شنژن با تکیه بر بیش از چهار دهه تجربه در مدیریت و توسعه شهری، تلاش میکند با استفاده از یک شاخص جامع شهری، مسیر تازهای برای حکمرانی شهرهای بزرگ ترسیم کند؛ رویکردی که در آن فناوری، داده، محیط زیست، تاب آوری، کیفیت زندگی و توسعه پایدار در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند به نقل از شینهوا، شهر شنژن در جنوب چین با توسعه «شاخص شهری شنژن» (UIS) تلاش دارد تجربه خود در زمینه مدیریت شهری را به یک چارچوب قابل استفاده برای سایر شهرهای جهان تبدیل کند. این رویکرد بخشی از تلاش این شهر برای حرکت از مدیریت سنتی به سمت حکمرانی هوشمند و مبتنی بر داده است.
خبرگزاری شینهوا در گزارشی با اشاره به تجربه بیش از ۴۰ ساله شنژن در توسعه شهری، اعلام کرد این شهر تلاش دارد میان توسعه شهری و حفاظت از محیط زیست تعادل ایجاد کند و از یک نگاه سیستمی برای مدیریت آینده شهر استفاده کند.
در مرکز این رویکرد، «شاخص شهری شنژن» قرار دارد؛ شاخصی که با هدایت وزارت منابع طبیعی چین طراحی شده و برخلاف نظامهای سنتی رتبهبندی شهرها، تنها به مقایسه عملکرد شهرها نمیپردازد، بلکه تلاش میکند به مدیران شهری برای شناسایی نقاط قوت و ضعف و تعیین مسیر آینده کمک کند.
این شاخص بر اساس شش محور اصلی شامل نوآوری، زیستپذیری، زیبایی، تاب آوری، مدنیت و هوشمندی طراحی شده است و از یک نظام ارزیابی تفصیلی با ساختار «۱+۶+۲۰+۵۰+X» استفاده میکند.
هدف از این ساختار، ارائه تصویری چندبعدی از وضعیت شهر و فراهم کردن ابزاری برای تصمیمگیری و سیاستگذاری بلندمدت است. به این ترتیب، شاخص شهری شنژن تلاش میکند ارزیابی شهر را از یک مقایسه ساده میان شهرها به ابزاری برای هدایت فرآیند حکمرانی تبدیل کند.
شاخص شنژن؛ فراتر از یک رتبهبندی شهری
رئیس مرکز تحقیقات برنامهریزی و توسعه منابع سرزمینی شنژن درباره فلسفه طراحی این شاخص گفت: «UIS یک رتبهبندی نیست، بلکه یک سیستم ناوبری است؛ ابزاری برای ارزیابی گذشته نیست، بلکه ابزاری برای حکمرانی آینده است.»
به گفته «شان لیانگ»، هدف اصلی این شاخص، مشخص کردن موقعیت فعلی شهر، تعیین جهت حرکت و هدایت اقدامات مدیریتی است. این نظام ارزیابی تلاش میکند میان شش حوزه اصلی توسعه شهری ارتباط برقرار کند و از این طریق توانایی شهر برای همزیستی میان انسان، طبیعت و توسعه اقتصادی را افزایش دهد.
بر اساس گزارش شینهوا، شاخص شهری شنژن در ژوئن سال جاری میلادی در اجلاس جهانی شهرهای سنگاپور معرفی شد و در ماه ژوئیه نیز در چارچوب نشست وزیران جنگلداری سازمان همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (APEC) وارد مرحله استفاده عملی شد.
همچنین دو گزارش تخصصی مرتبط با این شاخص، وضعیت توسعه ۱۳ شهر آسیایی-اقیانوسیه و ابعاد زیستمحیطی ۲۰ شهر را مورد بررسی قرار دادهاند تا زمینه استفاده از دادههای شهری در سیاستگذاری دقیقتر فراهم شود.
حکمرانی شهری با محوریت طبیعت
تجربه شنژن در زمینه حکمرانی هوشمند تنها به فناوریهای دیجیتال محدود نمیشود. این شهر تلاش کرده حفاظت از محیط زیست را نیز به بخشی از نظام مدیریت شهری تبدیل کند.
یکی از مهمترین نمونهها، منطقه حفاظتشده ملی «نیلی دینگ-فوتیان» است که در قلب شهر شنژن قرار دارد و یکی از مهمترین زیستگاههای جنگلهای حرا در این منطقه محسوب میشود.
