پکن با معرفی مجموعه‌ای از دستاوردهای جدید در طرح «شهر دوهوشمند»، گام تازه‌ای برای استفاده از هوش مصنوعی در حکمرانی کلان‌شهرها برداشته است؛ طرحی که هدف آن عبور از مرحله «هوش ادراکی» و حرکت به سمت «هوش شناختی» در مدیریت و حکمرانی شهری است.
در جریان رویداد «تبادل زیست‌بوم صنعت داده پکن» که همزمان با نمایشگاه بین‌المللی تجارت خدمات ۲۰۲۶ برگزار شد، دستاوردهای جدید ساخت شهرهای دوهوشمند معرفی شد و «آزمایشگاه مشترک مدل جهان شهر دوهوشمند» نیز به‌صورت رسمی آغاز به کار کرد.
راه‌اندازی این آزمایشگاه، گامی مهم در مسیر استفاده از هوش مصنوعی برای حکمرانی شهری و حرکت پکن از «هوش ادراکی» به سمت «هوش شناختی» عنوان شده است.
پکن زیرساخت دیجیتال شهر را توسعه داده است
پکن به‌عنوان یکی از مناطق اصلی اجرای راهبرد ملی «دوهوشمند»، توسعه گسترده زیرساخت‌های دیجیتال شهری را دنبال کرده است.
این زیرساخت‌ها به‌عنوان بستری برای توسعه خودروهای هوشمند، حمل‌ونقل هوشمند و مدیریت دقیق شهری مورد استفاده قرار می‌گیرند و داده‌های مورد نیاز برای توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در مدیریت شهر را فراهم می‌کنند.
در همین راستا، «مرکز جامع وضعیت شهر دوهوشمند پکن» نیز برای نخستین‌بار معرفی شد.
این مرکز با هدف پایش وضعیت یک کلان‌شهر طراحی شده و تلاش می‌کند موانع موجود میان منابع مختلف داده را از میان بردارد. در این سامانه، منابع مختلف اطلاعاتی از سطح خیابان و خودروها در یک چارچوب واحد برای «فرماندهی و تخصیص منابع» قرار می‌گیرند.
این مرکز امکان مشاهده بصری نقاط مختلف جمع‌آوری داده، پایش لحظه‌ای و استفاده از منابع داده در حوزه‌های مختلف را فراهم می‌کند.
یکپارچه‌سازی داده‌های شهر برای تصمیم‌گیری
این سامانه با تکیه بر قابلیت‌های تحلیل تصویری هوش مصنوعی، در حوزه‌هایی مانند پایش وضعیت ترافیک و مدیریت دقیق شهری مورد استفاده قرار گرفته است.
هدف از این رویکرد آن است که اطلاعات پراکنده درباره وضعیت شهر در یک ساختار یکپارچه قرار گیرد تا مدیران شهری بتوانند تصویر دقیق‌تر و لحظه‌ای‌تری از شرایط شهر در اختیار داشته باشند.
این مدل به‌ویژه برای یک کلان‌شهر مانند پکن اهمیت دارد؛ شهری که مدیریت همزمان حمل‌ونقل، زیرساخت، ترافیک و سایر خدمات شهری به حجم بالایی از داده و هماهنگی میان سامانه‌های مختلف نیاز دارد.
«یک تیر، چند هدف» در زیرساخت‌های شهری
یکی دیگر از طرح‌های معرفی‌شده، طرح «تقاطع استاندارد شهر دوهوشمند» است.
پکن برای مقابله با مشکلاتی مانند پیچیدگی تجهیزات موجود در تقاطع‌ها و سرمایه‌گذاری‌های تکراری، رویکردی یکپارچه را دنبال می‌کند که بر پنج اصل استوار است: «یکپارچه‌سازی پایه‌های نصب، یکپارچه‌سازی حسگرها، یکپارچه‌سازی جعبه‌ها، یکپارچه‌سازی لوله‌ها و یکپارچه‌سازی توان پردازشی».
در این مدل، پایانه‌های مختلف جمع‌آوری داده و زیرساخت‌های پردازش لبه‌ای در یک ساختار واحد با یکدیگر ادغام می‌شوند.
