رئیس انجمن صنفی کارفرمایی فناوری دیجیتال و هوشمندسازی کشور با تشریح محورهای نشست راهبردی تجارت خارجی ایران، بر ضرورت تغییر نگاه به تجارت خارجی و توجه به تحولات فناوری، زنجیره‌های ارزش، انرژی، برند و تاب‌آوری تأکید کرد و گفت: نمی‌توان با الگوهای گذشته، تجارت آینده ایران را مدیریت کرد و باید از مدیریت وضعیت موجود به سمت طراحی جایگاه کشور در شبکه تجارت جهانی حرکت کرد.

به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، سیف‌اله نیکنامی با اشاره به برگزاری نشست راهبردی تجارت خارجی ایران در ۲۱ مهرماه در تهران اظهار کرد: تحولات ساختاری تجارت جهانی باعث شده است الگوهای سنتی رقابت اقتصادی دستخوش تغییر شوند و ایران نیز برای حضور مؤثر در بازارهای آینده باید متناسب با این تحولات، رویکرد خود را بازتعریف کند.

وی افزود: بازآرایی زنجیره‌های تأمین، شکل‌گیری کریدورهای جدید، توسعه اقتصاد پلتفرمی و استفاده از داده و هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی، قواعد رقابت در تجارت جهانی را تغییر داده است.

نیکنامی ادامه داد: مسئله تجارت خارجی دیگر تنها به میزان صادرات یا تعداد بازارهای مقصد محدود نمی‌شود، بلکه جایگاه ایران در بازارها، کریدورها، شبکه‌های تأمین و زنجیره‌های ارزش طی پنج تا ۱۰ سال آینده نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

تغییر رویکرد از مدیریت تجارت فعلی به طراحی تجارت آینده

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی فناوری دیجیتال و هوشمندسازی کشور هدف اصلی نشست پیش‌رو را فراتر از بررسی آمار و وضعیت فعلی تجارت خارجی دانست و گفت: «هدف از برگزاری این نشست، صرفاً بررسی وضعیت موجود تجارت خارجی نیست، بلکه تلاش برای حرکت از «مدیریت تجارت موجود» به سمت «طراحی جایگاه ایران در تجارت آینده» است.»

وی با بیان اینکه مفهوم تجارت نیز در حال توسعه و تغییر است، افزود: تجارت آینده تنها به مبادله کالا خلاصه نمی‌شود و خدمات، فناوری، نرم‌افزار، دانش فنی، داده، انرژی، سرمایه و برند نیز سهم بیشتری در خلق ارزش اقتصادی پیدا می‌کنند.

نیکنامی تصریح کرد: «اقتصاد جهانی بدون مرز نشده، اما شبکه‌ای‌تر شده است. مقررات، استانداردها، نظام مالی، امنیت و ژئوپلیتیک همچنان اهمیت دارند، اما در کنار فاصله جغرافیایی، کیفیت اتصال به بازار نیز به یکی از عوامل تعیین‌کننده تبدیل شده است.»

به گفته وی، همین تغییرات ضرورت توجه همزمان به زیرساخت‌های فیزیکی، دیجیتال، مالی و اطلاعاتی تجارت را افزایش داده است.

چرا فناوری باید وارد معماری تجارت خارجی شود؟

رئیس انجمن فناوری دیجیتال و هوشمندسازی کشور درباره حضور این انجمن در نشست تجارت خارجی نیز گفت که هدف، ورود به وظایف دستگاه‌های متولی تجارت نیست، بلکه ایجاد ارتباط میان ظرفیت‌های فناوری، داده و هوشمندسازی با نیازهای واقعی تجارت، صنعت، انرژی، لجستیک، بازار و برند است.

نیکنامی تأکید کرد که اگر تجارت خارجی ایران قرار است در سال‌های آینده رقابت‌پذیرتر، سریع‌تر، کم‌هزینه‌تر و تاب‌آورتر شود، فناوری باید از یک ابزار جانبی به بخشی از ساختار اصلی تجارت تبدیل شود.

