رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به فاصله معنادار میان ظرفیت‌های صادراتی ایران و سهم واقعی کشور از بازار ترکیه، تأکید کرد که بازنگری در رویکرد تجارت خارجی و توجه به حکمرانی هوشمند در این حوزه یک ضرورت فوری است.

سیدطه حسین مدنی با ارائه آماری از بازار کشورهای همسایه گفت:حجم صادرات و واردات ۱۵ کشور همسایه ما به هزار و ۲۰۰ میلیارد دلار در سال می‌رسد، اما متأسفانه سهم ایران از این بازار بزرگ چیزی حدود ۱۵ میلیارد دلار است.

وی خاطرنشان کرد: این شکاف آماری نشان می‌دهد که ایران هنوز نتوانسته از ظرفیت همسایگی خود بهره‌برداری کامل کند؛ موضوعی که نیازمند اصلاح رفتار تجاری و بهره‌گیری از ابزارهای نوین در چارچوب حکمرانی هوشمند است.

بازار ۶۲۰ میلیارد دلاری ترکیه و سهم اندک ایران

مدنی در ادامه تصریح کرد: ترکیه به‌تنهایی بازاری ۶۲۰ میلیارد دلاری در حوزه صادرات و واردات دارد؛ بازاری که ۳۷۰ میلیارد دلار آن واردات و ۲۵۰ میلیارد دلار آن صادرات است. با وجود جمعیت ۸۶ میلیونی و حجم بالای مبادلات، سهم ایران از این بازار «بسیار اندک» توصیف شده است.

وی تصریح کرد: در سال ۱۴۰۲ حدود 8.7 میلیون تن کالا به ارزش 2.4 میلیارد دلار به ترکیه صادر کرده‌ایم. این رقم بسیار ناچیز است و با ظرفیت بازار ترکیه و توانمندی‌های داخلی ایران تناسبی ندارد.

فرصت‌های مغفول‌مانده؛ از شیرآلات تا لبنیات

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به برخی بازارهای مستعد در ترکیه اظهار کرد: شیرآلات ساختمانی یکی از این حوزه‌هاست. ترکیه سالانه نزدیک به ۲ میلیارد دلار واردات در این بخش دارد، اما محصولات ایرانی تنها «یک دهم درصد» از این بازار را پوشش می‌دهند؛ در حالی که به گفته او، تولیدات داخلی از نظر کیفیت و قیمت قدرت رقابت دارند.

وی افزود: در بخش لبنیات نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. با وجود اینکه گردش مالی بازار لبنیات ترکیه حدود ۲.۵ میلیارد دلاری است؛ اما ایران با وجود برندهای معتبر، حضور قابل‌توجهی در این بازار ندارد و ترکیه حتی در میان ۱۰ مقصد اصلی صادراتی ایران قرار نگرفته است.

مدنی ادامه داد: بازار مصالح ساختمانی ترکیه نیز ظرفیت قابل توجهی دارد. سالانه نزدیک به ۸۰۰ هزار واحد مسکونی در این کشور احداث می‌شود که تقاضای گسترده‌ای برای سیمان ایجاد می‌کند. با این حال در سال‌های اخیر، میزان صادرات ایران به ترکیه کمتر از سه کانتینر در روز بوده است. البته قطع مکرر گاز و برق صنایع سیمان کشور را نمی‌توان در این وضعیت نادیده گرفت.

مدنی خاطرنشان کرد: در حوزه آهن و فولاد نیز با وجود ظرفیت‌های بالای ایران، صادرات سال ۱۴۰۲ حدود ۳۰۰ میلیون دلار اعلام شده که قابلیت افزایش قابل توجهی دارد.

ترکیب صادرات ایران به ترکیه؛ تمرکز بر مواد خام

مدنی درباره اقلام اصلی صادراتی ایران به ترکیه توضیح داد: در سال 1402، ۳ میلیون تن گاز مایع به ارزش یک میلیارد دلار، یک میلیون تن اوره به ارزش ۳۰۰ میلیون دلار و ۱۰۰ هزار تن آلومینیوم به ارزش ۲۰۰ میلیون دلار، سه محموله بزرگ صادراتی ایران به ترکیه بوده است. این ترکیب صادراتی نشان می‌دهد بخش عمده صادرات ایران همچنان بر پایه مواد اولیه و محصولات کم‌فرآوری‌شده است؛ موضوعی که با رویکرد توسعه صادرات دانش‌بنیان و ارزش‌افزا فاصله دارد.

مدنی در ادامه با بیان اینکه یکی از دلایل این وضعیت، بی توجهی به موضوع حکمرانی هوشمند در تجارت خارجی کشور بوده است، گفت: این وضعیت ریشه در فقدان یک «مغز متفکر دیجیتال» و عدم دسترسی به داده‌های پردازش‌شده از بازارهای جهانی دارد. اندیشکده حکمرانی هوشمند در همین راستا، طرح راهبردی و ملی «اطلس تجارت ایران» را در دستور کار قرار داده و پیگیری می‌کند.

وی در این خصوص توضیح داد: «اطلس تجارت ایران» در واقع تلاشی برای پر کردن این خلأ استراتژیک از طریق هم‌افزایی میان دولت، بخش خصوصی و فناوری‌های نوین نظیر هوش مصنوعی است. این اطلس در منظومه فکری اندیشکده حکمرانی هوشمند، تنها یک نقشه یا دایرکتوری از بازرگانان نیست؛ بلکه یک پلتفرم دینامیک مبتنی بر هوش مصنوعی است که با آنالیز الگوریتم‌های پیچیده وظیفه «رصد لحظه‌ای»، «تحلیل روندها» و «پیش‌بینی آینده» را بر عهده دارد.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند تصریح کرد: این ابزار قادر است بازیگران صنعتی را به بازارهای هدف متصل کرده و با شناسایی فرصت‌های صادراتی در لایه‌های پنهان تجارت جهانی، ریسک حضور در بازارهای بین‌المللی را کاهش دهد. بنابراین با استفاده از این ابزار هوشمند و در چارچوب حکمرانی هوشمند می‌توان سهم ایران از بازار ترکیه را افزایش داد. این پلتفرم آنلاین می‌تواند با تمرکز هدفمند بر بازارهایی مانند ترکیه، عملکرد تجار ایرانی را متحول کند و به عنوان «کلید ورود به این بازار» عمل کند.

انتهای پیام