نشست تخصصی «بررسی مواجهه ایران و آمریکا در اقلیم میانی» از سلسله نشست‌های «هوشمندی در سیاست همسایگی» با حضور جمعی از کارشناسان حوزه سیاست خارجی، اقتصاد بین‌الملل و مسائل آمریکا توسط اندیشکده سبا برگزار شد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، این نشست با حضور دکتر علی شمس اردکانی، دیپلمات، اقتصاددان و رئیس سابق کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران و مدیر سابق منطقه آزاد قشم، دکتر فؤاد ایزدی، استاد دانشگاه تهران و کارشناس مسائل آمریکا، دکتر حمید فرتوک‌زاده، استاد دانشگاه صنعتی مالک‌اشتر و کارشناس مسائل بین‌الملل و دکتر حسن حسنخانی، کارشناس مسائل اقتصاد بین‌الملل، توسط اندیشکده سبا و با همکاری خانه اندیشه‌ورزان برگزار شد.
در این نشست، کارشناسان حاضر از زوایای مختلف به روابط ایران و آمریکا، ساختار قدرت در منطقه، نقش انرژی و اقتصاد در سیاست خارجی آمریکا و ظرفیت‌های ایران در مواجهه با فشارهای خارجی پرداختند.
شمس اردکانی: باید با تمام همسایگان مسلمان منطقه حداکثر روابط را داشته باشیم
دکتر علی شمس اردکانی با تأکید بر اهمیت روابط منطقه‌ای ایران اظهار کرد: «باید با تمام همسایه‌های مسلمان منطقه حداکثر روابط را داشته باشیم.»
وی در ادامه با اشاره به جایگاه دلار در نظام اقتصادی بین‌المللی گفت: «ایران قبل از انقلاب و نیز عربستان و ونزوئلا موظف شده بودند که فروش نفت خود را به صورت دلار انجام دهند و از آمریکا کاغذدلار دریافت کنند.»
شمس اردکانی همچنین هژمونی آمریکا را متأثر از سه عامل دانست و گفت: «هژمونی آمریکا ناشی از سه امر نظامی، اقتصادی و حکومت دلار است.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود به تحولات سیاسی در کشورهای منطقه اشاره کرد و مدعی شد: «خاندان بن‌زاید را موساد بر سر کار آورد و خاندان قبلی نیز توسط کودتای موساد، سیا و ساواک سرنگون شد.»
فرتوک‌زاده: منطقه با یک محیط ساده و مسالمت‌آمیز مواجه نیست
دکتر حمید فرتوک‌زاده با اشاره به پیچیدگی مناسبات ایران و آمریکا اظهار کرد: «مسئله این است که ما با یک موجود پیچیده‌ای به نام آمریکا طرف هستیم و محیط ما محیط ساده‌ای نیست.»
وی افزود: «این منطقه از قدیم توسط بریتانیا کدگذاری ژئوپلیتیکی شده است؛ یعنی تمام مرزهای آن را بریتانیا طراحی کرده و ما نمی‌توانیم بدون توجه به آن، جایگاه ایران را در منطقه به درستی بفهمیم.»
این کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه با اشاره به مذاکرات پیش از جنگ اخیر گفت: «بدالبوسعیدی، وزیر خارجه عمان، در روز آخر مذاکرات و قبل از حمله به ایران مصاحبه کرد و گفت ایرانی‌ها در تمام زمینه‌ها حاضر به گفت‌وگو بودند و حتی بحث موشکی را هم استثناء نکرد که البته به نظر بنده احتمالاً صحیح نباشد، ولی او از حجم پیشنهادات ایران شگفت‌زده شده بود.»
فرتوک‌زاده ادامه داد: «آمریکایی‌ها به این جمع‌بندی رسیدند که اراده‌ای برای جنگ گسترده در دولت ایران وجود ندارد و به همین سبب هشدار جنگ منطقه‌ای رهبر شهید را نیز جدی نگرفتند و همین امر سبب طمع آن‌ها به شروع جنگ شد.»
وی با بیان اینکه ایران در یک محیط مسالمت‌آمیز قرار ندارد، گفت: «ما با یک محیط مسالمت‌آمیزی روبه‌رو نیستیم و ما این محیط را ناامن نکرده‌ایم، آن‌ها هستند که جنوب خلیج فارس را تسخیر کرده‌اند.»
فرتوک‌زاده همچنین سیاست آمریکا و بریتانیا در منطقه را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «سیاست آمریکا و بریتانیا در منطقه استعمار است و دلش به حال مردم و کشورها نسوخته؛ همان بریتانیایی که از بحرین فارسی‌زدایی می‌کند، از فلسطین عربی‌زدایی کرده است.»
