در دنیای امروز، مرز میان فناوری و سیاستگذاری بهطور بیسابقهای کمرنگ شده است. هوش مصنوعی از یک ابزار ساده فراتر رفته و به قلب تپندهی تصمیمگیریهای سازمانی و ملی تبدیل شده است.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، گزارش گارتنر با عنوان «۱۰ روند استراتژیک فناوری برای سال ۲۰۲۶»تصویری شفاف از آیندهای ارائه میدهد که در آن رقابت دیگر بر سر «داشتن» تکنولوژی نیست، بلکه بر سر «چگونگی مدیریت و حکمرانی» بر زیستبومهای هوشمند است.
پیام اصلی این گزارش روشن است: «قدرت دیگر تنها در مالکیت فناوری خلاصه نمیشود، بلکه در توانایی ترکیب، مدیریت و حکمرانی بر زیستبومهای هوشمند تعریف میشود.»
سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ دوران ظهور هوش مصنوعی مولد بود، اما سال ۲۰۲۶ آغاز عصری است که در آن کشورها و شرکتها برای «طراحی و ترکیب» فناوریها با یکدیگر رقابت میکنند. در این چشمانداز، موفقیت سازمانها به سه مأموریت کلیدی گره خورده است: ساخت زیرساختهای هوشمند، ترکیب فناوریهای نوظهور و ایجاد اعتماد دیجیتال.
گارتنر این تحول را در سه محور اصلی دستهبندی کرده است:
معمار: تمرکز بر ساخت زیرساختهای آماده برای عصر هوش مصنوعی
سنتزگر: ترکیب فناوریهای مختلف برای خلق ارزشهای جدید.
پیشگام: حفاظت از اعتماد، امنیت و حاکمیت در دنیای دیجیتال.
این سه محور نشان میدهند که آینده متعلق به سازمانهایی است که بتوانند هوش مصنوعی را در مقیاس بزرگ مدیریت و هدایت کنند.
انقلاب در ساختار نیروی انسانی
۱. تا سال ۲۰۳۰، حدود ۸۰ درصد سازمانها تیمهای بزرگ نرمافزاری خود را به تیمهای کوچک و هوشمند تبدیل خواهند کرد. پلتفرمهای توسعه بومی هوش مصنوعی اکنون قادرند بخش بزرگی از فرایند تولید نرمافزار را از طریق زبان طبیعی انجام دهند. این تغییر بنیادین ساختار نیروی انسانی، سرعت توسعه را افزایش و هزینهها را کاهش میدهد.
۲. قدرت پردازش؛ نفت جدید
تقاضا برای قدرت محاسباتی به شدت در حال افزایش است. گارتنر پیشبینی میکند تا سال ۲۰۲۸ استفاده از معماریهای محاسباتی ترکیبی از ۸ درصد به ۴۰ درصد برسد. ابررایانش هوش مصنوعی اکنون به همان اندازه که در قرن بیستم نفت برای اقتصاد حیاتی بود، برای اقتصاد دیجیتال اهمیت پیدا کرده است.
۳. حریم خصوصی؛ میدان نبرد جدید
با افزایش حجم دادههای حساس، نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی به سرعت در حال افزایش است. «محاسبات محرمانه» پاسخی به این نگرانی است که حتی در زمان پردازش داده نیز از اطلاعات محافظت میکند. گارتنر پیشبینی میکند تا سال ۲۰۲۹ حدود ۷۵ درصد پردازشها در زیرساختهای غیرقابل اعتماد با استفاده از این فناوری محافظت شوند.
۴. ظهور تیمهای هوشمند دیجیتال
نسل جدید هوش مصنوعی بر پایه «سیستمهای چندعاملی» شکل میگیرد؛ شبکهای از عاملهای هوشمند که هر یک مسئول وظیفهای مشخص هستند. رشد ۱.۴۴۵ درصدی تقاضا برای این فناوری طی تنها یک سال نشان میدهد سازمانها به دنبال ساخت همکاران دیجیتال هستند، نه صرفاً ابزارهای هوشمند.
۵. پایان سلطه مدلهای عمومی
آینده متعلق به مدلهای زبانی تخصصی است که برای صنایع خاص مانند بانکداری، پزشکی و دفاع آموزش دیدهاند. تا سال ۲۰۲۸ بیش از ۶۰ درصد هوش مصنوعی مولد سازمانی از مدلهای دامنهمحور استفاده خواهد کرد. این تحول به معنای گذار از هوش مصنوعی برای همه به هوش مصنوعی برای هر صنعت است.
۶. ورود هوش مصنوعی به جهان فیزیکی
هوش مصنوعی از صفحه نمایش خارج میشود و وارد کارخانهها، انبارها و رباتها میشود. گارتنر پیشبینی میکند تا سال ۲۰۲۸ حدود ۸۰ درصد انبارهای جهان از رباتیک یا اتوماسیون پیشرفته استفاده کنند.
۷. امنیت سایبری؛ از دفاع به پیشدستی
در دنیایی که حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی در حال گسترش هستند، مدلهای سنتی کافی نیستند. گارتنر پیشبینی میکند تا سال ۲۰۳۰ نیمی از هزینههای نرمافزارهای امنیتی به راهکارهای پیشدستانه اختصاص یابد. هدف، دیگر تنها تشخیص حمله نیست؛ بلکه پیشبینی و خنثیسازی آن پیش از وقوع است.
۸. بحران اعتماد و اصالت دیجیتال
با گسترش دیپفیکها، تشخیص حقیقت از جعل به چالشی جهانی تبدیل شده است. اصالت دیجیتال به سازمانها کمک میکند منشأ دادهها و محتوا را اثبات کنند. در آینده نزدیک، محتوای دیجیتال نیز نیازمند گواهی منشأ خواهد بود.
۹. امنیت ویژه برای هوش مصنوعی
هوش مصنوعی اکنون خود به یک سطح حمله جدید تبدیل شده است. از تزریق دستورات مخرب گرفته تا ایجنتهای سرکش، تهدیدهای جدیدی ظهور کردهاند. به همین دلیل گارتنر ظهور پلتفرمهای امنیتی اختصاصی هوش مصنوعی را یکی از روندهای کلیدی آینده میداند.
۱۰. بازگشت ژئوپلیتیک به قلب فناوری
تنشهای ژئوپلیتیکی و تحریمها مسیر حرکت شرکتها به سمت ابرهای جهانی را تغییر داده است. گارتنر پیشبینی میکند تا سال ۲۰۳۰ حدود ۷۵ درصد شرکتها بخشی از بارهای کاری خود را به زیرساختهای محلی یا حاکمیتی منتقل کنند. این روند نشان میدهد رقابت فناوری در آینده بیش از پیش با امنیت ملی و حاکمیت داده گره خواهد خورد.
پیام نهایی گزارش گارتنر این است که رقابت آینده بر سر توانایی ساخت زیرساختهای هوشمند، ترکیب فناوریها و ایجاد اعتماد در مقیاس جهانی است. برندگان این دوره جدید، سازمانهایی هستند که از امروز برای جهان مبتنی بر هوش مصنوعی، فوقمتصل و مبتنی بر اعتماد آماده میشوند.
پرسش کلیدی این است: در سال ۲۰۳۰، آیا سازمانها از هوش مصنوعی استفاده خواهند کرد، یا هوش مصنوعی زیرساخت اصلی اداره سازمانها خواهد بود؟
انتهای پیام