استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس با تأکید بر ضرورت هماهنگی نظام مدیریت شهری با تحولات اجتماعی و جغرافیایی، شناخت علمی ظرفیت‌های شهر، استفاده از دانش تخصصی و ایجاد تناسب میان سیاست‌ها و نیازهای شهروندان را از الزامات تحقق حکمرانی خردمندانه دانست.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، محمدرضا حافظ‌نیا، استاد جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس، در مراسم اختتامیه نخستین همایش ملی «حکمرانی خردمندانه و توسعه پایدار شهری» با اشاره به پویایی فضای جغرافیایی و جامعه گفت: حکمرانی در فضای شهری به معنای هماهنگ‌کردن، ساماندهی و تنظیم روابط میان عناصر مختلف است و باید با شناخت درست از شرایط و تحولات محیط جغرافیایی انجام شود.
وی افزود: فضای جغرافیایی و جامعه همواره در حال تغییر هستند و این پویایی بر نظام سیاسی و حکمرانی تأثیر می‌گذارد؛ بنابراین، ناهماهنگی ساختارهای مدیریتی با تحولات اجتماعی و محیطی می‌تواند زمینه‌ساز بروز بحران شود.
حافظ‌نیا با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از دانش تخصصی در اداره شهرها اظهار کرد: نظام مدیریت شهری باید با شناخت دقیق ظرفیت‌ها و محدودیت‌های جغرافیایی، اقتصادی و اجتماعی، زمینه بهبود کیفیت زندگی شهروندان را فراهم کند.
وی با اشاره به نقش بازیگران رسمی و غیررسمی در مدیریت شهرها افزود: دستگاه‌های اجرایی، شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، نهادهای مدنی، گروه‌های سیاسی و نیروهای اقتصادی، هر یک در شکل‌گیری ساختار و سیمای شهر نقش دارند و سیاست‌گذاری شهری باید با درنظرگرفتن تأثیر این مجموعه‌ها انجام شود.
این استاد دانشگاه، انجام مطالعات علمی و تدوین برنامه‌های بلندمدت را از الزامات توسعه پایدار شهری دانست و گفت: شناسایی مزیت‌های موجود شهر و ایجاد ظرفیت‌های جدید در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و گردشگری باید در اولویت برنامه‌ریزی شهری قرار گیرد.
وی همچنین بر ضرورت تدوین چشم‌انداز راهبردی برای شهرها تأکید کرد و افزود: برنامه‌ریزی، طراحی و اجرای طرح‌های شهری باید در چارچوب یک سند بالادستی انجام شود تا اقدامات توسعه‌ای بر مبنای شناخت واقعی از شرایط شهر پیش برود.
حافظ‌نیا خاطرنشان کرد: حکمرانی خردمندانه شهری زمانی محقق می‌شود که میان پویایی‌های شهر، ظرفیت‌های اکوسیستم جغرافیایی، تخصص و تجربه مدیران و سیاست‌های مدیریت شهری تناسب برقرار باشد.
تأکید بر تبدیل دانش به راهکارهای اجرایی
در ادامه این همایش، شعبان الهی، دبیر علمی رویداد، با اشاره به دریافت ۱۶۱ مقاله از سراسر کشور گفت: پس از طی مراحل داوری، ۱۳۸ مقاله برای ارائه پذیرفته شد که از این تعداد، ۴۹ مقاله برای ارائه شفاهی و ۸۵ مقاله برای ارائه به‌صورت پوستر انتخاب شدند.
وی افزود: در هفت محور علمی همایش، نشست‌های تخصصی با حضور استادان دانشگاه و مدیران اجرایی برگزار شد تا مسائل مدیریت شهری بررسی و راهکارهای عملی برای رفع چالش‌ها ارائه شود.
الهی با تأکید بر ضرورت کاربردی‌شدن پژوهش‌ها اظهار کرد: تلاش کردیم نتایج علمی مقالات صرفاً در قالب یک مجموعه پژوهشی باقی نماند و با استفاده از ظرفیت ترجمان دانش، یافته‌های علمی به پیشنهادهایی قابل استفاده برای مدیریت شهری تبدیل شود.
وی ادامه داد: در این فرآیند، برای هر مقاله چکیده کاربردی، یافته‌های کلیدی، نهادها و بازیگران مؤثر در اجرای پیشنهادها، نقش و مسئولیت آنها، سناریوی یکپارچه اجرایی و پیشنهادهایی برای مطالعات آینده تدوین شده است.
حکمرانی هوشمند در خدمت کیفیت زندگی شهروندان
محمد طالبی‌زاده، رئیس دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان نیز با اشاره به محورهای بررسی‌شده در این همایش گفت: اقتصاد شهری، درآمد پایدار، مدیریت مشارکتی، نوآوری در شهرسازی، مدیریت هوشمند شهری، حمل‌ونقل، ترافیک، سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار از جمله موضوعات مطرح‌شده در نشست‌های تخصصی بود.
وی افزود: حکمرانی هوشمند، معماری دانش، یادگیری شهری، مدیریت پسماند، محیط زیست، تاب‌آوری، مشارکت مردمی و مدیریت محله‌محور نیز از دیگر محورهای مورد بررسی در این رویداد بود.
طالبی‌زاده با تأکید بر اهمیت توجه به نیازهای شهروندان خاطرنشان کرد: همه این تلاش‌ها برای شهر و در خدمت شهروندان است؛ شهروندانی که انتظار دارند زندگی مطلوبی در شهر داشته باشند و بتوانند فرهنگ ایرانی ـ اسلامی خود را در بستر شهر حفظ و تقویت کنند.
توجه به این محورهای علمی نشان می‌دهد که تحقق حکمرانی هوشمند در مدیریت شهری، به پیوند میان داده و دانش، مشارکت ذی‌نفعان، برنامه‌ریزی راهبردی و تبدیل پژوهش‌ها به راهکارهای اجرایی نیاز دارد؛ رویکردی که می‌تواند زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان را فراهم کند.
انتهای پیام