وی همکاری با مجمع دیپلماسی برند را نیز در همین چارچوب ارزیابی کرد و گفت این همکاری با هدف استفاده از ظرفیت فناوری و هوشمندسازی برای بازارسازی، شبکه‌سازی، توسعه اعتماد و تثبیت حضور برندهای ایرانی در بازارهای بین‌المللی شکل گرفته است.

هوشمندسازی باید از مسئله اقتصادی آغاز شود

نیکنامی با تأکید بر اینکه استفاده از فناوری نباید صرفاً به نمایش ابزارهای دیجیتال محدود شود، اظهار کرد: «نقطه شروع هوشمندسازی، فناوری نیست؛ مسئله است.»

وی توضیح داد که فناوری زمانی برای فعال اقتصادی ارزش‌آفرین خواهد بود که بتواند شناخت دقیق‌تری از بازار ایجاد کند، تغییرات تقاضا را سریع‌تر آشکار کند و ریسک معاملات را کاهش دهد.

به گفته نیکنامی، در بخش صنعت نیز هوشمندسازی زمانی اثرگذار است که به کاهش مصرف انرژی، توقف تولید و اتلاف منابع منجر شود و در حوزه برند نیز باید شناخت دقیق‌تر از مشتری و بازار را فراهم کند.

وی افزود: «بنابراین فناوری باید در نهایت به تصمیم بهتر، بهره‌وری بیشتر، هزینه کمتر، بازار بزرگ‌تر یا ریسک پایین‌تر منجر شود.»

هشت محور برای بازطراحی تجارت خارجی ایران

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی فناوری دیجیتال و هوشمندسازی کشور با اشاره به محورهای نشست ۲۱ مهرماه گفت هشت محور اصلی برای این رویداد در نظر گرفته شده است که باید آنها را در کنار یکدیگر و به عنوان اجزای یک معماری جدید برای تجارت خارجی ایران دید.

به گفته وی، گذار از دیجیتالی‌شدن به تجارت هوشمند و پیش‌بین، یکی از این محورهاست؛ به این معنا که داده و فناوری باید از مرحله ثبت اطلاعات و الکترونیکی‌کردن فرآیندها عبور کرده و به فرآیند تصمیم‌گیری وارد شوند.

حرکت از مبادله تجاری به روابط اقتصادی عمیق و پایدار، محور دیگری است که موضوعاتی مانند سرمایه‌گذاری مشترک، تولید مشترک، توسعه فناوری، خدمات، شبکه توزیع و حضور در زنجیره ارزش را شامل می‌شود.

نیکنامی همچنین تنوع هوشمند شرکا، بازارها و مسیرهای تجاری را مورد توجه قرار داد و گفت: «هدف، جایگزینی روابط موجود نیست، بلکه افزایش قدرت انتخاب و کاهش وابستگی است.»

وی در این زمینه بر بررسی ظرفیت بازارهایی از جمله هند، پاکستان، عمان، روسیه و قزاقستان بر اساس مزیت‌های واقعی و توانمندی بنگاه‌های ایرانی تأکید کرد.

حکمرانی هوشمند تجارت و زنجیره تأمین تاب‌آور

نیکنامی حرکت از سامانه‌های پراکنده به حکمرانی هوشمند تجارت را یکی دیگر از محورهای نشست دانست و گفت: «نمی‌توان از فعال اقتصادی انتظار هوشمندی داشت، اما محیط تجارت همچنان با داده‌های پراکنده، فرآیندهای موازی و سامانه‌های غیرمتصل مواجه باشد.»

وی افزود: یکپارچگی داده، گمرک هوشمند، پنجره واحد و تصمیم‌گیری داده‌محور می‌تواند زمان و هزینه تجارت را کاهش داده و کیفیت تصمیم‌گیری را ارتقا دهد.

به گفته رئیس انجمن فناوری دیجیتال و هوشمندسازی کشور، شبکه حمل‌ونقل نیز باید در چارچوب زنجیره تأمین هوشمند و تاب‌آور دیده شود؛ به‌گونه‌ای که بندر، ریل، جاده، انبار، گمرک، ناوگان، انرژی و اطلاعات، اجزای یک شبکه به‌هم‌پیوسته باشند.

