رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران با انتقاد از تعدد نهادهای تنظیمگر، بر ضرورت حرکت به سمت حکمرانی هوشمند و تنظیمگری چابک برای حمایت از اقتصاد نوآوری تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، مازیار نوربخش با اشاره به چالشهای پیشروی کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال، اظهار کرد: «تعدد نهادهای تنظیمگر و نبود هماهنگی میان آنها به یکی از مهمترین موانع توسعه نوآوری در کشور تبدیل شده است.»
وی با بیان اینکه موازیکاری میان رگولاتورها آثار منفی متعددی بر فضای کسبوکار گذاشته است، افزود: این وضعیت در برخی موارد موجب ایجاد محدودیت برای پلتفرمها، کندی توسعه خدمات نوآورانه، اختلال در فعالیت کسبوکارها و افزایش نااطمینانی در فضای سرمایهگذاری شده است.
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران معتقد است توسعه اقتصاد نوآوری بدون اصلاح رویکردهای تنظیمگری امکانپذیر نیست و در این زمینه باید به سمت حکمرانی هوشمند، مشارکتمحور و منعطف حرکت کرد. به گفته وی، تعامل نظاممند میان نهادهای تنظیمگر و تشکلهای تخصصی بخش خصوصی میتواند ضمن حفظ منافع عمومی، مسیر رشد کسبوکارهای نوآور و پلتفرمهای دیجیتال را هموارتر کند.
نوربخش در ادامه با اشاره به ماهیت پویای فناوریهای نوین گفت: «سرعت رشد فناوریهای نوین معمولاً از فرآیندهای قانونگذاری و تنظیمگری بیشتر است» و همین مسئله موجب شکلگیری شکاف میان نوآوری و مقررات میشود.
وی توضیح داد که در بسیاری از موارد ابتدا فناوری یا مدل کسبوکار جدید ایجاد میشود و سپس نهادهای قانونگذار به دنبال تدوین چارچوبهای نظارتی مرتبط با آن میروند؛ موضوعی که به گفته او یکی از دلایل اصلی بروز چالشهای تنظیمگری در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، اقتصاد پلتفرمی، فناوریهای مالی و اقتصاد داده است.
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در اقتصاد دیجیتال اظهار کرد که بسیاری از این کشورها برای کاهش فاصله میان فناوری و مقررات، نهادهای تخصصی و چابکی را ایجاد کردهاند. به گفته وی، انجمنهای تخصصی، سازمانهای خودتنظیمگر، اتاقهای فکر تنظیمگری و آزمایشگاههای تنظیمگری از جمله ساختارهایی هستند که در شناسایی چالشهای نوظهور و ارائه پیشنهادهای اصلاحی نقش مؤثری ایفا میکنند.
نوربخش همچنین توسعه فناوریهای تنظیمگری یا رگتک را یکی از نیازهای مهم اقتصاد دیجیتال کشور دانست و گفت رگتکها به کسبوکارها و نهادهای ناظر کمک میکنند الزامات قانونی را با هزینه کمتر، شفافیت بیشتر و دقت بالاتر اجرا و پایش کنند. با این حال، وی معتقد است اکوسیستم رگتک در ایران هنوز به بلوغ کافی نرسیده و از تمام ظرفیتهای آن برای بهبود کیفیت تنظیمگری استفاده نشده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت سندباکسهای تنظیمگری تأکید کرد و گفت این محیطهای کنترلشده به شرکتهای نوآور اجازه میدهند محصولات و مدلهای کسبوکار جدید خود را پیش از مواجهه با مقررات دائمی آزمایش کنند. نوربخش با اشاره به اقدامات انجامشده در این حوزه افزود که سندباکسهای موجود هنوز از نظر مقیاس، سرعت و اثربخشی با نیازهای اکوسیستم نوآوری فاصله دارند.
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران همچنین با اشاره به ویژگیهای خاص رقابت در اقتصاد دیجیتال اظهار کرد که رقابت در این حوزه تنها به سهم بازار محدود نمیشود. به گفته وی، عواملی مانند دسترسی به داده، اثرات شبکهای، قدرت پلتفرمها، امکان جابهجایی کاربران و دسترسی عادلانه به زیرساختها از مؤلفههای اصلی رقابت در اقتصاد دیجیتال محسوب میشوند.
وی بر همین اساس خواستار بازنگری مستمر قوانین رقابت و ضدانحصار متناسب با واقعیتهای اقتصاد دیجیتال شد و تأکید کرد هرگونه مقرره جدید باید پیش از اجرا از منظر تأثیر بر سرمایهگذاری، نوآوری، رقابت و فعالیت کسبوکارها مورد ارزیابی قرار گیرد تا از تحمیل هزینههای ناخواسته جلوگیری شود.
نوربخش در پایان از بررسی طرحی در کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق تهران خبر داد که هدف آن طراحی الگویی برای تنظیمگری مشارکتی و ایجاد تعامل مؤثر میان کسبوکارهای نوآور، نهادهای تخصصی و دستگاههای حاکمیتی است؛ الگویی که میتواند زمینهساز توسعه حکمرانی هوشمند در اقتصاد دیجیتال کشور باشد.
انتهای پیام