رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با بیان اینکه صنعت بیمه به عنوان ابزاری برای مدیریت ریسک، سهم قابل توجهی در بخشهای مختلف اقتصاد دارد؛ گفت: این صنعت به ویژه در بخش سلامت توانسته با قرار گرفتن در بستر الکترونیک و توسعه خدمات، نقش مهمی در بهبود خدماترسانی و کاهش ریسکهای مالی برای بخشی از جامعه ایفا کند اما امروز با یک چالش مهم مواجه شده است.
سیدطهحسین مدنی در گفت و گو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند توضیح داد: بیمههای تکمیلی به همان اندازه که به عنوان کسب و کارهای فعال در حوزه سلامت، توانستهاند دسترسی به زیرساختهای سلامت را افزایش دهند؛ تا حدودی با چالشهایی چون تقاضا برای تجویز داروهای غیرضروری، مصرف خودسرانه و غیرلازم مکملهای غذایی و استفاده زیاد از خدمات با اثرات جانبی چون سیتیاسکن و MRI هم مواجه شدهاند که میتوان علاوه بر سلامت عمومی، از دید حکمرانی و اقتصاد سلامت هم به آن پرداخت.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: این چالش از آنجایی ناشی شده که یک چهارچوب مشخص برای استفاده از خدمات و سیستمی برای تشویق بیمه شدگان به عدم استفاده از خدمات و داروهایی که نیاز ندارند در ساز و کار بیمههای تکمیلی ایجاد نشده و افراد چون ماهیانه مبلغی را به بیمه پرداخت میکنند؛ برای استفاده از خدمات سلامت ولو به آن نیازی هم نداشته باشند؛ انگیزه دارند.
تهدیدی برای نظام سلامت کشور
وی خاطرنشان کرد: این موضوع اگرچه در ظاهر و شرایط کنونی ساده به نظر میرسد اما ممکن است در آینده هم کسب و کارهای بیمه را با ورشکستگی مواجه و هم نظام سلامت کشور را به خطر بیندازد. مهمتر از همه اینکه استفاده از داروهای غیرضروری چالشهایی چون مقاومت دارویی در پی دارد و در کل سلامت عمومی را تهدید میکند.
مدنی گفت: برخی افراد به دلیل برخورداری از بیمه تکمیلی، به استفاده بی رویه از خدماتی چون تصویربرداریهای پزشکی در مواقع غیرضروری روی میآورند در حالی که استفاده زیاد از این خدمات، افراد را در معرض بیماریهایی چون سرطان قرار میدهد.
وی افزود: در مورد تصویربرداریهای پزشکی از جمله CT Scan اثبات شده که قرارگیری در معرض پرتوهای یونیزان یا اشعه X، بهویژه در کودکان و افراد با اسکنهای مکرر، با افزایش خطر بروز سرطان همراه است. سازمان جهانی بهداشت (WHO) و آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) برآورد کردهاند که به ازای هر ۱۰۰۰ CT Scan حدود یک مورد سرطان اضافی در جمعیت عمومی ایجاد میشود. استفاده از CT در زنان باردار هم به دلیل خطر ناهنجاریهای جنینی جز در شرایط اورژانسی بهشدت منع شده است.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند اظهار کرد: همچنین بی توجهی به این چالش میتواند دسترسی گروههای با اولویت بیشتر به خدمات درمانی را سختتر کند.
وی با بیان اینکه بسیاری از کشورهای توسعه یافته با عنایت به این آثار منفی استفاده غیرضروری از داروها، مکملها و خدمات پزشکی، برنامههای دقیقی برای تنظیم استفاده از خدمات و داروها تدوین و اجرا کردهاند؛ گفت: این تجربهها میتواند برای کشور ما که در معرض چالش قرار گرفته بسیار مفید باشد.
تجربههای جهانی در کاهش استفاده از خدمات پزشکی غیرضروری
مدنی گفت: استرالیا به عنوان کشوری که از یک سیستم درمانی شاخص برخوردار است؛ تجربههای آموزندهای در این بخش دارد. این کشور در یک بازه زمانی متوجه تجویز زیاد و غیرمنطقی یک سری از آنتیبیوتیکها شد. تجویز این نوع داروها در سال ۲۰۱۷ حدود ۲۶.۶ میلیون نسخه بود. این کشور تا سال ۲۰۲۲ توانست این رقم را به ۲۱.۸ میلیون نسخه کاهش دهد اما همچنان رقم بسیار بالایی محسوب میشد.
مدنی ادامه داد: استرالیا برای کاهش مصرف آنتیبیوتیک که بیشتر به دلیل فشار بیماران بر پزشکان تجویز میشد؛ کمپینهای آموزشی متعددی برای افزایش آگاهی عمومی و حرفهای در مورد خطرات مقاومت آنتیبیوتیکی برگزار کرد. این کمپینها شامل تبلیغات تلویزیونی، پوسترهای کلینیکی و منابع آموزشی برای پزشکان و بیماران بود.
