تلاش ایرلند برای پیوند نوآوری هوش مصنوعی با حفاظت از حقوق شهروندان

کمیسیون حفاظت از داده‌های ایرلند با انتشار گزارشی جدید درباره نظارت بر محصولات و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی، بر ضرورت ایجاد تعادل میان توسعه فناوری، حفاظت از داده‌های شخصی و صیانت از حقوق اساسی شهروندان تأکید کرده است؛ رویکردی که یکی از محورهای مهم حکمرانی هوشمند در عصر هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، گزارش جدید کمیسیون حفاظت از داده‌های ایرلند، تجربه این نهاد در نظارت بر محصولات و خدمات هوش مصنوعی طی سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ را بررسی کرده است. بر اساس این گزارش، فعالیت‌های نظارتی مرتبط با هوش مصنوعی در این دوره به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته که بخشی از این افزایش به توسعه سریع هوش مصنوعی مولد مربوط می‌شود.

کمیسیون حفاظت از داده‌های ایرلند به دلیل حضور مقر اروپایی بسیاری از شرکت‌های بزرگ فناوری در این کشور، جایگاه ویژه‌ای در نظارت بر فناوری‌های نوین دارد. این نهاد اعلام کرده است که در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ با شرکت‌ها درباره ایجاد، عرضه و استقرار حدود ۱۸۰ محصول و خدمت مبتنی بر هوش مصنوعی وارد تعامل نظارتی شده و هزاران صفحه از اسناد، ارزیابی‌های ریسک، توضیحات فنی و مدارک مربوط به رعایت الزامات قانونی را بررسی کرده است.

دامنه این نظارت نیز گسترده بوده و فناوری‌هایی مانند مدل‌های زبانی بزرگ، سامانه‌های توصیه‌گر، تشخیص چهره، سامانه‌های احراز سن، شخصی‌سازی، عامل‌های هوش مصنوعی و سایر کاربردهای نوین را دربر گرفته است.

یکی از پیام‌های اصلی گزارش این است که نوآوری در هوش مصنوعی و حفاظت جدی از داده‌های شخصی لزوماً در مقابل یکدیگر قرار ندارند. کمیسیون اعلام کرده است که در جریان تعاملات نظارتی خود توانسته بهبودهایی را در زمینه‌هایی مانند مبنای قانونی پردازش داده‌ها، شفافیت، حداقل‌سازی داده‌ها و حفاظت از کودکان ایجاد کند.

شفافیت یکی از مسائل اصلی مورد توجه این نهاد است. به گفته کمیسیون، بسیاری از فناوری‌های جدید هوش مصنوعی دارای فرآیندهای پردازشی پیچیده و تا حدی غیرشفاف هستند و همین مسئله ضرورت ارائه توضیحات روشن درباره نحوه استفاده از داده‌ها و پیامدهای پردازش آنها را افزایش می‌دهد.

موضوع دیگری که در این گزارش مورد تأکید قرار گرفته، استفاده از «منافع مشروع» به‌عنوان مبنای قانونی برای آموزش سامانه‌های هوش مصنوعی است. کمیسیون حفاظت از داده‌ها اعلام کرده است که این موضوع از حوزه‌های مهم نظارت آن در فرآیند توسعه و استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی بوده است.

بخش قابل‌توجهی از تعاملات نظارتی به ارائه توصیه‌هایی برای ارتقای انطباق با الزامات حفاظت از داده‌ها منجر شده است. با این حال، کمیسیون تأکید کرده است که در مواردی که خطرات متوجه حقوق افراد به شکل رضایت‌بخشی کاهش پیدا نکرده باشد، آمادگی مداخله فوری را نیز دارد.

این رویکرد را می‌توان یکی از نمونه‌های حکمرانی فناوری در چارچوب حکمرانی هوشمند دانست؛ مدلی که در آن دولت و نهادهای تنظیم‌گر تلاش می‌کنند همزمان با فراهم‌کردن فضای لازم برای نوآوری، سازوکارهایی برای شفافیت، پاسخگویی و حفاظت از حقوق شهروندان ایجاد کنند.

کمیسیون حفاظت از داده‌های ایرلند در نهایت بر اهمیت تعامل زودهنگام نهادهای نظارتی با توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی تأکید کرده است. از نگاه این نهاد، نظارت و گفت‌وگوی زودهنگام می‌تواند به توسعه نوآوری پایدار، مسئولانه و مبتنی بر حفاظت از داده و حریم خصوصی کمک کند.

تجربه ایرلند نشان می‌دهد که در کنار توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و استفاده از هوش مصنوعی، ایجاد سازوکارهای حکمرانی برای مدیریت داده، شفافیت الگوریتمی و حفاظت از حقوق افراد نیز به بخش جدایی‌ناپذیر تحول دیجیتال دولت‌ها تبدیل شده است.

انتهای پیام