هدف از این اقدام، کاهش هزینه‌های ساخت زیرساخت‌های شهری و در عین حال ایجاد ظرفیت کافی برای توسعه آینده سامانه‌های حسگر و توان پردازشی عنوان شده است.
به بیان دیگر، پکن تلاش می‌کند زیرساخت‌های شهری را از ابتدا به شکلی طراحی کند که امکان توسعه فناوری‌های جدید و کاربردهای هوش مصنوعی را در آینده داشته باشند.
حرکت به سمت زنجیره فناوری بومی
در بخش دیگری از این طرح، پکن بر ایجاد یک زنجیره فناوری مستقل و قابل‌کنترل تأکید کرده است.
شرکت زیرساخت داده پکن تلاش کرده زنجیره‌ای با عنوان «هسته پکن ـ مدل پکن ـ ساخت پکن ـ کاربرد پکن» ایجاد کند و با همکاری شرکای مختلف، توسعه فناوری‌های پایه و کاربردهای متنوع هوش مصنوعی را پیش ببرد.
هدف این رویکرد، تقویت زیرساخت‌های پایه فناوری و گسترش استفاده از هوش مصنوعی در سناریوهای مختلف شهری است.
مدل جهان شهر برای حکمرانی
اما مهم‌ترین بخش این طرح، راه‌اندازی «آزمایشگاه مشترک مدل جهان شهر دوهوشمند» است.
این آزمایشگاه با همکاری گروه هوشمند وابسته به گروه داده پکن و مؤسسه تحقیقاتی هوش مصنوعی پکن ایجاد شده و بخشی از برنامه راهبردی پکن برای آینده شهر محسوب می‌شود.
تفاوت این رویکرد با مدل سنتی «دوقلوی دیجیتال» در این است که آزمایشگاه قصد دارد با ترکیب داده‌های مربوط به سناریوهای مختلف حکمرانی شهری، توان پردازشی هوشمند و فناوری مدل‌های هوش مصنوعی، یک مدل پایه برای حکمرانی شهری ایجاد کند.
این مدل قرار است توانایی‌هایی مانند شناسایی، پیش‌بینی، استدلال و برنامه‌ریزی داشته باشد.
به این ترتیب، هدف تنها ایجاد تصویری دیجیتال از شهر نیست؛ بلکه مدل مورد نظر باید بتواند بر اساس داده‌های شهری، وضعیت موجود را شناسایی کند، روندهای آینده را پیش‌بینی کند، درباره مسائل مختلف استدلال کند و برای مدیریت آنها برنامه‌ریزی انجام دهد.
پکن به دنبال تبدیل AI به ابزار حکمرانی است
پکن در مرحله بعد قصد دارد توسعه «شهر دوهوشمند ۴.۰» را دنبال کند و توسعه زیرساخت‌های پایه هوش مصنوعی در سطح شهر و کاربردهای مبتنی بر سناریو را سرعت ببخشد.
هدف اعلام‌شده این است که نوآوری‌های فناوری در نهایت به نتایج ملموس برای شهروندان تبدیل شوند و کیفیت حکمرانی و خدمات شهری را ارتقا دهند.
به این ترتیب، تجربه جدید پکن نشان می‌دهد که مسیر تحول شهر هوشمند در چین صرفاً به نصب حسگر، جمع‌آوری داده یا دیجیتالی کردن خدمات محدود نیست. در مرحله جدید، تلاش می‌شود داده، زیرساخت پردازشی و مدل‌های هوش مصنوعی در یک معماری واحد قرار گیرند تا سامانه‌های شهری بتوانند از سطح «مشاهده و تشخیص» به سمت «پیش‌بینی، استدلال و برنامه‌ریزی» حرکت کنند.
این تغییر رویکرد، مفهوم شهر هوشمند را از یک زیرساخت فناورانه به یک الگوی جدید برای حکمرانی هوشمند شهری نزدیک‌تر می‌کند؛ الگویی که در آن هوش مصنوعی نه فقط برای ارائه یک خدمت مشخص، بلکه به‌عنوان بخشی از زیرساخت تصمیم‌گیری و مدیریت کلان‌شهر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
انتهای پیام