وضعیت دارو، افزایش هزینههای درمان و فاصله میان آنچه در میدان سلامت مشاهده میشود با برخی گزارشهای ارائهشده به مراجع تصمیمگیر، به یکی از محورهای مورد توجه کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تبدیل شده است؛ موضوعی که به گفته سخنگوی این کمیسیون، میتواند بر کیفیت سیاستگذاری و تصمیمهای کلان حوزه سلامت اثر مستقیم داشته باشد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، پس از نشست این کمیسیون با رئیس فرهنگستان علوم پزشکی، از بررسی مجموعهای از مشکلات و چالشهای نظام سلامت خبر داد و گفت یکی از مسائل مهم، تفاوت میان گزارشهای رسمی و شرایطی است که بیماران، مراکز درمانی و فعالان حوزه سلامت در عمل با آن مواجه هستند.
هشدار درباره هزینههای سنگین درمان
یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده در این نشست، افزایش سهم پرداخت مستقیم بیماران در هزینههای درمان بود. اسحاقی با اشاره به وضعیت بیمهها و هزینههای فزاینده درمان اظهار کرد: «امروز متاسفانه بیش از ۷۰ درصد هزینههای درمان از جیب بیماران پرداخت می شود.»
به گفته وی، مشکل تنها به سهم بالای پرداخت از جیب محدود نمیشود و تأخیر بیمهها در انجام تعهدات یا نپذیرفتن برخی هزینهها، فشار بیشتری را به خانوارها وارد کرده است.
این شرایط در حالی مطرح میشود که افزایش هزینههای درمان میتواند دسترسی خانوارها به خدمات پزشکی را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، زمانی که بیمهها نتوانند پوشش مورد انتظار را ارائه کنند، بخش بیشتری از هزینهها مستقیماً متوجه بیمار خواهد شد.
کمبود دارو؛ فاصله گزارش با واقعیت
وضعیت دارو نیز بخش دیگری از انتقادهای مطرحشده در نشست کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بود. اسحاقی از کمبود برخی اقلام دارویی و دشواری دسترسی به آنها سخن گفت و در عین حال، مهمترین چالش را در نحوه انعکاس این وضعیت در گزارشهای رسمی دانست.
وی گفت: «یکی از آسیبهایی که در جریان بررسی وضعیت نظام سلامت شناسایی شده، تعارض میان گزارشهای میدانی و گزارشهایی است که در برخی جلسات تصمیمگیری ارائه میشود.»
سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس برای توضیح این مسئله به نمونهای از وضعیت بازار دارویی اشاره کرد و افزود: «برای نمونه در حالی که در میدان با کمبود و حتی بحران دسترسی به برخی داروها مواجه هستیم، در برخی جلسات اعلام می شود که کمبود یا بحران دارویی وجود ندارد.»
به اعتقاد وی، چنین فاصلهای میان اطلاعات رسمی و شرایط واقعی میتواند فرآیند تصمیمگیری را با مشکل مواجه کند؛ چراکه سیاستگذار زمانی میتواند برای یک مشکل راهکار مؤثر طراحی کند که تصویر دقیقی از ابعاد و شدت آن در اختیار داشته باشد.
تجهیزات پزشکی و افزایش هزینهها
در کنار مسئله دارو، عدم استفاده بهینه از تجهیزات مدرن پزشکی، بهویژه تجهیزات حوزه تصویربرداری، نیز از دیگر موضوعات مطرحشده در نشست کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بود.
همزمان با این مسئله، افزایش هزینههای درمان برای بیماران و مراکز درمانی نیز مورد توجه قرار گرفت. اسحاقی معتقد است گزارشهایی که درباره مدیریت هزینههای درمان ارائه میشود باید با آنچه در مراکز درمانی و میان بیماران جریان دارد، مطابقت داشته باشد.
وی تصریح کرد: «همچنین در شرایطی که بیماران و مراکز درمانی با افزایش شدید هزینهها مواجه هستند، گزارشهایی درباره مدیریت هزینههای درمان از سوی دولت و بیمهها ارائه میشود که با واقعیت موجود در میدان همخوانی ندارد.»
