به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، سومین جلسه دبیرخانه بند «ب» ماده ۱۲ قانون احکام دائمی توسعه کشور، با حضور اعضای کارگروه حمایت از کسب‌وکار استان و با هدف شناسایی مشکلات اجرایی طرح شرکت‌های کارور گاز طبیعی، بررسی راهکارهای توسعه فعالیت این شرکت‌ها و ارائه پیشنهادهای اصلاحی برای بهبود آیین‌نامه نحوه فعالیت آن‌ها برگزار شد. در این نشست، موضوعاتی از جمله افزایش قیمت گواهی صرفه‌جویی، نحوه توزیع ریسک سرمایه‌گذاری، اصلاح تضمین‌های بانکی، شفافیت قراردادها و تسهیل ورود شرکت‌های خصوصی و دانش‌بنیان به این حوزه مورد بحث قرار گرفت.
کارور گاز؛ سازوکاری برای تبدیل صرفه‌جویی به دارایی اقتصادی
سحر خاوریان، کارشناس مسئول دبیرخانه شورای گفت‌وگوی استان، در تشریح سازوکار فعالیت شرکت‌های کارور اظهار کرد: این طرح از دی‌ماه ۱۴۰۳ و با اجرای پایلوت «طرح مهان» در شهر اردکان استان یزد آغاز شد و هدف آن فراهم کردن زمینه حضور شرکت‌های تخصصی بخش خصوصی در مدیریت و بهینه‌سازی مصرف گاز است.
وی افزود: بر اساس آیین‌نامه هیئت وزیران که در تیرماه ۱۴۰۴ ابلاغ شد، شرکت‌های کارور به‌عنوان حلقه واسط میان شرکت‌های گاز استانی و مشترکان نهایی فعالیت می‌کنند. در این الگو، صرفه‌جویی حاصل از اجرای پروژه‌ها پس از اندازه‌گیری و راستی‌آزمایی، در قالب گواهی صرفه‌جویی ثبت می‌شود و قابلیت معامله در بورس انرژی را پیدا می‌کند.
خاوریان ادامه داد: به این ترتیب، صرفه‌جویی از یک شاخص آماری فراتر می‌رود و به دارایی اقتصادی قابل معامله تبدیل می‌شود. شرکت کارور نیز می‌تواند بخشی از هزینه‌های سرمایه‌گذاری خود را از طریق فروش این گواهی‌ها تأمین کند.
به گفته وی، مبنای اقتصادی این سازوکار، اختلاف میان قیمت تعرفه‌ای گاز خانگی و ارزش گاز صرفه‌جویی‌شده در بورس انرژی است؛ موضوعی که می‌تواند زمینه فعالیت تخصصی شرکت‌های کارور در حوزه بهینه‌سازی مصرف گاز را فراهم کند.
افزایش بیش از چهاربرابری قیمت گواهی صرفه‌جویی در کمتر از سه ماه
محمدرضا فلفلانی، مدیرعامل خانه هم‌افزایی آب و انرژی خراسان رضوی، نیز با اشاره به جلسات برگزارشده با مصرف‌کنندگان گاز، نمایندگان دفاتر نمایندگان مجلس و شرکت گاز گفت: در این نشست‌ها ظرفیت بازار سرمایه برای مشارکت در معاملات گواهی صرفه‌جویی انرژی بررسی شده است.
وی درباره تغییرات قیمت این گواهی‌ها اظهار کرد: قیمت گواهی صرفه‌جویی که در حدود ۸۲ هزار تومان بود، طی کمتر از دو تا سه ماه بیش از چهار برابر افزایش یافته است.
فلفلانی این روند را از یک سو عاملی برای ایجاد انگیزه در اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی و جذب سرمایه دانست، اما در عین حال هشدار داد که افزایش سریع قیمت گواهی‌ها می‌تواند هزینه‌های تولید را بالا ببرد و در ادامه بر فعالیت واحدهای تولیدی و رشد اقتصادی اثر منفی بگذارد.
