناصر کلیدی حکمرانی هوشمند یعنی مشارکت، ارتباط دو طرفه و جمع‌آوری داده بروز پیدا کند.

مدنی حکمرانی هوشمند را فراتر از دولت الکترونیک سنتی تعریف کرد و گفت: این مفهوم به معنای تکامل به سمت مدلی مشارکتی و تطبیق‌پذیر است که در آن از فناوری و نوآوری برای تسهیل تصمیم‌گیری‌های دولتی و ارتقای فرآیندهای دموکراتیک استفاده می‌شود.

وی با تأکید بر لزوم بهره‌گیری از این شاخص‌ها در قبال اعتراضات، تصریح کرد: حکمرانی هوشمند یک الگوی چند بعدی در اداره عمومی است که از فناوری‌های دیجیتال داده‌ها و فرآیندهای مشارکتی برای بهبود تصمیم‌گیری دولت و ارائه خدمات عمومی استفاده می‌کند. در ادبیات علمی این مفهوم به معنی تکامل دولت الکترونیک سنتی به سوی مدلی مشارکتی و تطبیق‌پذیر است. به بیان دیگر حکمرانی هوشمند یعنی استفاده از فناوری و نوآوری برای تسهیل و پشتیبانی از تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی بهبود یافته در درون نهادهای دولتی با هدف ارتقای فرآیندهای دموکراتیک و خدمات عمومی.

وی با بیان اینکه رابطه مستقیمی بین حکمرانی هوشمند و سرمایه اجتماعی وجود دارد، افزود: شفافیت، مشارکت و پاسخگویی، سه رکن اصلی سرمایه اجتماعی هستند که با پیوند شهروندان و نهادها در این چارچوب تقویت می‌شوند.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با بیان اینکه بهره‌گیری از حکمرانی هوشمند منجر به بهبود سرمایه اجتماعی خواهد شد، افزود: پیوند میان شهروندان و نهادها در چارچوب حکمرانی هوشمند، به افزایش عناصر اصلی سرمایه اجتماعی یعنی شفافیت، مشارکت و پاسخگویی منجر خواهد شد.

مدنی با بیان اینکه حاکمیت برای پاسخ به این نوع مسائل در جامعه باید با بخش‌های مختلف جامعه گفتگو کند، افزود: این گفتگو باید در چارچوب تشکل‌ها، نمایندگان اصناف، سندیکاها و ساختارهای رسمی و قانونی با اختیارات و البته پذیرش مسئولیت‌های قانونی انجام شود چون به هر حال امکان گفتگو با تک تک افراد جامعه وجود ندارد. برای این منظور، ساختارهای صنفی و تشکل‌های مختلف باید تقویت شوند تا بتوانند نقش اثرگذاری در نمایندگی از جامعه‌ای که از آن برخاسته‌اند ایفا کنند.

وی در پایان گفت: در شرایط فعلی و با توجه به تهدیدات خارجی، رفتار حرفه‌ای و مشارکتی در حکمرانی هوشمند برای جلوگیری از سوءاستفاده دشمنان حیاتی است.

انتهای پیام