دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تغییرات گسترده در فناوری و زیست‌بوم رسانه‌ای گفت: «با ظهور فناوری‌ها و رسانه‌های نوپدید، الگوی حکمرانی نیز باید متحول شود و به سمت حکمرانی هوشمند و پلتفرمی حرکت کند»؛ چراکه به گفته وی، سکوها و پلتفرم‌ها در حال جایگزین شدن با بخش‌هایی از ساختارها و فناوری‌های سنتی هستند.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه در مراسم دانش‌آموختگی دانشجویان دانشگاه صداوسیما، ضمن گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، جنگ ۱۲ روزه و شهدای عرصه رسانه و فرهنگ، از تلاش مجموعه سازمان صداوسیما و دانشگاه صداوسیما در دوران جنگ اخیر قدردانی کرد.
وی با اشاره به تلاش شبانه‌روزی مدیران و کارکنان رسانه ملی در دوران جنگ گفت: از مسئولان سازمان صداوسیما، به‌ویژه رئیس سازمان، معاونان و مدیرانی که برای استمرار فعالیت رسانه ملی تلاش کردند و اجازه ندادند برنامه‌های صداوسیما حتی برای یک ثانیه متوقف شود، قدردانی می‌کنم.
خسروپناه همچنین دانشگاه صداوسیما را یکی از مراکز مهم آموزش تخصصی رسانه دانست و اظهار کرد: این دانشگاه طی سال‌های گذشته در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری توسعه یافته و امروز می‌توان از آن به‌عنوان یکی از قطب‌های آموزش رسانه‌ای کشور یاد کرد.
هفت ویژگی دانشگاه صداوسیما
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه، هفت ویژگی را برای دانشگاه صداوسیما برشمرد و نخستین ویژگی را پیوند میان آموزش نظری و فعالیت عملی عنوان کرد.
وی گفت: دانشگاه صداوسیما تلاش می‌کند دانشجویانی آگاه و توانمند تربیت کند که علاوه بر دانش نظری، از توانایی عملی و حرفه‌ای نیز برخوردار باشند.
به گفته خسروپناه، توجه به مهارت‌های ارتباطی و هنرهای دیجیتال، دومین ویژگی این دانشگاه است و باعث می‌شود آموزش‌های ارائه‌شده با تحولات فناوری و دانش‌های نوپدید ارتباط بیشتری داشته باشد.
وی ارتباط مستقیم آموزش با نیازهای حرفه‌ای رسانه و اولویت استخدام دانش‌آموختگان دانشگاه صداوسیما در رسانه ملی را سومین ویژگی این دانشگاه دانست و افزود: یکی از مشکلات برخی دانشگاه‌ها، بیکاری فارغ‌التحصیلان است که بخشی از آن به نبود ارتباط کافی میان رشته‌های تحصیلی و نیازهای جامعه و بازار کار بازمی‌گردد.
خسروپناه آشنایی دانشجویان با زیرساخت‌ها و امکانات تخصصی رسانه را چهارمین ویژگی دانشگاه صداوسیما برشمرد و به استودیوهای HD، آزمایشگاه‌های تخصصی، تجهیزات سخت‌افزاری و استفاده از هوش مصنوعی اشاره کرد.
وی پنجمین ویژگی را آموزش عملی و کارورزی تخصصی دانست و گفت: «در دوره‌های حرفه‌ای، ۴۰ تا ۱۲۰ ساعت کارورزی تخصصی برای دانشجویان پیش‌بینی شده است که این موضوع می‌تواند یک الگوی مناسب برای سایر دانشگاه‌ها باشد.»
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت آموزش عملی در کنار آموزش نظری، تصریح کرد که داشتن مدرک دانشگاهی به‌تنهایی تضمین‌کننده توانایی فرد برای انجام وظایف تخصصی نیست.
وی با بیان نمونه‌هایی از رشته حقوق و روان‌شناسی اظهار کرد که ممکن است فردی مدرک دکتری داشته باشد، اما در عمل نتواند یک لایحه تنظیم کند یا مسئله مراجعه‌کننده را حل کند. از نگاه وی، این مسئله ضرورت توجه به کارورزی و مهارت‌های عملی را نشان می‌دهد.
خسروپناه توجه به فلسفه رسانه را ششمین ویژگی دانشگاه صداوسیما دانست و گفت: فعالیت‌های علمی در این حوزه، از جمله راه‌اندازی گروه فلسفه رسانه، نشان می‌دهد این دانشگاه به مباحث بنیادین و عمیق رسانه توجه دارد.
وی افزود: «متولیان دانشگاه توجه دارند که فعالیت‌های حوزه رسانه اگر از مباحث بنیادین و فلسفی جدا شود، در مسیر خود با آسیب مواجه خواهد شد.»
تنوع دانشکده‌ها، گروه‌ها و رشته‌های آموزشی نیز هفتمین ویژگی مورد اشاره خسروپناه بود. وی به حوزه‌هایی همچون ارتباطات و رسانه، تولید رادیو و تلویزیون، هنرهای دیجیتال، مهندسی رسانه، مدیریت رسانه، تولید صدا و سیما اشاره کرد و گفت متخصصانی در زمینه‌هایی مانند فیلمسازی، مستندسازی، پویانمایی، صدابرداری و روزنامه‌نگاری در این دانشگاه تربیت می‌شوند.
تخصص رسانه‌ای بدون اخلاق حرفه‌ای کافی نیست
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت اخلاق حرفه‌ای در فعالیت رسانه‌ای تأکید کرد و گفت یک خبرنگار و روزنامه‌نگار باید در انتقال مطالب، صداقت و امانت را رعایت کند.
وی تصریح کرد: «یک روزنامه‌نگار و خبرنگار باید از صداقت برخوردار باشد و مطالب را به‌صورت کامل و امانت‌دارانه نقل کند.»