این منطقه تاکنون زیستگاه ۲۷۳ گونه پرنده شناسایی شده و هر سال نزدیک به ۱۰۰ هزار پرنده مهاجر برای زمستانگذرانی به آن وارد میشوند.
شنژن در سال ۲۰۰۵ برای نخستین بار خط قرمز کنترل اکولوژیک خود را تعیین کرد و بخش قابل توجهی از قلمرو شهری را تحت حفاظت زیستمحیطی قرار داد. بر اساس این گزارش، حدود ۲۴ درصد از محدوده خشکی شهر در محدوده خطوط قرمز حفاظت اکولوژیک و حدود ۱۹ درصد از محدوده دریایی آن نیز تحت حفاظت قرار دارد. پوشش جنگلی شنژن نیز حدود ۳۹ درصد گزارش شده است.
فناوری نیز در این فرآیند نقش مهمی ایفا میکند. استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی پرندگان و بهرهگیری از دریچههای آب هوشمند از جمله اقداماتی است که برای حفاظت دقیقتر از تالابها و مدیریت منابع طبیعی به کار گرفته شده است.
به این ترتیب، تجربه شنژن نشان میدهد که حکمرانی هوشمند را نمیتوان صرفاً به دیجیتالی شدن خدمات دولتی یا استفاده از هوش مصنوعی محدود کرد؛ بلکه استفاده از داده و فناوری برای ایجاد تعادل میان توسعه اقتصادی، کیفیت زندگی و حفاظت از منابع طبیعی نیز بخشی از این مفهوم محسوب میشود.
شنژن به دنبال صادرات یک «الگوی حکمرانی» نیست
یکی دیگر از محورهای مهم تجربه شنژن، تلاش برای توسعه همکاریهای بینالمللی است.
این شهر از ظرفیت حفاظت از جنگلهای حرا برای گسترش همکاریهای زیستمحیطی در منطقه آسیا-اقیانوسیه استفاده کرده است. مرکز بینالمللی جنگلهای حرا نیز که مقر آن در شنژن قرار دارد، امسال همزمان با روز جهانی جنگلهای حرا افتتاح شد.
در حوزه اقتصاد سبز نیز شنژن اقداماتی مانند نخستین حراج اعتبار کربن جنگلهای حرا و نخستین بیمه شاخص کربن این زیستبوم را اجرا کرده است.
همچنین با استفاده از ظرفیت برنامههای APEC، «ائتلاف ملی تجارت کربن آبی» در شنژن شکل گرفته و بیش از ۱۰۰ عضو را گرد هم آورده است.
همکاری میان شنژن و هنگکنگ نیز در حوزه حفاظت از محیط زیست گسترش یافته و منطقه حفاظتشده جنگلهای حرا فوتیان با منطقه حفاظتشده «مای پو» در هنگکنگ به عنوان مناطق خواهرخوانده همکاری میکنند.
شنژن همچنین شاخص شهری خود را در مجامع بینالمللی از جمله مجمع جهانی شهرها و اجلاس جهانی شهرها معرفی کرده و تلاش دارد تجربه خود را در اختیار سایر شهرهای آسیایی و اقیانوسیه قرار دهد.
با این حال، مسئولان شنژن تأکید دارند که هدف آنها ارائه یک نسخه واحد و قابل کپی برای همه شهرهای جهان نیست.
شان لیانگ در این باره گفت: «آنچه شنژن انجام میدهد، ارائه یک الگوی ساده و قابل کپی نیست، بلکه اشتراکگذاری تجربه، تبادل دانش و یادگیری متقابل با شهرهای آسیا-اقیانوسیه برای کشف مسیرهای توسعه پایدار متناسب با ویژگیهای هر شهر است.»
تجربه شنژن نشان میدهد که آینده حکمرانی هوشمند صرفاً به توسعه زیرساختهای دیجیتال وابسته نیست. ایجاد نظامهای تصمیمگیری مبتنی بر داده، استفاده از هوش مصنوعی، توجه همزمان به تاب آوری، محیط زیست و کیفیت زندگی و ایجاد امکان همکاری میان شهرها میتواند بخش مهمی از حکمرانی شهری نسل آینده را شکل دهد.
شنژن اکنون تلاش میکند از تجربه چهار دهه توسعه شهری خود، چارچوبی برای آینده بسازد؛ چارچوبی که در آن فناوری به جای آنکه هدف نهایی باشد، به ابزاری برای تصمیمگیری بهتر، حفاظت از منابع، افزایش تاب آوری و ایجاد شهری تبدیل میشود که انسان و طبیعت بتوانند در کنار یکدیگر توسعه پیدا کنند.
انتهای پیام
