توصیه‌های مرکز پژوهش‌های مجلس درباره حکمرانی داده‌های ورزشی

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «حکمرانی داده‌های ورزشی؛ مطالعه تطبیقی و چارچوب پیشنهادی برای ایران» بر اهمیت تدوین چارچوبی جامع برای مدیریت داده‌های ورزشی تأکید کرده و هشدار داده است که نبود قواعد شفاف در زمینه تولید، پردازش و بهره‌برداری از این داده‌ها، می‌تواند سلامت ورزشکاران، شفافیت مالی و توسعه اقتصادی صنعت ورزش را با چالش‌های جدی مواجه کند. این گزارش، استقرار حکمرانی هوشمند در مدیریت داده‌های ورزشی را یکی از پیش‌نیازهای توسعه پایدار این حوزه می‌داند.

به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، بر اساس این پژوهش، گسترش فناوری‌های نوین از جمله سامانه‌های پایش عملکرد، ابزارهای تحلیل داده، سکوهای هواداری و سامانه‌های مدیریتی، داده‌های ورزشی را به یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های صنعت ورزش تبدیل کرده است. با این حال، فقدان چارچوب‌های حقوقی و نهادی منسجم موجب شده مدیریت این داده‌ها با ابهام‌های فراوانی همراه باشد.

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد داده‌های ورزشی تنها به اطلاعات فنی مسابقات محدود نمی‌شوند، بلکه طیف گسترده‌ای از داده‌های زیستی، پزشکی، عملکردی، مالی، قراردادی و اطلاعات مرتبط با رویدادها و هواداران را در بر می‌گیرند.

در این گزارش آمده است که این داده‌ها در زنجیره‌ای متشکل از ورزشکاران، باشگاه‌ها، فدراسیون‌ها، لیگ‌ها، مراکز درمانی، شرکت‌های فناوری و رسانه‌ها تولید و مبادله می‌شوند و هرگونه ابهام در تعیین مسئولیت بازیگران این چرخه، می‌تواند زمینه‌ساز اختلافات حقوقی و کاهش اعتماد میان ذی‌نفعان شود.

پژوهشگران با بررسی تجربه هفت کشور، سه مدل اصلی برای مدیریت داده‌های ورزشی را شناسایی کرده‌اند.

نخست، الگوی «دولتی متمرکز» که در آن دولت مسئول اصلی تنظیم مقررات و نظارت بر داده‌هاست. دوم، الگوی «بازارمحور و قراردادی» که نقش اصلی را به توافق‌های خصوصی و سازوکارهای بازار واگذار می‌کند. سوم نیز الگوی «نهادی ترکیبی» است که در آن دولت چارچوب‌های ملی را تعیین می‌کند و نهادهای ورزشی بر اساس آن، مقررات تخصصی خود را تدوین و اجرا می‌کنند.

در گزارش تأکید شده است که تفاوت این الگوها بیش از آنکه ناشی از سطح فناوری یا نوع ورزش باشد، به جایگاه دولت، نقش بازار و میزان استقلال نهادهای ورزشی در هر کشور وابسته است.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این گزارش، بررسی وضعیت موجود ایران است. نویسندگان گزارش با اشاره به آنچه «درهم‌ریختگی نهادی» در مدیریت داده‌های ورزشی خوانده‌اند، هشدار می‌دهند که در حال حاضر داده‌های ورزشکاران میان باشگاه‌ها، فدراسیون‌ها، مراکز پزشکی و پیمانکاران فناوری جابه‌جا می‌شود، بدون آنکه مسئولیت‌ها، سطح دسترسی، مدت نگهداری اطلاعات یا نحوه بهره‌برداری از آنها به‌طور شفاف مشخص شده باشد.

به اعتقاد پژوهشگران، این وضعیت به‌ویژه درباره داده‌های پزشکی و زیستی می‌تواند علاوه بر ایجاد اختلافات حقوقی، اعتماد ورزشکاران به نظام سلامت و مدیریت ورزشی را نیز کاهش دهد.

مرکز پژوهش‌های مجلس، الگوی «ترکیبی از حکمرانی دولتی و نهادی» را مناسب‌ترین گزینه برای ایران معرفی کرده و پنج پیشنهاد سیاستی را برای تحقق آن ارائه داده است.

بر اساس این پیشنهادها، تشکیل «کمیته تخصصی حکمرانی و تعامل‌پذیری داده‌های ورزشی» ذیل کارگروه تعامل‌پذیری دولت الکترونیکی، تدوین ضوابط اختصاصی حفاظت و پردازش داده‌های ورزشکاران با مشارکت دستگاه‌های مسئول، طراحی سازوکار شفاف برای تقسیم منافع حاصل از بهره‌برداری تجاری داده‌ها، ایجاد سامانه یکپارچه ملی سلامت و عملکرد ورزشکاران نخبه و همچنین استقرار نظام ارزیابی انطباق همراه با مشوق‌های بیمه‌ای و مالیاتی، از مهم‌ترین اقدامات پیشنهادی این گزارش به شمار می‌روند.

این گزارش در جمع‌بندی خود تأکید می‌کند که حکمرانی داده‌های ورزشی تنها یک موضوع فنی یا حقوقی نیست، بلکه مستقیماً با سلامت ورزشکاران، شفافیت مالی، توسعه اقتصاد ورزش و افزایش اعتماد عمومی به نهادهای ورزشی ارتباط دارد.

پژوهشگران هشدار داده‌اند که تأخیر در تدوین قواعد شفاف برای مدیریت داده‌های ورزشی، می‌تواند علاوه بر افزایش اختلافات حقوقی، جایگاه ایران را در عرصه بین‌المللی نیز با چالش مواجه کند و مانع بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصادی فناوری‌های نوین شود.

در همین راستا، استقرار حکمرانی هوشمند در حوزه داده‌های ورزشی، با ایجاد سازوکارهای شفاف، تعیین مسئولیت ذی‌نفعان، حفاظت از حقوق ورزشکاران و بهره‌گیری هدفمند از داده‌ها، می‌تواند زمینه ارتقای بهره‌وری، افزایش اعتماد و توسعه پایدار صنعت ورزش ایران را فراهم کند.

انتهای پیام