وی بر ضرورت ایجاد تعادل میان مشوق‌های سرمایه‌گذاری در حوزه بهینه‌سازی انرژی و کنترل هزینه‌هایی که ممکن است به بخش تولید تحمیل شود، تأکید کرد.
ضرورت توزیع ریسک سرمایه‌گذاری میان شرکت‌های کارور و شرکت گاز
علی طاهرزاده، معاون اجرایی خانه هم‌افزایی آب و انرژی خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیت‌های قانونی ایجادشده در سال ۱۴۰۴ برای اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف گاز در محل مصرف‌کنندگان نهایی گفت: در چارچوب این مقررات، شرکت‌های بخش خصوصی با عنوان کارور وارد اجرای طرح‌ها می‌شوند و تاکنون سه شرکت به‌صورت رسمی مورد پذیرش قرار گرفته‌اند.
وی افزود: پروژه‌هایی برای نانوایی‌ها، ساختمان‌ها و آشپزخانه‌های صنعتی تعریف شده و پیشنهادهایی نیز برای اجرای طرح در کوره‌های آجرپزی و گلخانه‌ها مطرح شده است. در این میان، طرح نانوایی‌ها پیشرفت بیشتری داشته، اما سایر پروژه‌ها هنوز با سطح مورد انتظار فاصله دارند.
طاهرزاده با بیان اینکه در جلسات کارشناسی تلاش شده موانع اجرای طرح‌ها شناسایی شود، یکی از مسائل مهم را نحوه توزیع ریسک سرمایه‌گذاری عنوان کرد و گفت: نباید تمام ریسک اجرای پروژه‌ها بر عهده شرکت‌های کارور باشد؛ بلکه مشارکت شرکت گاز در مدیریت این ریسک‌ها می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش دهد.
وی تصریح کرد: برای اجرای موفق پروژه‌ها لازم است روابط حقوقی و قراردادی، مسئولیت هر یک از طرفین، مالکیت تجهیزات پس از پایان قرارداد، نحوه نگهداری و تأمین قطعات و تعمیرات و همچنین وضعیت پروژه در صورت خروج شرکت کارور از آن، به‌روشنی تعیین شود.
معاون اجرایی خانه هم‌افزایی آب و انرژی خراسان رضوی افزود: مشوق‌ها و تعهدات طرفین نیز باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که اجرای طرح‌های بهینه‌سازی برای شرکت‌های خصوصی از توجیه اقتصادی و اطمینان کافی برخوردار باشد.
اصلاح ضمانت‌نامه‌های بانکی و مفاد قراردادها در انتظار تصمیم ملی
کوروش اخلاقی، رئیس بهینه‌سازی شرکت گاز خراسان رضوی، با اشاره به بررسی پروژه‌های مرتبط با نانوایی‌ها، ساختمان‌ها و آشپزخانه‌های صنعتی در خانه هم‌افزایی گفت: در این جلسات، موانع اجرایی و مشکلات مربوط به تضمین‌ها و مفاد قراردادها بررسی و پیشنهادهای اصلاحی برای تصمیم‌گیری به مراجع ملی ارسال شده است.
وی با اشاره به وضعیت اجرای طرح‌ها در استان اظهار کرد: خراسان رضوی در این زمینه نسبت به سطح ملی پیشرفت بیشتری داشته و در بخش کارور نوع ۲، هفت قرارداد منعقد شده است. همچنین اقداماتی در حوزه گلخانه‌ها و مرغداری‌ها انجام شده و در بخش مدارس و مصارف خانگی نیز پیشرفت‌هایی به دست آمده است.
اخلاقی تأکید کرد: بخشی از موانع موجود در سطح استان قابل حل نیست و به تصمیم‌گیری در سطح ملی نیاز دارد. از جمله این موارد می‌توان به تغییر نوع تضمین‌های مورد مطالبه یا جایگزینی سفته به‌جای ضمانت‌نامه بانکی اشاره کرد؛ زیرا سخت‌گیری در دریافت تضمین‌ها می‌تواند ورود شرکت‌های خصوصی به پروژه‌های بهینه‌سازی را دشوار کند.