وی افزود: این کشور همچنین در سال ۲۰۱۹، نسخه جدیدی از «دستورالعملهای درمانی آنتیبیوتیک» منتشر کرد که بر تجویز مسئولانه آنتیبیوتیکها تأکید داشت. این دستورالعملها شامل فهرستی از آنتیبیوتیکهای پرخطر و الزام به ثبت دلایل تجویز در پروندههای الکترونیکی بیماران بود. با اجرای این کمپینها و انتشار دستورالعملهایی برای کاهش مصرف آنتیبیوتیک، مصرف آن در استرالیا در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۸ درصد کاهش پیدا کرد.
اقدامات آمریکا برای کاهش آزمایشهای غیرضروری
وی خاطرنشان کرد: آمریکا هم برای حل معضل آزمایشهای غیرضروری که در ابتدای دهه ۲۰۰۰ میلادی با آن مواجه بود برنامههایی تحت عنوانپرداخت مبتنی بر عملکرد(Pay-for-Performance) توانست تجویز آزمایشهای غیرضروری را کاهش و کیفیت مراقبتهای بهداشتی را بهبود دهد. این کشور بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ برنامه تشویقی برای کاهش تصویربرداریهای غیرضروری با هدف کاهش تعداد سیتی اسکنهای غیرضروری در بیمارستان کودکان کلرادو را به اجرا گذاشت و طبق گزارش این بیمارستان، نرخ سیتیاسکنهای شکمی به ۱۰ درصد کاهش یافت.
کانادا و کاهش تجویزهای غیرضروری
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: کانادا هم در سال ۲۰۱۴ برنامهای را با هدف کاهش استفاده از آزمایشها، درمانها و رویههای غیرضروری پزشکی از طریق آموزش پزشکان و بیماران به اجرا گذاشت و توانست تجویزهای غیرضروری را تا حد زیادی کاهش دهد. به عنوان نمونه مصرف بنزودیازپینها در میان سالمندان پس از اجرای این برنامه و مداخلات آموزشی ۲۷ درصد کاهش پیدا کرد.
تجربه بریتانیا و چین
مدنی به تجربه بریتانیا برای کاهش مصرف غیرضروری آنتیبیوتیکها گفت: این کشور در سال ۲۰۱۷ کمپین«Keep Antibiotics Working» را به اجرا گذاشت و توانست با افزایش آگاهی عمومی، تجویزهای غیرضروری آنتیبیوتیکها در مراکز درمانی را کاهش دهد.
مدنی به اقدامات چین برای کاهش درمانهای غیرضروری اشاره و خاطرنشان کرد: کشور چین در سال ۲۰۲۴ از طریق تحقیقات دانشگاهی به ارزیابی تأثیر هوش مصنوعی در کاهش درمانهای غیرضروری پرداخت و توانست نرخ درمانهای غیرضروری را تا ۶۲ درصد کاهش و در عین حال دقت تشخیص را بین ۱۴ تا ۳۷ درصد افزایش دهد.
وی افزود: البته هشدارها در این خصوص باید مسئولانه بوده و منجر به بدبینی و یا ایجاد ذهنیت منفی نسبت به سیستم درمانی در افراد نشود. بنابراین هشدارها باید به همان اندازه که بر خودداری از مصرف و استفاده غیرضروری تأکید دارد؛ خطرات عدم توجه به سلامتی و تعامل نداشتن با سیستم درمانی را هم بایستی گوشزد کند.
لزوم ایجاد یک سیستم تخفیفی مشابه بیمه شخص ثالث در بیمههای تکمیلی
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با بیان اینکه ایران برای جلوگیری از مصرف داروها و استفاده از خدمات درمانی غیرضروری باید از این تجربیات استفاده کند؛ گفت: ارائه راهکار در این بخش، کسب و کارهای بیمه تکمیلی که ارتباط مستقیمی با دسترسی بخشی از مردم به امکانات درمانی دارد را از چالشهای احتمالی مصون نگه خواهد داشت.
وی تصریح کرد: راهکارهای مختلفی در این خصوص وجود دارد که یکی از آنها ارائه مشوقها و لحاظ کردن برخی ضوابط اصولی است به طوری که سیستم بیمه تکمیلی مشابه ساز و کار تخفیفی بیمه شخص ثالث، استفاده از برخی خدمات و مصرف برخی داروهای غیرضروری را کاهش و حتی در مقابل فرد را به استفاده از برخی ویزیتهای ضروری و پایشی تشویق کنند.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند به پیشرفتهای اخیر در زیرساختهای الکترونیکی بیمه اشاره و خاطرنشان کرد: به اجرا درآوردن این ساز و کار در بیمه تکمیلی با توجه به همین پیشرفتها به خوبی امکانپذیر بوده و میتواند از بیشمصرفی جلوگیری و هزینههای ارزی کشور را کاهش دهد. با تحقق حکمرانی الکترونیک و اصلاح فرآیندها در این بخش میتوان به سمت حکمرانی هوشمند و افزایش رضایت عمومی رفت. شرکتهای تخصصی فعال در این حوزه بایستی برای رشد سریعتر و البته افزایش سودآوری و به جهت پایداری بیشتر در کسب و کار خود از دانش متخصصان حوزه حکمرانی بهرهمند شوند.
انتهای پیام