پایان صادرات، آغاز حضور پایدار در بازار جهانی

نیکنامی با اشاره به اهمیت برند در تجارت آینده، حرکت از صادرات محصول به حضور در زنجیره ارزش و ساخت برند را از دیگر محورهای مهم نشست دانست و گفت: «صادرات نباید پایان مسیر باشد.»

وی افزود: بنگاه ایرانی برای ماندگاری در بازار هدف، علاوه بر فروش محصول به شبکه توزیع، خدمات، شناخت مشتری، مشارکت محلی و اعتبار برند نیاز دارد.

رئیس انجمن فناوری دیجیتال و هوشمندسازی کشور تأکید کرد: «برند صرفاً نام و نشان تجاری یا تبلیغات نیست؛ برند حاصل تجربه‌ای است که بازار از کیفیت، خدمات، تعهد و قابلیت اعتماد یک بنگاه به دست می‌آورد.»

وی ادامه داد: اگر ایران به دنبال حضور بین‌المللی پایدار است، باید در کنار توسعه فروش، برای افزایش اعتبار برندهای ایرانی در بازارهای جهانی نیز برنامه داشته باشد.

نیکنامی در عین حال گفت: «فناوری می‌تواند شناخت بازار و مشتری را دقیق‌تر کند، اما اعتماد را نمی‌توان با الگوریتم ساخت. اعتماد حاصل کیفیت و تعهدی است که در طول زمان اثبات می‌شود.»

انرژی و تاب‌آوری؛ زیرساخت تجارت آینده

وی انرژی را یکی دیگر از مؤلفه‌های کلیدی تجارت آینده دانست و گفت نباید انرژی را صرفاً در صادرات نفت، گاز یا برق خلاصه کرد؛ زیرا انرژی با صنعت، فناوری، زیرساخت، سرمایه‌گذاری و رقابت‌پذیری ارتباط مستقیم دارد.

نیکنامی تأکید کرد که انرژی پایدار برای فعالیت صنعت، زیرساخت‌های دیجیتال، مراکز داده و لجستیک ضروری است و به همین دلیل باید ارتباط میان تجارت انرژی و اکوسیستم هوشمند تجارت مورد توجه قرار گیرد.

وی همچنین تاب‌آوری را یکی از الزامات حضور پایدار ایران در بازارهای جهانی عنوان کرد و پرسید: «اگر بازاری دچار اختلال شد، بازار جایگزین چیست؟ اگر مسیری بسته شد، مسیر دوم کدام است؟ اگر تأمین‌کننده، انرژی، زیرساخت دیجیتال یا شبکه پرداخت دچار مشکل شد، فعالیت اقتصادی چگونه باید ادامه پیدا کند؟»

رئیس انجمن فناوری دیجیتال و هوشمندسازی کشور در پاسخ به این چالش‌ها گفت: «تاب‌آوری یعنی پاسخ این پرسش‌ها را در روز بحران جست‌وجو نکنیم؛ بلکه از قبل برای آنها پاسخ داشته باشیم.»

نیکنامی در پایان بر ضرورت تبدیل مباحث نشست به اقدامات عملی تأکید کرد و گفت ارزش یک نشست راهبردی زمانی مشخص می‌شود که گفت‌وگوها به تصمیم، تصمیم‌ها به پروژه و پروژه‌ها به نتایج قابل اندازه‌گیری منجر شوند.

وی خاطرنشان کرد که ایران از ظرفیت‌های مهمی در حوزه جغرافیا، انرژی، صنعت و سرمایه انسانی برخوردار است، اما این منابع به‌تنهایی مزیت رقابتی پایدار ایجاد نمی‌کنند و اتصال هوشمند این ظرفیت‌ها به شبکه‌های اقتصادی است که می‌تواند آنها را به مزیت واقعی تبدیل کند.

نشست راهبردی تجارت خارجی ایران ۲۱ مهرماه در تهران برگزار می‌شود و موضوعاتی همچون تجارت هوشمند و پیش‌بین، زنجیره‌های ارزش، حکمرانی هوشمند تجارت، برند، انرژی، لجستیک و تاب‌آوری زنجیره تأمین از محورهای اصلی آن خواهد بود.

انتهای پیام