اندیشکده سحاب در یادداشتی به بررسی ابعاد راهبردی سرمایهگذاری ایران در معادن مس ارمنستان پرداخته است. به باور تحلیلگران این اندیشکده، سرمایهگذاری در معادن مس ارمنستان که عمدتاً در استان سیونیک واقع شدهاند، علاوه بر تقویت روابط تجاری-اقتصادی با ارمنستان، میتواند منافع سیاسی و امنیتی تهران را در منطقه قفقاز جنوبی نیز ارتقا بخشد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، در این یادداشت آمده است که ایران و ارمنستان از پیشینه تاریخی مشترک و نیز سطح بالای روابط سیاسی و اجتماعی برخوردار هستند. ارمنستان که توسط دو همسایه شرقی و غربی خود یعنی جمهوری آذربایجان و ترکیه محصور شده، ایران را همواره مسیری امن برای مبادلات تجاری و غیرتجاری خود یافته است. به عبارتی، ایران در حدود چهار دهه اخیر نقش مهمی در جلوگیری از خفگی ژئوپلیتیکی ارمنستان ایفا کرده است.
با این حال، به استدلال اندیشکده سحاب، دو کشور امروز روابط تجاری گستردهای با یکدیگر ندارند؛ بهطوری که کل روابط تجاری ایران و ارمنستان از زمان فروپاشی شوروی تاکنون، فراتر از ۷۴۰ میلیون دلار در سال نرفته و سهم ایران از تجارت خارجی ارمنستان کمتر از ۴ درصد است.
این یادداشت تأکید دارد که عدم توسعه روابط تجاری و اقتصادی ایران با ارمنستان، این کشور کوچک و محصور در خشکی را آسیبپذیر و ضعیف ساخته است. به همین دلیل، ایروان در سالهای گذشته نیازمند کمکهای اروپا و آمریکا برای اداره امور و توسعه زیرساختهای خود شده است. این کمکها اما بدون هزینه نبوده و به تدریج ارمنستان را به غرب متمایل و وابسته ساخته است. ازاینرو، پس از جنگ دوم قرهباغ و با وعده توسعه اقتصادی، حضور آمریکا در ارمنستان بیشازپیش گسترش یافت.
در ۱۷ مرداد ۱۴۰۴، روسای جمهور ارمنستان و جمهوری آذربایجان به همراه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در کاخ سفید بیانیهای امضا کردند که بهموجب آن آمریکا کریدور جعلی زنگزور را با عنوان جدید «مسیر ترامپ» در قالب یک پروژه اقتصادی ایجاد میکند. تحلیلگران اندیشکده سحاب در این یادداشت هشدار دادهاند که طرح «مسیر ترامپ» در واقع مقدمهای برای حضور گستردهتر آمریکا، حتی در ابعاد نظامی-امنیتی، در مجاورت مرزهای ایران است. این حضور، دقیقاً همان تهدیدی را بازتولید میکند که در کشورهای حاشیه خلیجفارس بهواسطه حضور نظامی آمریکا علیه ایران ایجاد شده است؛ جایی که آمریکا در جنگ رمضان از خاک آنها به ایران حمله کرد.
از این منظر، اندیشکده سحاب بر این باور است که برای ممانعت از توسعه حضور کشورهای غربی در ارمنستان، ضرورت دارد روابط ایران با ارمنستان علاوه بر سطح سیاسی، در حوزه اقتصادی نیز توسعه یابد. معادن، بهویژه مس، در ارمنستان نقش ویژهای در اقتصاد این کشور ایفا میکنند؛ چراکه افزایش قیمتهای جهانی مواد معدنی، کمک شایانی به اقتصاد ارمنستان که همواره در تنش بوده، کرده است.
در این یادداشت تأکید شده است که سرمایهگذاری ایران در معادن مس ارمنستان، در دسترسترین روش توسعه روابط تجاری ایران با این کشور محسوب میشود. بهطور میانگین، طی سالهای گذشته، مس حدود یکسوم از کل صادرات ارمنستان را به خود اختصاص داده و چین نیز بهعنوان بزرگترین واردکننده این فلز از ارمنستان شناخته میشود. در سال ۲۰۲۴ نیز ارمنستان ۶۲۴ میلیون دلار صادرات مس و ۲۵۴ میلیون دلار صادرات مولیبدن (بهعنوان کانی همراه مس) داشته است.
در حال حاضر، تقاضای جهانی برای مس بهعنوان یک فلز راهبردی رو به افزایش است و بهدنبال آن ارزش این ماده معدنی نیز رشد قابلتوجهی یافته است؛ ازاینرو، به باور اندیشکده سحاب، سرمایهگذاری در این حوزه میتواند بازدهی بالایی به همراه داشته باشد.
در چنین چارچوبی، ایران با ورود به سرمایهگذاری در معادن مس ارمنستان، قادر خواهد بود ضمن بهرهمندی از منافع اقتصادی قابلتوجه، به تقویت بنیانهای اقتصادی این کشور کمک کرده و نیاز ارمنستان برای توسعه روابط با غرب را مرتفع سازد. همچنین سرمایهگذاری در این معادن میتواند علاوه بر ایجاد پیوند منافع اقتصادی، نقش ژئوپلیتیکی ایران را نیز تقویت کند و از شدت تهدیدهای احتمالی بکاهد.
اندیشکده سحاب در پایان این یادداشت، چنین نتیجهگیری کرده است که ضروری است دولت جمهوری اسلامی ایران در کنار حمایتهای سیاسی و نظامی از ارمنستان، زمینه سرمایهگذاری در معادن مس این کشور را با ارائه تسهیلات و تضمین سرمایه فراهم آورد.
انتهای پیام
