هوش مصنوعی در حال تغییر قواعد صنعت گردشگری است؛ تغییری که تنها به استفاده از ابزارهای دیجیتال محدود نمی‌شود و می‌تواند شیوه انتخاب مقصد، رقابت میان مقاصد، سرمایه‌گذاری و حتی مدیریت گردشگری را دگرگون کند. در این میان، حرکت به سمت حکمرانی هوشمند می‌تواند زمینه استفاده هدفمند از فناوری برای توسعه پایدار و فراگیر گردشگری را فراهم کند.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، مهران حسنی عضو انجمن متخصصان گردشگری ایران، در یادداشتی با اشاره به تحولات فناورانه صنعت گردشگری، هوش مصنوعی را عاملی مؤثر در بازطراحی این صنعت دانست و بر ضرورت تغییر رویکرد سیاست‌گذاران و مدیران گردشگری تأکید کرد.
وی با بیان اینکه نقش فناوری در گردشگری از معرفی خدمات و مقاصد فراتر رفته است، اظهار کرد: در گذشته شهرت مقصد، تبلیغات و توصیه‌های انسانی نقش مهمی در انتخاب مقصد داشتند، اما اکنون سامانه‌های هوشمند می‌توانند در شکل‌دهی ترجیحات گردشگران، برنامه‌ریزی سفر و پیشنهاد خدمات نقش داشته باشند.
حسنی افزود: در چنین شرایطی، برخورداری از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی به‌تنهایی برای رقابت در بازار گردشگری کافی نیست و مقاصد باید بتوانند ظرفیت‌های خود را به اطلاعات معتبر، محتوای قابل دسترس و تجربه‌های متناسب با نیاز گردشگران تبدیل کنند.
الگوریتم‌ها و چالش دیده‌شدن مقصدهای کمترشناخته‌شده
این پژوهشگر گردشگری یکی از چالش‌های مهم عصر دیجیتال را نحوه توزیع فرصت دیده‌شدن میان مقاصد مختلف عنوان کرد و گفت الگوریتم‌هایی که بر داده‌های تاریخی و میزان شهرت مقصدها تکیه دارند، ممکن است مناطق پرتقاضا را بیشتر در معرض انتخاب قرار دهند و در مقابل، فرصت معرفی مناطق کمترشناخته‌شده را کاهش دهند.
وی تأکید کرد که در این شرایط، مسئله گردشگری تنها جذب گردشگر نیست، بلکه چگونگی توزیع فرصت حضور در بازار دیجیتال نیز اهمیت پیدا کرده است.
حکمرانی هوشمند؛ از واکنش به پیش‌بینی
حسنی با اشاره به ظرفیت‌های هوش مصنوعی در مدیریت گردشگری اظهار کرد: این فناوری می‌تواند با تحلیل داده‌های سفر، پیش‌بینی تقاضا، شناسایی الگوهای ازدحام و ارزیابی کیفیت خدمات، توان تصمیم‌گیری مدیران گردشگری را افزایش دهد.
با این حال، وی تأکید کرد که فناوری به‌تنهایی نمی‌تواند توسعه پایدار را تضمین کند و افزود: «بدون داده‌های معتبر، نظارت انسانی، شفافیت و پاسخ‌گویی، حتی ابزارهای پیشرفته نیز ممکن است به تصمیم‌های نادرست یا تشدید نابرابری منجر شوند.»
این عضو انجمن متخصصان گردشگری ایران بر همین اساس، حرکت از مدیریت واکنشی به سمت حکمرانی هوشمند و پیش‌بینانه را ضروری دانست؛ رویکردی که در آن حریم خصوصی، ظرفیت پذیرش محیطی، تنوع مقصدها و مسئولیت‌پذیری سامانه‌های دیجیتال نیز در کنار توسعه فناوری مورد توجه قرار گیرد.
وی تصریح کرد: «هوش مصنوعی باید پشتیبان تصمیم مدیران باشد، نه جایگزین مسئولیت انسانی و شناخت میدانی آنان.»
فرصت هوش مصنوعی برای کسب‌وکارهای کوچک
حسنی یکی از معیارهای مهم موفقیت گردشگری هوشمند را میزان دسترسی کسب‌وکارهای کوچک و جوامع محلی به فرصت‌های ایجادشده توسط فناوری دانست و گفت ابزارهای هوش مصنوعی می‌توانند به اقامتگاه‌های بوم‌گردی، راهنمایان محلی، فعالان صنایع‌دستی و ارائه‌دهندگان تجربه‌های فرهنگی در معرفی خدمات، ارتباط با گردشگران خارجی و شناخت بازار کمک کنند.
وی در عین حال هشدار داد که استفاده از فناوری بدون فراهم کردن زیرساخت دیجیتال، آموزش و دسترسی عادلانه به ابزارها می‌تواند شکاف میان کسب‌وکارهای بزرگ و فعالان کوچک را افزایش دهد.
به گفته این پژوهشگر، مردمی‌سازی اقتصاد گردشگری در عصر هوش مصنوعی به معنای آن است که فناوری به ابزاری برای افزایش توان اقتصادی جوامع محلی تبدیل شود، نه اینکه صرفاً قدرت پلتفرم‌های بزرگ را افزایش دهد.
مازندران؛ ظرفیت مهم برای اجرای گردشگری هوشمند
حسنی با اشاره به ظرفیت‌های متنوع مازندران اظهار کرد که این استان می‌تواند از هوش مصنوعی برای پیوند میان ظرفیت‌های ساحلی، جنگلی، روستایی، تاریخی و فرهنگی و ایجاد مجموعه‌ای متنوع از تجربه‌های گردشگری استفاده کند.
وی تدوین برنامه تحول دیجیتال گردشگری استان، ایجاد بانک اطلاعاتی معتبر از مقصدها، توانمندسازی کسب‌وکارهای محلی و استفاده از داده‌ها برای مدیریت تقاضای فصلی و فشار بر زیرساخت‌ها را از جمله اقداماتی دانست که می‌تواند زمینه‌ساز تحول گردشگری در مازندران باشد.
این پژوهشگر همچنین بر معرفی هوشمند مقصدهای کمترشناخته‌شده تأکید کرد و گفت این اقدام باید با در نظر گرفتن ظرفیت محیطی، زیرساختی و اجتماعی مناطق انجام شود تا افزایش تقاضای گردشگری به تخریب منابع طبیعی یا تضعیف هویت محلی منجر نشود.
وی در پایان خاطرنشان کرد که هوش مصنوعی می‌تواند صنعت گردشگری را کارآمدتر و تجربه سفر را غنی‌تر کند، اما سنجش موفقیت گردشگری هوشمند نباید تنها بر تعداد ابزارهای فناورانه یا سرعت ارائه خدمات متمرکز باشد.
حسنی تأکید کرد: «بازطراحی واقعی گردشگری در عصر هوش مصنوعی، زمانی محقق می‌شود که فناوری در خدمت انسان، بازار در خدمت توسعه فراگیر و حکمرانی در خدمت پایداری مقصدها قرار گیرد.»
انتهای پیام