خسروپناه ادامه داد: «نمی‌توان بخشی از یک پیام را به‌صورت گزینشی و با برجستگی بیان کرد و بخش دیگری از همان پیام را نادیده گرفت. این انتخاب گزینشی و هدفمند پیام‌ها با اخلاق حرفه‌ای سازگار نیست.»
وی با اشاره به عملکرد نیروهای رسانه‌ای در جنگ اخیر اظهار کرد که تجربه این دوره نشان داد آموزش نظری به‌تنهایی کافی نیست و نیروهای رسانه‌ای در شرایط خاص باید از تخصص، تجربه میدانی و روحیه جهادی برخوردار باشند.
رسانه در حال عبور از الگوی سنتی
خسروپناه در ادامه، بحث را از ویژگی‌های دانشگاه صداوسیما به ضرورت تحول در آموزش عالی و حکمرانی رسانه کشاند و گفت تحول فناوری باعث شده بسیاری از فناوری‌هایی که طی دو یا سه دهه گذشته مورد استفاده قرار می‌گرفتند، در برابر فناوری‌های نوظهوری مانند هوش مصنوعی و فناوری کوانتومی دستخوش تغییر شوند.
وی افزود که این تحول در حوزه رسانه نیز به‌روشنی دیده می‌شود و رسانه‌های نوپدید در حال تغییر الگوهای سنتی مصرف و تولید محتوا هستند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تغییر رفتار رسانه‌ای نسل‌های جدید اظهار کرد: «این آمارها نشان می‌دهد که ما با یک زیست‌بوم رسانه‌ای متفاوت مواجه هستیم و الگوی استفاده مردم از رسانه، به‌ویژه در نسل‌های جدید، تغییر کرده است.»
وی با اشاره به افزایش استفاده از شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای هوشمند، تغییر الگوی مصرف روزنامه و کتاب و گسترش نسخه‌های دیجیتال، تأکید کرد که سیاست‌گذاری رسانه‌ای نمی‌تواند همچنان بر مبنای الگوهای گذشته طراحی شود.
حکمرانی هوشمند؛ پاسخ به تغییر زیست‌بوم رسانه‌ای
خسروپناه در ادامه با تأکید بر ضرورت بازنگری در الگوی حکمرانی رسانه گفت: «بنابراین، الگوی حکمرانی رسانه نیز باید متناسب با این تغییرات تحول پیدا کند.»
وی تصریح کرد که این مسئله صرفاً به مدیریت صداوسیما محدود نمی‌شود و هر نهاد یا فردی که در حوزه حکمرانی رسانه مسئولیت دارد باید تغییرات زیست‌بوم رسانه‌ای نسل جدید را در تصمیم‌گیری‌های خود لحاظ کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین بر ضرورت تحول در رشته‌ها و دروس دانشگاه صداوسیما تأکید کرد و گفت در کنار حفظ ظرفیت‌های موجود، باید هوشمندسازی و فناوری‌های نوین نیز به‌صورت جدی در برنامه‌های آموزشی مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره مفهوم هوشمندسازی نیز گفت: «هوشمندسازی به این معنا نیست که یک مدل یا سامانه متن‌باز را از جایی دریافت کنیم، داده‌های خود را در اختیار آن قرار دهیم و صرفاً داده‌ها را به اطلاعات تبدیل کنیم.»
خسروپناه بر ضرورت توسعه فناوری‌های متناسب با نیازهای کشور تأکید کرد و افزود: باید به سمت تولید فناوری‌ها و ظرفیت‌های بومی حرکت کرد و حتی در حوزه مدل‌های متن‌باز نیز ظرفیت‌هایی متناسب با نیازهای کشور ایجاد شود.
وی در ادامه، ارتباط میان هوش مصنوعی، رسانه و حکمرانی هوشمند را مورد توجه قرار داد و گفت: «اگر الگوی حکمرانی هوش مصنوعی و رسانه‌های هوشمند نداشته باشیم و این حکمرانی به سیاست‌گذاری، نظارت، تنظیم‌گری، توسعه زیرساخت‌ها و ساخت پلتفرم‌ها و سکوها توجه نکند، در آینده با چالش‌های جدی مواجه خواهیم شد.»
دانشگاه صداوسیما و ضرورت نگاه به آینده
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد که الگوی جدید حکمرانی باید مجموعه‌ای از سیاست‌گذاری، نظارت، تنظیم‌گری، زیرساخت‌های فناورانه و ایجاد پلتفرم‌ها را دربرگیرد.
وی در عین حال بر ضرورت مطالعه تجربه کشورهای مختلف در حوزه حکمرانی فضای مجازی تأکید کرد و گفت شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی باید موضوع حکمرانی هوشمند، فناوری‌های نوین و تحولات زیست‌بوم رسانه‌ای را با جدیت دنبال کنند.
خسروپناه در پایان با اشاره به نقش دانشگاه صداوسیما و سازمان صداوسیما در این تحول، بر ضرورت توجه همزمان به مسائل روز و موضوعات بنیادین و آینده‌نگرانه تأکید کرد و از دانشجویان خواست با تکیه بر دانش، انگیزه و توانمندی خود، درباره آینده رسانه و الگوی حکمرانی آن ایده‌پردازی کنند.
به گفته وی، تحول در زیست‌بوم رسانه‌ای تنها به تغییر ابزارها محدود نیست، بلکه آموزش، مهارت، تولید محتوا، فناوری، تنظیم‌گری و در نهایت الگوی حکمرانی هوشمند را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ موضوعی که می‌تواند یکی از محورهای مهم سیاست‌گذاری رسانه‌ای در سال‌های آینده باشد.
انتهای پیام