ضرورت تصمیمگیری بر اساس گزارشهای واقعی
از نگاه کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، یکی از پیششرطهای اصلاح سیاستهای سلامت، ایجاد سازوکاری برای جمعآوری و تطبیق گزارشهای علمی، کارشناسی و میدانی است.
اسحاقی تأکید کرد: «تصمیمگیری در حوزه سلامت زمانی می تواند منجر به نتیجه مطلوب شود که گزارشهای ارائه شده به مراجع تصمیمگیر، با واقعیتهای جامعه و گزارشهای میدانی انطباق داشته باشد و میان این گزارشها تعارض وجود نداشته باشد.»
او همچنین بر ضرورت تهیه گزارشهای مستند از سوی نهادهای تخصصی تأکید کرد و گفت: «لازم است گزارشهای مربوط به وضعیت نظام سلامت از سوی مراجع تخصصی و کارشناسی همچون کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، فرهنگستان علوم پزشکی و نهادهای نظارتی به صورت یکپارچه، مستند و متقن تهیه شود تا مبنای تصمیمگیری در سطوح عالی کشور قرار گیرد.»
این رویکرد میتواند به تصمیمگیران کمک کند تا هنگام تدوین سیاستهای درمانی و دارویی، علاوه بر اطلاعات دستگاههای اجرایی، دادههای حاصل از تجربه بیماران، مراکز درمانی و نهادهای علمی و نظارتی را نیز در نظر بگیرند.
تأکید بر نقش فرهنگستان علوم پزشکی
در این نشست همچنین بر استفاده بیشتر از ظرفیت کارشناسی فرهنگستان علوم پزشکی تأکید شد. به گفته اسحاقی، نظرات تخصصی، مطالعات آیندهپژوهی و پیشنهادهای این نهاد میتواند در فرآیند تصمیمسازی حوزه سلامت مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به تأکید رئیسجمهور بر برخورداری تصمیمات از پیوست کارشناسی، فرهنگستان علوم پزشکی را یکی از مراجع مهم برای ارائه نظرات تخصصی و آیندهپژوهی در حوزه سلامت دانست.
همکاری مجلس و فرهنگستان برای اصلاح سیاستها
بر اساس توضیحات سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، قرار است همکاری میان این کمیسیون و فرهنگستان علوم پزشکی تقویت شود. هدف از این همکاری، افزایش کیفیت پیوستهای کارشناسی طرحها و لوایح، تهیه گزارشهای میدانی و استفاده از یافتههای علمی و تجربی در فرآیند تصمیمگیری عنوان شده است.
اسحاقی درباره این هدف گفت: «هدف این است که در آینده گزارشهایی جامع، علمی، مستند و مبتنی بر واقعیتهای میدانی در اختیار دولت قرار گیرد تا تصمیمگیریها در حوزه سلامت بر اساس شرایط واقعی کشور انجام شود.»
در مجموع، محور اصلی این همکاری ایجاد ارتباط منسجمتر میان دادههای میدانی، مطالعات علمی و تصمیمهای اجرایی است. کمیسیون بهداشت و درمان مجلس و فرهنگستان علوم پزشکی بر این باورند که سیاستهای سلامت زمانی میتواند به نتایج مطلوب منجر شود که تصویر ارائهشده به مسئولان، بازتاب دقیقی از شرایط واقعی بیماران، مراکز درمانی و نظام تأمین دارو و خدمات سلامت باشد.
به این ترتیب، اصلاح فرآیند گزارشدهی و تقویت نقش نهادهای علمی و نظارتی میتواند یکی از گامهای مهم برای کاهش فاصله میان سیاستهای رسمی و نیازهای واقعی نظام سلامت باشد؛ فاصلهای که در موضوعاتی مانند کمبود دارو، هزینههای درمان و عملکرد بیمهها خود را بیش از گذشته نشان داده است.
انتهای پیام