وی همچنین بر لزوم اطلاع‌رسانی به صنایع تأکید کرد و گفت: مشکلات این حوزه در کمیسیون اصل ۹۰ مجلس نیز از سوی حجت‌الاسلام پژمانفر در حال پیگیری است.
رئیس بهینه‌سازی شرکت گاز خراسان رضوی با اشاره به فعالیت هفت شرکت کارور مورد تأیید شرکت ملی گاز در استان افزود: قراردادهای نخست این شرکت‌ها در سبزوار در حال آغاز است.
اخلاقی درباره نحوه محاسبه صرفه‌جویی نیز توضیح داد: شرکت‌های کارور با اجرای اقدامات فنی، عملیاتی و فرهنگی، میزان مصرف گاز را کاهش می‌دهند و نتیجه این اقدامات از طریق مقایسه مصرف در دوره مبنا با دوره پس از اجرای پروژه مشخص می‌شود. میزان صرفه‌جویی تأییدشده در قالب گواهی ثبت خواهد شد و این گواهی مبنای اعتبار و بازگشت سرمایه شرکت کارور است. به همین دلیل، شناسایی مصرف‌کنندگان دارای ظرفیت کاهش مصرف و معرفی فرصت‌های موجود اهمیت زیادی دارد.
ضرورت حمایت از صنایع دارای فناوری‌های کم‌مصرف
محسن محمدیان، بازرس خانه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، با اشاره به تفاوت فناوری و میزان مصرف انرژی در واحدهای صنعتی اظهار کرد: در صنعت مس، دستگاه‌های ایتالیایی یک‌چهارم گاز مصرف می‌کنند، در حالی که بیش از ۶۰ درصد تولید مس ایران با روش‌های قدیمی و منسوخ انجام می‌شود که مصرف انرژی بیشتری دارند.
وی تأکید کرد: برای تداوم فعالیت شرکت‌هایی که از فناوری‌های پربازده‌تر استفاده می‌کنند، باید راهکارهای حمایتی ارائه شود تا به‌کارگیری تجهیزات و روش‌های کم‌مصرف‌تر امکان‌پذیر باشد.
لزوم تعیین مسیر روشن برای ورود شرکت‌های دانش‌بنیان
میثم روحبخش، دبیر انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی، با اشاره به رویکرد جدید استانداری در استفاده از ظرفیت شرکت‌های مستقر در استان برای رفع ناترازی انرژی گفت: پس از انتشار فراخوان، هفت طرح دانش‌بنیان در حوزه ناترازی گاز، برق و آب انتخاب شده است.
وی افزود: طرح‌هایی با هدف کاهش مصرف، افزایش بهره‌وری و ایجاد مینی‌ریفاینری در استان ارائه شده و لازم است فرصت‌های مشارکت در این زمینه به‌صورت گسترده به فعالان اقتصادی معرفی شود.
روحبخش با بیان اینکه شرکت‌های توانمند متعددی در حوزه گاز و برق فعالیت می‌کنند، تصریح کرد: برای حضور این شرکت‌ها در پروژه‌های بهینه‌سازی باید مسیر مشخصی تعریف شود تا شرایط ثبت‌نام در فراخوان، پذیرش اولیه، زیرساخت‌های موردنیاز و فرآیند تأیید و فعالیت به‌عنوان شرکت کارور برای متقاضیان روشن باشد.
ظرفیت صرفه‌جویی در تأسیسات پیش از کنتور نیز باید بررسی شود
مسعود سیرجانی، رئیس انجمن شرکت‌های تأسیساتی استان، نیز با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به بخش‌های مختلف شبکه مصرف گاز گفت: در طراحی و اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی، محدوده‌های پیش از کنتور و پس از کنتور باید به‌صورت جداگانه بررسی شوند.
وی افزود: در تأسیسات و تجهیزات پیش از کنتور نیز ظرفیت قابل‌توجهی برای کاهش مصرف وجود دارد و نباید تمرکز طرح‌ها تنها بر مصارف پس از کنتور باشد.
