دانشمندان دانشگاه مریلند در یک دستاورد خیرهکننده، موفق به رصد سیاهچالهای عظیم شدهاند که برخلاف قواعد سنتی نجوم، به جای مرکز، در حاشیه یک کهکشان پرسه میزند. این اکتشاف نه تنها مدلهای قبلی ما را به چالش کشیده، بلکه نشان میدهد که چگونه ترکیب دادههای نجومی با ابزارهای نوین، کلاندادههای کیهانی ایجاد کرده است که پیش از این غیرممکن بود.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، معمولاً سیاهچالههای کلانجرم در قلب کهکشانها جا خوش کردهاند و به دلیل ماهیت خاموش خود، برای تلسکوپهای زمینی نامرئی هستند. اما این بار، بلعیده شدن یک ستاره توسط این سیاهچاله و ثبت نورهای درخشان ناشی از آن، راز این موجود پنهان را برملا کرد.
«سووی گزاری»، از نویسندگان اصلی این پژوهش، این رویداد را یک تغییر پارادایم میداند: «این یک نتیجه جدید است. تاکنون جستوجوها را با این فرض آغاز میکردیم که سیاهچالههای کلانجرم در مرکز کهکشانهای عظیم قرار دارند. این کشف پیامدهای مهمی دارد و نشان میدهد در آینده نمونههای بیشتری از سیاهچالههای سرگردان خواهیم یافت و میتوانیم درک بهتری از چگونگی ادغام و تکامل کهکشانها و سیاهچالههای آنها به دست آوریم.»
نظریهپردازان پیشتر حدس میزدند که برخورد کهکشانها میتواند سیاهچالهها را به حاشیه براند، اما مشکل اصلی، «خاموش» بودن آنها بود. برای غلبه بر این چالش، محققان از «ZTF» بهره گرفتند؛ سامانهای که هر دو روز یکبار آسمان را اسکن میکند. اما حجم عظیم دادههای خروجی، تحلیل دستی را غیرممکن میساخت.
اینجاست که نقش کلیدی الگوریتمهای هوش مصنوعی برجسته میشود. محققان با آموزش یک سامانه هوش مصنوعی برای شناسایی الگوهای خاص نوری، توانستند سوزن را در انبار کاه پیدا کنند. این سامانه که در اوت ۲۰۲۵ راهاندازی شد، تنها پس از سه ماه توانست این سیاهچاله سرگردان را شناسایی کند؛ دستاوردی که گواه قدرت تحلیلهای خودکار در اکتشافات علمی است.
انتهای پیام
