در دنیای امروز، اینترنت دیگر یک ابزار ارتباطی ساده نیست؛ بلکه به زیرساخت حیاتی اقتصاد، آموزش، سلامت و امنیت ملی تبدیل شده است. سیفالله نیکنامی، رئیس انجمن هوشمندسازی، با نگاهی دقیق به شرایط فعلی، هشدار میدهد که هرگونه اختلال یا محدودیت در این زیرساخت، مستقیماً بر زندگی مردم و آینده اقتصاد کشور اثر میگذارد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، نیکنامی میکند: «در جهان امروز، اینترنت دیگر یک ابزار ارتباطی یا صرفاً یک خدمت فناوری نیست؛ بلکه به زیرساخت حیاتی اقتصاد، آموزش، سلامت، نوآوری، حکمرانی و حتی امنیت ملی تبدیل شده است.»
وی با مقایسه قرن بیستم و بیستویکم میافزاید: «اگر در قرن بیستم برق موتور محرک توسعه صنعتی بود، در قرن بیستویکم اینترنت و زیرساختهای دیجیتال پیشران اصلی رشد اقتصادی، بهرهوری و رقابتپذیری کشورها هستند.»
از این منظر، کیفیت و پایداری اینترنت یک موضوع راهبردی برای توسعه ملی محسوب میشود و نباید صرفاً از زاویه فنی به آن نگاه کرد.
تعادل میان امنیت و توسعه؛ درس جهانی
رئیس انجمن هوشمندسازی با اشاره به محدودیتهای اخیر، معتقد است که اگرچه امنیت ملی اولویت اساسی است، اما تجربه جهانی نشان داده است که «موفقترین الگوهای حکمرانی، آنهایی هستند که میان الزامات امنیتی و الزامات توسعه اقتصادی و اجتماعی توازن برقرار میکنند.»
وی تأکید میکند: «هرچه این توازن هوشمندانهتر باشد، هزینههای اقتصادی و اجتماعی تصمیمات نیز کاهش خواهد یافت.»
در این میان، بخش قابل توجهی از کسبوکارهای دیجیتال، استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان با خسارتهای مستقیم و غیرمستقیم مواجه شدهاند. نیکنامی خاطرنشان میکند: «این بخشها نه تنها فعالان اقتصادی، بلکه سرمایههای راهبردی اقتصاد آینده کشور هستند و حمایت از آنها باید در زمره سیاستهای اولویتدار قرار گیرد.»
وی پیشنهاد میدهد که در کنار مدیریت شرایط خاص، سازوکارهای جبران خسارت شامل معافیتهای مالیاتی، تسهیلات بیمهای و حمایت از سرمایه در گردش باید فعال شوند.
عدالت دیجیتال؛ نسخه قرن بیستویکمی عدالت اجتماعی
یکی از مهمترین مباحث مطرحشده در این گفتوگو، پیرامون «اینترنت ویژه» یا «اینترنت طبقاتی» است. نیکنامی با تأکید بر اصول بنیادین حکمرانی هوشمند میگوید: «یکی از اصول بنیادین حکمرانی هوشمند، برابری فرصتها در دسترسی به زیرساختهای دیجیتال است.»
وی هشدار میدهد که اگر بخشی از جامعه به اینترنتی با کیفیت مجهز شود اما بخش دیگری محروم بماند، شکاف دیجیتال عمیقتر خواهد شد. «تجربه جهانی نشان داده است که شکاف دیجیتال بهتدریج به شکاف اقتصادی، آموزشی و حتی اجتماعی تبدیل میشود و آثار آن در بلندمدت بسیار فراتر از حوزه فناوری خواهد بود.»
رئیس انجمن هوشمندسازی با تعریفی دقیق از عدالت دیجیتال میافزاید: «عدالت دیجیتال، نسخه قرن بیستویکمی عدالت اجتماعی است. همانگونه که در گذشته دسترسی برابر به آموزش، بهداشت و فرصتهای اقتصادی یکی از شاخصهای عدالت محسوب میشد، امروز دسترسی عادلانه به زیرساختهای دیجیتال نیز به یکی از ارکان عدالت اجتماعی تبدیل شده است.»
نیاز کشور به اینترنت پایدار، نه ویژه
نیکنامی در پایان تأکید میکند: «کشور به اینترنت ویژه برای گروههای خاص نیاز ندارد؛ کشور به اینترنت پایدار، امن، پرسرعت و قابل اعتماد برای همه شهروندان نیاز دارد.»
وی هشدار میدهد که هر سیاستی که دسترسی را به امتیازی ویژه برای گروههای خاص تبدیل کند، ناخواسته به تعمیق نابرابری منجر خواهد شد. «کشوری که دسترسی برابر به زیرساختهای دیجیتال را فراهم نکند، ناخواسته نابرابری اقتصادی آینده را بازتولید خواهد کرد.»
سرمایه اجتماعی مهمترین پشتوانه توسعه و حکمرانی مؤثر است. هر سیاستی که موجب ایجاد احساس تبعیض در دسترسی به فرصتهای دیجیتال شود، میتواند اعتماد عمومی را کاهش دهد. در مقابل، دسترسی فراگیر و عادلانه به اینترنت، زمینهساز افزایش مشارکت، نوآوری، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی خواهد بود.
آیندهای روشن با زیرساختهای پایدار
رئیس انجمن هوشمندسازی در بخش دیگری از گفتوگو درباره وضعیت مراکز داده کشور اشاره کرد که اگرچه برخی اختلالات فنی گزارش شده، اما با برنامهریزی و سرمایهگذاری قابل رفع است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: «آینده اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به توسعه اقتصاد دیجیتال، هوشمندسازی زیرساختها، افزایش بهرهوری و تقویت سرمایه انسانی وابسته است. تحقق این اهداف نیازمند ثبات، پیشبینیپذیری، اعتماد و دسترسی عادلانه به زیرساختهای ارتباطی است. امروز اینترنت صرفاً یک فناوری نیست؛ بخشی از زیرساخت توسعه ملی است و نگاه به آن باید متناسب با این جایگاه راهبردی باشد.»
انتهای پیام