سیرجانی با اشاره به ارقام مطرح‌شده درباره ظرفیت صرفه‌جویی ادامه داد: در برخی مباحث، ظرفیت ۱۰ درصد و در موارد دیگر حدود ۴۰ درصد مطرح شده است. این تفاوت ضرورت بررسی دقیق سهم هر بخش و انجام برنامه‌ریزی بر اساس برآوردهای روشن و قابل اتکا را نشان می‌دهد.
هماهنگی دستگاه‌ها برای تسهیل ورود سرمایه‌گذاران ضروری است
حسن سویزی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیت بالای صرفه‌جویی در میان مشترکان بزرگ و بخش خانگی گفت: با وجود اقدامات انجام‌شده، میزان تلفات در حوزه گاز و برق همچنان قابل‌توجه است.
وی افزود: صرفه‌جویی انرژی، دریافت گواهی مربوط به آن و فروش گواهی‌ها در بورس انرژی می‌تواند به کاهش ناترازی کمک کند. برای تحقق این هدف، تشکیل کمیته‌ای با حضور شرکت‌های گاز، برق و آب، استانداری و سایر دستگاه‌های مرتبط ضروری است تا موانع ورود سرمایه‌گذاران به طرح کارور گاز برطرف شود.
سویزی با اشاره به بی‌ثباتی اقتصادی و تغییر مقررات تصریح کرد: تغییرات سریع قوانین و شرایط اقتصادی، تمایل سرمایه‌گذاران برای ورود به این حوزه را کاهش داده است؛ بنابراین باید با هماهنگی دستگاه‌های مسئول، شرایطی باثبات و قابل پیش‌بینی برای سرمایه‌گذاری فراهم شود.
حمایت از شرکت‌های پیشگام برای توسعه بازار گواهی صرفه‌جویی
در جمع‌بندی مباحث این نشست، لبافی، رئیس دبیرخانه شورای گفت‌وگوی خراسان رضوی، با اشاره به چالش‌های پیش روی اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف گاز اظهار کرد: شرکت‌های کارور برای اجرای پروژه‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند و قرار است هزینه‌های خود را از محل گواهی‌های صرفه‌جویی بازگردانند، اما ریسک سرمایه‌گذاری و ابهام در بازار این گواهی‌ها از موانع اصلی توسعه طرح به شمار می‌رود.
وی افزود: برخی شرکت‌ها دوره بازگشت سرمایه را حدود چهار سال برآورد کرده‌اند و در صورتی که بازار گواهی صرفه‌جویی توسعه پیدا نکند یا امکان فروش این گواهی‌ها فراهم نشود، بازگشت سرمایه آن‌ها با ابهام مواجه خواهد شد. به همین دلیل، حمایت از شرکت‌های پیشگام، به‌ویژه در مراحل ابتدایی و هنگام اجرای قراردادهای نخست، اهمیت دارد.
لبافی پیشنهاد کرد تضمین خرید گواهی‌های صرفه‌جویی، ارائه مشوق‌های سرمایه‌گذاری و مشارکت شرکت گاز در مدیریت ریسک پروژه‌ها مورد بررسی قرار گیرد. وی همچنین بر ضرورت اطلاع‌رسانی گسترده، به‌ویژه از طریق صداوسیما، برای معرفی مفهوم کارور گاز، تشریح فرآیند فعالیت شرکت‌ها و آشنایی مصرف‌کنندگان با مزایای این طرح تأکید کرد.
رئیس دبیرخانه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی در ادامه، درباره پیشنهادهای ارائه‌شده برای تسهیل اجرای طرح کارور گاز در استان اظهار کرد: خانه هم‌افزایی با در نظر گرفتن این موضوع به‌عنوان یک دغدغه ملی و استانی، بررسی‌های کارشناسی قابل‌تقدیری درباره موانع اجرای طرح انجام داده است.
وی افزود: بهینه‌سازی مصرف گاز می‌تواند بخشی از نیاز واحدهای تولیدی به گاز در فصل زمستان را جبران کند. همچنین پیشنهادهای ارائه‌شده از سوی خانه هم‌افزایی مورد بررسی و تأیید شرکت گاز قرار گرفته و مقرر شده است پیگیری آن‌ها در دو سطح استانی و ملی دنبال شود.
انتهای پیام