یک کارشناس حوزه حملونقل و ترانزیت با اشاره به جایگاه راهبردی راهآهن چابهار-زاهدان گفت: در میان پروژههای ریلی کشور، این خطآهن بر اساس اسناد بالادستی، مطالعات کارشناسی و تأکید مسئولان، یکی از مهمترین طرحهای زیرساختی و ترانزیتی ایران به شمار میرود.
سیدطه حسین مدنی در گفتوگو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، درباره مهمترین پروژههای ریلی کشور اظهار کرد: تعدد طرحهای ریلی در حال مطالعه و اجرا باعث شده اولویتبندی این پروژهها اهمیت زیادی پیدا کند، اما راهآهن چابهار-زاهدان در این میان جایگاهی ویژه دارد و از نظر اقتصادی، ترانزیتی و ژئوپلیتیکی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است.
وی با اشاره به مشخصات این پروژه افزود: مسیر ریلی چابهار-زاهدان حدود ۶۰۰ کیلومتر طول دارد و بندر شهید بهشتی چابهار را به شبکه ریلی در زاهدان متصل میکند. ارزش این طرح نیز حدود ۱.۵ میلیارد دلار برآورد شده است.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند، مهمترین دلیل اهمیت این پروژه را موقعیت استثنایی بندر چابهار دانست و گفت: چابهار تنها بندر اقیانوسی ایران است و از طریق آن امکان دسترسی مستقیم کشور به اقیانوس هند فراهم میشود؛ با این حال، برخورداری از چنین موقعیتی به تنهایی برای ایجاد یک مزیت اقتصادی پایدار کافی نیست.
مدنی ادامه داد: زمانی میتوان ظرفیت واقعی چابهار را در حوزه تجارت و ترانزیت فعال کرد که این بندر به شبکه ریلی کشور متصل شود. در غیر این صورت، بخش مهمی از مزیت جغرافیایی و اقتصادی این بندر همچنان بلااستفاده باقی خواهد ماند.
وی خاطرنشان کرد: راهاندازی مسیر ریلی چابهار-زاهدان میتواند زمینه ایجاد یک مسیر پیوسته از سواحل مکران به سمت زاهدان، مشهد، سرخس و سپس کشورهای آسیای میانه و روسیه را فراهم کند. این مسیر علاوه بر تقویت جایگاه ایران در حملونقل بینالمللی، برای هند نیز اهمیت ویژهای دارد و میتواند به تکمیل ظرفیتهای کریدور بینالمللی شمال-جنوب کمک کند.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: از این منظر، راهآهن چابهار-زاهدان تنها یک پروژه عمرانی و ریلی نیست، بلکه میتواند به یکی از ابزارهای اصلی توسعه شرق کشور و افزایش سهم ایران از بازار ترانزیت منطقه تبدیل شود.
مدنی با اشاره به شرایط دشوار جغرافیایی مسیر گفت: اجرای این پروژه با موانع طبیعی قابل توجهی همراه بوده است. مسیر چابهار تا زاهدان از مناطق کوهستانی و سختگذر عبور میکند و در بخشهایی نیز شرایط کویری و طوفانهای شن، عملیات اجرایی را با پیچیدگی مواجه کرده است.
وی ادامه داد: در طول این مسیر حدود ۴۰ تونل با مجموع طول تقریبی ۱۷ کیلومتر و همچنین حدود ۲۰ کیلومتر پل پیشبینی شده است. با وجود این دشواریها، بر اساس آخرین برآوردها پروژه به حدود ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است.
این کارشناس حوزه ترانزیت با اشاره به راهبرد کلان ایران برای توسعه کریدورهای حملونقلی اظهار کرد: شبکه ترانزیتی کشور را میتوان دارای دو محور مهم دانست؛ محور شرقی-غربی که پروژه سرخس-چشمه ثریا را در بر میگیرد و با استفاده از فناوری قطار برقی، به دنبال تقویت نقش ایران در مسیر تجارت چین و اروپا است و محور جنوبی-شمالی که راهآهن چابهار-زاهدان بخش مهمی از آن را تشکیل میدهد.
مدنی گفت: تکمیل این دو محور میتواند موقعیت ایران را در معادلات حملونقل منطقهای و بینالمللی به شکل محسوسی تغییر دهد. اتصال چابهار به شبکه ریلی شمال کشور، امکان پیوند اقیانوس هند با آسیای میانه و قفقاز را تقویت میکند و در کنار مسیرهای شرقی-غربی، ظرفیتهای جدیدی برای عبور کالا از خاک ایران ایجاد خواهد کرد.
وی در پایان تأکید کرد: اگر این پروژهها به صورت همزمان و هماهنگ تکمیل شوند، ایران میتواند از یک مسیر ترانزیتی که صرفاً یکی از گزینههای موجود برای صاحبان کالا است، به یک نقطه کلیدی و اجتنابناپذیر در تجارت منطقهای و بینالمللی تبدیل شود. تقویت پیوندهای اقتصادی میان کشورها علاوه بر ایجاد درآمدهای ترانزیتی، میتواند به افزایش تابآوری اقتصادی و تقویت امنیت ملی در بلندمدت نیز کمک کند.
انتهای پیام
