در حالی که چالشهای زیستمحیطی روزبهروز پیچیدهتر میشوند، کارشناسان نسبت به ناکارآمدی قوانین قدیمی هشدار میدهند. احسان احمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان، با تأکید بر ضرورت خروج از روشهای سنتی، معتقد است که مدیریت پسماند در کشور نیازمند گذر به سمت «حکمرانی مدرن» و استفاده از ابزارهای هوشمند است.
بحرانی که زیر پوست شهرها جریان دارد
طبق یافتههای پژوهشی که توسط این استاد دانشگاه مطرح شده، وضعیت مدیریت پسماندهای بیمارستانی بهویژه در کلانشهرها نگرانکننده است. احمدی تصریح میکند: «روزانه تنها در کلانشهری مانند اصفهان، ۲۰ تن پسماند بیمارستانی تولید میشود که ۴۴ درصد آن را زبالههای عفونی تشکیل میدهند.» این حجم از پسماندهای پرخطر در حالی تولید میشود که زیرساختهای فعلی برای کنترل این بحرانِ سلامتمحور، ناکافی ارزیابی میشوند.
قانون ۲۲ ساله؛ سد راه توسعه
یکی از محورهای اصلی نقد این متخصص، کهنگی قوانین فعلی است. به گفته وی، قانون مدیریت پسماند مصوب سال ۱۳۸۳، در مواجهه با پسماندهای نوظهور (مانند زبالههای الکترونیک و پزشکی مدرن) دچار نقص است. احمدی میافزاید: «قانون فعلی به دلیل تمرکز بیش از حد بر رویکردهای تنبیهی به جای مشوقهای اقتصادی، کارایی لازم را در حوزه بازیافت ندارد.» این رویکرد انقباضی باعث شده است که بخش خصوصی رغبت چندانی برای ورود به این عرصه نداشته باشد.
گذار به حکمرانی هوشمند
برای خروج از این بنبست مدیریتی، احمدی راهکارهای چهارگانهای را مبتنی بر نظرات متخصصان پیشنهاد میدهد که اجرای آنها میتواند سنگبنای یک حکمرانی هوشمند باشد:
۱. بهروزرسانی تعاریف قانونی متناسب با پسماندهای نوظهور.
۲. ایجاد نظام پایش هوشمند بیندستگاهی برای حذف ناهماهنگیهای سازمانی.
۳. تغییر استراتژی از تنبیه به سمت ابزارهای تشویقی برای جذب بخش خصوصی.
۴. بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته نظارتی جهت کاهش هزینههای زیستمحیطی.
وی هشدار میدهد که در صورت عدم اصلاح فوری قوانین و ساختارها، هزینههای سنگین درمان بیماریهای ناشی از سوءمدیریت پسماند، بار مضاعفی بر دوش جامعه خواهد گذاشت.
بنابراین، پیادهسازی زیرساختهای حکمرانی هوشمند نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای حفظ سلامت و امنیت زیستی شهروندان است.
انتهای پیام
