رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ورامین و قرچک با تأکید بر اینکه بحرانهای زیستمحیطی کشور حاصل انباشت خطاهای مدیریتی در حکمرانی سرزمین است، گفت: عبور از چالشهایی مانند فرونشست زمین، بیابانزایی و کاهش کیفیت خاک، نیازمند استقرار حکمرانی هوشمند کربن و جایگزینی تصمیمگیریهای دادهمحور به جای رویکردهای سنتی است.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، اصغر سپهوند با اشاره به اینکه بحرانهای زیستبوم ایران دیگر صرفاً ناشی از تغییرات اقلیمی نیست، اظهار کرد: «بحرانهای زیستبوم ایران، دیگر نه پیامد رویدادهای اقلیمی پراکنده، که برآیند انباشت “خطاهای سیستمی” در حکمرانی سرزمیناند.»
وی افزود فرونشست زمین، گسترش بیابانزایی، فرسایش خاک و کاهش تنوع زیستی، همگی بیانگر واقعیتی هستند که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته و آن اینکه «خاک ما در حال از دست دادن قابلیت حیاتی خود در چرخه کربن است.»
وی با بیان اینکه مدیریت جداگانه آب، خاک و پوشش گیاهی پاسخگوی شرایط امروز کشور نیست، تصریح کرد: در اکوسیستمهای خشک و نیمهخشک، کربن نقش محوری در حفظ تابآوری سرزمین دارد و به همین دلیل باید از الگوی سنتی مدیریت منابع طبیعی فاصله گرفت و به سمت حکمرانی هوشمند کربن حرکت کرد.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ورامین و قرچک با تشریح اهمیت کربن آلی در خاک گفت: «کربن آلی در نگاه تخصصی، صرفاً یک متغیر اقلیمی نیست؛ بلکه “ارز مبادلاتی حیات خاک” است.» به گفته وی، کاهش کربن خاک علاوه بر افت حاصلخیزی و کاهش ظرفیت نگهداری آب، ساختار فیزیکی خاک را نیز تضعیف کرده و احتمال فرونشست را افزایش میدهد.
سپهوند با اشاره به ضرورت استقرار نظامهای نوین پایش، اظهار کرد: «در فقدان یک نظام پایش دقیق، سیاستگذاریهای فعلی ما در بسیاری از پهنههای سرزمینی، مصداق “تیراندازی در تاریکی” است.» وی تأکید کرد که حکمرانی هوشمند کربن با بهرهگیری از استانداردهای «پایش، گزارشدهی و راستیآزمایی (MRV)»، دادههای سنجشازدور، مدلهای اقلیمی و نمونهبرداریهای زمینی، امکان تهیه ترازنامه کربن سرزمین و هدفمند کردن اقدامات احیایی را فراهم میکند.
وی همچنین این رویکرد را «ابزار نوین مدیریت ریسک سرزمینی» توصیف کرد و افزود: اطلاع دقیق از روند کربنزدایی در حوضههای آبخیز، امکان اولویتبندی سرمایهگذاریها برای احیای سرزمین را افزایش میدهد و در عین حال، زمینه ورود کشور به بازارهای تأمین مالی سبز و بازارهای جهانی کربن را نیز فراهم میکند.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ورامین و قرچک با تأکید بر لزوم هماهنگی میان دستگاههای مسئول خاطرنشان کرد: تحقق حکمرانی هوشمند کربن بدون همکاری فرابخشی امکانپذیر نیست و تا زمانی که نهادهای مسئول هر یک بهصورت مستقل عمل کنند، حفاظت از منابع طبیعی و خاک به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. به گفته وی، این الگو میتواند دستگاههای مختلف را بر محور یک شاخص مشترک یعنی حفظ و ارتقای ظرفیت تولیدی سرزمین همسو کند.
وی در ادامه بر اهمیت مشارکت مردم و بهرهبرداران محلی در برنامههای احیای سرزمین تأکید کرد و گفت سیاستهای حفاظت از منابع طبیعی باید به گونهای طراحی شوند که ترسیب کربن و احیای سرزمین، منافع اقتصادی ملموسی برای کشاورزان و جوامع محلی ایجاد کند؛ زیرا پایداری حفاظت از خاک زمانی محقق میشود که با امنیت معیشتی بهرهبرداران پیوند بخورد.
سپهوند در پایان با اشاره به ضرورت تغییر نگاه در مدیریت سرزمین اظهار کرد: «امروز، مسئله ما دیگر “حفاظت صرف” نیست؛ مسئله “بازآفرینی ظرفیت زیستی ایران” است.» وی تأکید کرد امنیت غذایی، امنیت آبی و امنیت سرزمینی کشور در گرو برنامهریزی علمی برای مدیریت کربن خاک و بهرهگیری از ابزارهای نوین حکمرانی است.
انتهای پیام