سیدطهحسین مدنی رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به شرایط اخیر کشور و تجاوز وحشیانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشور، گفت: اگرچه این موضوع بر تجارت خارجی کشور اثر گذاشته است ولی اقتصاد ما به دلیل تحریمهای سخت و طولانیمدت، با این فشارها ناآشنا نیست.
مدنی افزود: تجربه محدودیتها و فشارهای سالهای گذشته، باعث شده شرایط ایران در تجارت خارجی با سایر اقتصادها متفاوت باشد. مسلماً ما با مسأله تحریمها، محدودیتهای مالی و ترانزیتی و مراودات بینالمللی مواجه هستیم و نمیتوانیم مانند سایر کشورها در بازارهای جهانی حضور پیدا کنیم. البته این یک بنبست نیست و با فهم الگوهای تجارت خارجی و انطباق آن با حکمرانی هوشمند در حوزه تجارت خارجی و استفاده از ابزارهای جدیدی چون اطلس تجارت ایران، میتوان بر شرایط مسلط شد.
وی با بیان اینکه جنگ اخیر و تجربه سالها تحریم، امروز دیگر فرصت آزمون و خطا و ریسکهای نامتعارف برای ما باقی نگذاشته است و افزود: به همین دلیل مطالعه تجربیات و استخراج الگوهای جهانی در تجارت خارجی و بهرهگیری از ابزار اطلس تجارت ایران، برای موفقیت در تجارت خارجی حتی در شرایط کنونی اهمیت بسیار زیادی دارد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: بنابراین برای تطبیق این الگوها با شرایط کشور باید از یک برنامهریزی خاص در قالب مفهوم و ابزاری چون اطلس تجارت بهرهمند شویم. این ابزار میتواند به طور هوشمند، بهینهترین راهکارها را برای توسعه تجارت خارجی با توجه به توانمندیها و همچنین محدودیتهای موجود و براساس تجربیات جهانی ارائه کند.
وی با اشاره به اهمیت خاص تجارت خارجی در پژوهشهای اندیشکده حکمرانی هوشمند، تصریح کرد: کشورهای توسعهیافته، توسعه تجارت و حضور در بازارهای بینالمللی را با مجموعهای از راهبردهای دقیق، تعریف و راهبری سلسله اقدامات مطالعه شده و مؤثر و هماهنگی میان نهادهای دولتی و خصوصی و حضور فعال در شبکههای بینالمللی دنبال میکنند. اندیشکده حکمرانی هوشمند با بررسی این راهبردها و راهبریها، شش الگوی توسعه تجارت خارجی در کشورهای توسعه یافته را استخراج کرده که فهم و درک این الگوها میتواند به ما در پایداری تجارت خارجی با کشورهای همسو و غیرمتخاصمی چون عراق، روسیه، پاکستان و… و فرصتهای نوظهوری چون قاره آفریقا کمک کند.
مدنی درباره این شش الگو گفت: نخستین الگو، ایجاد نهادهای دولتی برای حمایت از شرکتهای خصوصی جهت حضور در بازارهای جهانی است. وزارت بازرگانی آمریکا و دولت سنگاپور در این زمینه دقیق عمل کردهاند.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: تمرکز شرکتها بر رفع نیاز برندهای بالادستی یکی دیگر از الگوهای توسعه تجارت خارجی است که از نمونههای آن میتوان به تجربه شرکت هلندی ASML با تمرکز بر ساخت دستگاههای لیتوگرافی مورد نیاز شرکتهای تولید تراشهTSMC و Intel اشاره کرد.
وی ادامه داد: برخی کشورها هم سعی کردهاند با ایجاد نمایشگاههای تخصصی بزرگ، به بازیگران مهم تجارت خارجی تبدیل شوند. در این زمینه آلمان بزرگترین نمایشگاه صنعتی جهان را تحت عنوانHannover Messe ایجاد کرده است. چین هم با احداث بزرگترین نمایشگاه بازرگانی آسیا یا Canton Fair در این زمینه فعال بوده است. این نمایشگاهها به شرکتها و صنایع داخلی کشورها برای جذب مشتری کمک بسیار زیادی میکند و به عنوان الگوی سوم توسعه تجارت خارجی مطرح است.
مدنی درباره الگوی چهارم توضیح داد: این الگو در چارچوب بازاریابی دیجیتال و حضور در پلتفرمهای آنلاین تعریف میشود و که ،GlobalSources و Shopify Markets از نمونههای آن هستند.
وی افزود: تولید مشترک برای دور زدن تعرفهها و موانع تجاری، پنجمین الگوی توسعه تجارت خارجی است. در مورد این الگو میتوان به سرمایهگذاری مشترک هیوندای و BAIC در چین اشاره کرد.
مدنی درباره الگوی ششم هم گفت: ایجاد فروشگاه در کشورهای هدف یکی دیگر از الگوهایی است که توانسته به توسعه بازارها و تجارت خارجی کشورهای مبدأ این برندها کمک شایانی کند. مثلاً شرکت کالاهای لوکس فرانسهLVMH با تکیه بر این الگو توانست در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۸۵ میلیارد یورو درآمد داشته باشد. کشور ترکیه نیز این الگو را به صورت گسترده در منطقه ما دنبال کرده است.
وی تصریح کرد: بررسی دقیقتر روندهای تجاری کشورهای مختلف، نشان از ترکیب شدن این الگوهای شش گانه در مسیر توسعه تجارت خارجی است. در این خصوص میتوان به تجربه شرکتهای آمریکایی چون Boeing، Caterpillar، Apple یا نمایشگاه صنعتی Hannover Messe در آلمان، یا سازمان JETRO در ژاپن، یا بازاریابی سازگار با فرهنگ بومی کشورهای هدف توسط شرکت انگلیسی Unilever اشاره کرد.
مدنی در پایان گفت: براساس الگوهای گفته شده، به عنوان نمونه بهترین روش ترکیبی برای یک صادرکننده میانرده(مثلاً تولیدکننده اسباببازی) به صورت حضور در نمایشگاههای بینالمللی (Canton Fair، Toy Fair Nuremberg)، ثبت در پلتفرمهای B2B مانند Alibaba و GlobalSources، همکاری با نمایندگان محلی در بازار هدف، تبلیغات اینترنتی و وبسایت اختصاصی و مشارکت در سفرهای تجاری دولتی برای افزایش اعتبار ترسیم میشود.
انتهای پیام
