رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به روند سریع افزایش جمعیت سالمند در ایران گفت: اگرچه کشور هنوز از نظر جمعیت‌شناختی وارد مرحله بحران سالمندی نشده است، اما سرعت حرکت به سمت سالمندی شدید بالاست و بی‌توجهی به پیامدهای این روند می‌تواند در سال‌های آینده مسائل اجتماعی گسترده‌ای ایجاد کند.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، سیدجواد حسینی با بیان اینکه سالمندی دیگر موضوعی محدود به جمعیت سالمندان نیست، اظهار کرد: در ایران حدود ۱۳ درصد جمعیت را سالمندان تشکیل می‌دهند که نزدیک به ۱۱ میلیون نفر را شامل می‌شود، اما با در نظر گرفتن اعضای خانواده و جمعیت فعال درگیر با مسائل سالمندی، دامنه این مسئله به حدود ۱۸ درصد جمعیت کشور، معادل ۲۳.۵ میلیون نفر، می‌رسد.
وی افزود: مسئله سالمندی طیف وسیعی از موضوعات را دربرمی‌گیرد و نگرانی درباره سلامت و ایمنی سالمندان، احتمال زمین‌خوردن و شکستگی، افزایش هزینه‌های زندگی و هزینه‌های سلامت و همچنین مسائل اقتصادی و حمایتی، تنها بخشی از این چالش‌هاست.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تفاوت میان «جمعیت سالمند» و «جمعیت درگیر با سالمندی» گفت: در ژاپن حدود ۲۸ درصد جمعیت سالمند هستند، اما نرخ درگیری جمعیت غیرسالمند با مسائل سالمندی حدود ۱۲ درصد است؛ در ایران با وجود سهم حدود ۱۳ درصدی سالمندان، نرخ درگیری جمعیت با این مسائل به حدود ۱۸ درصد می‌رسد.
حسینی ادامه داد: یکی از ابعاد مهم این مسئله، سالمندی تنهاست و در حال حاضر حدود ۵۱ هزار زن سالمند تنها در کشور وجود دارند که طرح توانمندسازی آنها در حال پیگیری است. از سوی دیگر، حدود ۶۰ درصد سالمندان مستمری دریافت نمی‌کنند و این موضوع نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از سالمندان خارج از پوشش‌های حمایتی موجود قرار دارند.
وی با اشاره به وضعیت اقتصادی سالمندان اظهار کرد: پس از عبور از ۷۰ سالگی، وضعیت درآمدی سالمندان به شکل محسوسی کاهش پیدا می‌کند و میانگین دهک درآمدی سالمندان ۶۰ تا ۷۰ ساله حدود ۵.۷۶ است، در حالی که این رقم برای سالمندان بالای ۷۰ سال به حدود ۴.۵۲ می‌رسد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: سالمندی در ایران صرفاً یک موضوع جمعیتی نیست، بلکه ابعاد اجتماعی، اقتصادی، حمایتی و خانوادگی متعددی دارد و باید در برنامه‌ریزی‌های کشور مورد توجه قرار گیرد.
حسینی با بیان اینکه ایران هنوز از نظر جمعیت‌شناختی با بحران سالمندی مواجه نیست، گفت: جامعه‌ای که بین ۷ تا ۱۴ درصد جمعیت آن سالمند باشد، در حال ورود به مرحله سالمندی است و در صورت عبور از ۲۷ درصد وارد سالمندی شدید خواهد شد. ایران اکنون در مرحله ورود به سالمندی قرار دارد، اما به دلیل سرعت بالای حرکت به سمت سالمندی، نیازمند برنامه‌ریزی جدی است.
وی افزود: رشد عمومی جمعیت کشور حدود ۱.۲۴ درصد است، در حالی که رشد جمعیت سالمند به ۴.۸ درصد می‌رسد؛ یعنی سرعت رشد جمعیت سالمند بیش از چهار برابر رشد عمومی جمعیت است. بر اساس برآوردها نیز در فاصله سال‌های ۱۴۲۰ تا ۱۴۲۲ تعداد سالمندان کشور از تعداد جوانان و نوجوانان بیشتر خواهد شد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در همین زمینه بر ضرورت استفاده از ظرفیت حکمرانی هوشمند تأکید کرد و گفت: «بحران‌های اجتماعی فرایندی و پروسه‌ای هستند و می‌توان با حکمرانی هوشمند و برنامه‌ریزی مناسب، از تبدیل آنها به بحران‌های گسترده‌تر در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی، امنیتی و اجتماعی جلوگیری کرد.»
حسینی ادامه داد: به جای آنکه صرفاً از سالمندی مخاطره‌آمیز یا سالمندی سخت سخن گفته شود، باید برنامه‌ریزی به گونه‌ای انجام شود که سالمندی در کشور به سمت سالمندی سالم و فعال هدایت شود.
وی همچنین از ضرورت تغییر نگاه به سالمندی سخن گفت و افزود: باید از نگاه صرفاً مسئله‌محور عبور کرد و فرصت‌های موجود در سالمندی را نیز مورد توجه قرار داد. ایجاد نظام رسمی مراقبت از سالمندان، توسعه اشتغال سالمندان و مشاغل پیرامون آنها و استفاده از ظرفیت اقتصاد سالمندی از جمله اقداماتی است که می‌تواند این تغییر رویکرد را عملیاتی کند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به ظرفیت «اقتصاد نقره‌ای» اظهار کرد: نقشه جامع اقتصاد سالمندی در ۱۴ حوزه فعالیت با همکاری متخصصان این حوزه تهیه شده است تا بتوان از ظرفیت سالمندان در اقتصاد استفاده کرد. همچنین سال گذشته حدود ۱۳ هزار فرصت شغلی برای سالمندان ایجاد شده و تلاش می‌شود این ظرفیت برای گروه‌های سنی بالای ۶۰ تا ۶۵ سال گسترش پیدا کند.
حسینی با تأکید بر اهمیت محیط مناسب برای سالمندان نیز گفت: باید محیط‌های شهری و اجتماعی به گونه‌ای مناسب‌سازی شوند که سالمندی به محدودیت و انزوای اجتماعی منجر نشود و دسترس‌پذیری یکی از مؤلفه‌های مهم این رویکرد است.
وی در پایان با اشاره به تدوین لایحه حمایت از سالمندان و تهیه ۲۰ بسته سیاستی برای دستگاه‌های مختلف، تأکید کرد: مواجهه با سالمندی نیازمند برنامه‌ریزی پیش‌نگر، سیاستگذاری هماهنگ و توجه همزمان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی، سلامت، اشتغال و حمایت اجتماعی است؛ رویکردی که می‌تواند از تبدیل روند جمعیتی سالمندی به یک بحران گسترده جلوگیری کند.
انتهای پیام