ایزدی: سیاست جنگ باید برای آمریکا به عنوان یک سیاست اشتباه معرفی شود
دکتر فؤاد ایزدی با تشریح نحوه تصمیم‌گیری در سیاست آمریکا اظهار کرد: «آمریکایی‌ها با تحلیل سود و زیان سیاست‌های خود را اجرا می‌کنند. در فرهنگ آمریکایی اگر سیاستی جواب ندهد، سریع آن را تغییر می‌دهند و اصراری بر ادامه آن ندارند.»
وی بر همین اساس گفت: «بنابراین باید این‌گونه انتقال شود که سیاست جنگ اشتباه بوده و به نفع خود آمریکاست که جنگ را تمام و به سیاست‌های معمول گذشته خود بازگردد.»
ایزدی در ادامه، دو عامل را در حمله آمریکا به ایران مؤثر دانست و گفت: «دلیل حمله آمریکا به ایران دو چیز بوده است: اول تصاحب نفت و گاز ایران و دوم ایجاد هژمونی آمریکایی-اسرائیلی در مقابل چین و کشورهای بریکس.»
وی افزود: «بنابراین ایران باید این را بفهماند که نفت ایران به آمریکا نخواهد رسید و با ادامه جنگ آمریکا از نفت منطقه محروم خواهد شد. اگر منابع نفت و گاز منطقه دو یا سه سال به آمریکا نرسد، مشکلات بسیار بزرگی برای اقتصاد آن‌ها به بار خواهد آورد.»
این استاد دانشگاه تهران همچنین درباره مذاکرات گفت: «سیاست خوش‌بینی به مذاکرات باید اصلاح شود. گزینه غلط برای ما معطل آمریکا ماندن است و گزینه صحیح القای اشتباه و تغییر رفتار طرف مقابل است.»
ایزدی در ادامه با اشاره به وضعیت منابع نفتی آمریکا گفت: «طبق آمارهای رسمی خود آمریکایی‌ها حدود ۹ سال دیگر نفت آمریکا تمام خواهد شد و آمریکا به دنبال نفت ایران است. خود ترامپ در مصاحبه‌ای صراحتاً گفت من نفت ایران را می‌خواهم.»
حسنخانی: شناخت اقتصاد آمریکا می‌تواند بر رفتار این کشور اثر بگذارد
دکتر حسن حسنخانی نیز تحلیل رفتار آمریکا را نیازمند شناخت ساختار اقتصادی این کشور دانست و اظهار کرد: «تحلیل رفتارهای آمریکا از طریق شناخت صحیح اقتصاد آمریکا ممکن است.»
وی افزود: «آمریکا نقاط گلوگاهی خاصی دارد که با شناخت آن‌ها می‌توان بر آمریکا تأثیر گذاشت. یکی از آن‌ها مسئله جریان تأمین مالی ین است و دیگری نرخ بنزین و گازوئیل در آمریکاست.»
این کارشناس اقتصاد بین‌الملل همچنین نرخ بهره ژاپن را یکی از نقاط ضعف اقتصاد آمریکا دانست و گفت: «نرخ بهره ژاپن یکی از نقاط ضعف اقتصاد آمریکاست. اگر به هر دلیلی نرخ بهره در ژاپن افزایش پیدا کند، اقتصاد آمریکا دچار مشکل می‌شود.»
وی با اشاره به وابستگی انرژی ژاپن به منطقه غرب آسیا ادامه داد: «جالب است بدانید ژاپن غالب انرژی خود را از غرب آسیا تأمین می‌کند و ناامنی در این منطقه به ضرر ژاپن خواهد بود.»
حسنخانی در ادامه با بیان اینکه آمریکا از دو منظر وارد جنگ شده است، گفت: «آمریکا به دو دلیل جنگ را به راه انداخت؛ اول به سبب ترس از اتمام منابع انرژی خود و دوم به دلیل ترس از جنگ سرد فناورانه با چین که آمریکایی‌ها خود را بازنده آن جنگ می‌دانند.»
وی همچنین تنگه هرمز را یکی از ظرفیت‌های مهم ایران در مواجهه با آمریکا دانست و اظهار کرد: «تنگه هرمز مهم‌ترین برگ برنده‌ای که می‌تواند به دست ما بدهد این است که در کف خیابان‌های آمریکا قیمت بنزین را تحت تأثیر قرار دهد؛ چرا که اقتصاد داخلی آمریکا وابسته به قیمت بنزین است و مردم آمریکا می‌دانند با افزایش قیمت بنزین باید منتظر افزایش قیمت در همه کالاهای دیگر باشند.»
در مجموع، سخنرانان این نشست بر اهمیت شناخت دقیق ساختار سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه و همچنین توجه به نقش انرژی، دلار، بازارهای جهانی و ظرفیت‌های منطقه‌ای در تحلیل مناسبات ایران و آمریکا تأکید کردند.
انتهای پیام
