به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، سیدمحمدعلی رضوی در چهارمین همایش ملی امنیت غذایی؛ فرآوری، ایمنی غذایی و سلامت ۱۴۰۵ در مشهد، با اشاره به چالش‌های جهانی تأمین غذا اظهار کرد: تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع آب، تحریم‌های اقتصادی و آسیب‌پذیری زنجیره تأمین، ضرورت حرکت به سمت نظام غذایی هوشمند و تاب‌آور را افزایش داده است.
وی با بیان اینکه امنیت غذایی به مجموعه‌ای از سیاست‌ها، فناوری‌ها و سازوکارهای مدیریتی هماهنگ نیاز دارد، افزود: آینده امنیت غذایی ایران در گرو بازآفرینی نظام غذایی، توسعه فناوری‌های نوین و بهره‌گیری از هوش مصنوعی است.
هشدار درباره چالش‌های جهانی امنیت غذایی
رئیس مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی با اشاره به ابعاد بحران غذا در جهان، از مواجهه ۶۴۵ میلیون نفر با گرسنگی و ناتوانی حدود ۲.۷ میلیارد نفر در تأمین هزینه رژیم غذایی سالم خبر داد.
رضوی تصریح کرد: این شرایط در کنار محدودیت منابع طبیعی و مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های تولید و مدیریت منابع غذایی را نشان می‌دهد. در چنین شرایطی، افزایش تولید بدون توجه به بهره‌وری، کاهش ضایعات و دسترسی اقتصادی مردم به غذای سالم، نمی‌تواند به‌تنهایی پاسخگوی نیازهای جامعه باشد.
وی با تأکید بر آسیب‌پذیری زنجیره تأمین غذا، توجه به ظرفیت‌های داخلی، ارتقای فناوری‌های فرآوری و ایجاد سازوکارهای مناسب برای مقابله با بحران‌های احتمالی را از الزامات تقویت امنیت غذایی کشور دانست.
حکمرانی هوشمند؛ راهی برای مدیریت زنجیره غذا
از منظر حکمرانی هوشمند، امنیت غذایی صرفاً به میزان تولید محصولات کشاورزی محدود نمی‌شود، بلکه کیفیت تصمیم‌گیری، هماهنگی دستگاه‌های مسئول، مدیریت منابع و نحوه توزیع محصولات نیز در تحقق آن نقش دارد.
در این رویکرد، اطلاعات دقیق و به‌روز درباره میزان تولید، ذخایر، تقاضای بازار، شرایط اقلیمی و وضعیت زنجیره تأمین می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرد. استفاده از داده‌ها برای شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و پیش‌بینی کمبودها، امکان واکنش سریع‌تر به بحران‌های غذایی را فراهم می‌کند.
رضوی نیز تولید هوشمند، توسعه فناوری‌های نوین فرآوری، کاهش ضایعات غذایی، حکمرانی هوشمند و بهبود دسترسی مردم به غذای سالم را از محورهای اصلی تحول در نظام غذایی برشمرد.
هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین در خدمت امنیت غذایی
رئیس مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، استفاده از هوش مصنوعی، زیست‌فناوری و سامانه‌های پیش‌بینی و هشدار زودهنگام را برای مدیریت بحران‌های غذایی مهم دانست.
به‌کارگیری این فناوری‌ها می‌تواند در پیش‌بینی تغییرات تولید، شناسایی مخاطرات زنجیره تأمین، بهبود فرآیندهای فرآوری و کاهش اتلاف منابع مؤثر باشد. همچنین توسعه سامانه‌های هشدار زودهنگام می‌تواند به تصمیم‌گیران کمک کند تا پیش از تبدیل اختلالات تولید یا توزیع به بحران گسترده، اقدامات پیشگیرانه را در دستور کار قرار دهند.
با این حال، بهره‌گیری مؤثر از فناوری به زیرساخت‌های مناسب، دسترسی به داده‌های معتبر و همکاری میان نهادهای پژوهشی، بخش خصوصی و دستگاه‌های اجرایی نیاز دارد.
پیوند پژوهش و صنعت برای بازآفرینی نظام غذایی
رضوی تقویت ارتباط میان پژوهش و صنعت و توسعه زیست‌بوم ملی نوآوری غذایی را از اولویت‌های راهبردی دهه آینده دانست و بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های علمی کشور برای پاسخ‌گویی به نیازهای نظام غذایی تأکید کرد.
تقویت این ارتباط می‌تواند زمینه تبدیل دستاوردهای پژوهشی به فناوری‌های کاربردی، توسعه محصولات غذایی باکیفیت‌تر، افزایش بهره‌وری فرآوری و کاهش ضایعات را فراهم کند. از سوی دیگر، هماهنگی سیاست‌های پژوهشی، صنعتی و اجرایی می‌تواند به استفاده هدفمندتر از منابع و افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین غذا منجر شود.
وی در جمع‌بندی دیدگاه خود درباره آینده امنیت غذایی کشور تصریح کرد: «امنیت غذایی آینده ایران فقط با تولید بیشتر به دست نمی‌آید؛ با بازآفرینی نظام غذایی به دست می‌آید.»
انتهای پیام
