مدیریت شهری تهران با توسعه زیرساخت‌های نوآوری، ایجاد پارک‌های علم و فناوری و گسترش همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، به‌دنبال استفاده از ظرفیت‌های علمی و فناورانه برای حل مسائل پایتخت و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است؛ مسیری که تحقق آن به هماهنگی میان بخش‌های مختلف مدیریت شهری، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و استقرار سازوکارهای حکمرانی هوشمند نیاز دارد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، علیرضا زاکانی، در مراسم امضای تفاهم‌نامه میان شهرداری تهران و معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، با تأکید بر نقش علم و فناوری در توسعه شهری گفت: «باید با استفاده از علم و فناوری، ضمن حل مسائل موجود، ظرفیت‌های جدیدی برای پیشرفت و ایجاد شرایط مناسب‌تر زندگی در شهر فراهم کنیم و در مسیر ساخت ایران قوی گام برداریم.»
وی با اشاره به نقش فناوری در افزایش توان اجرایی مدیریت شهری افزود که بهره‌گیری از دانش و نوآوری می‌تواند مسیر توسعه را کوتاه‌تر کند و زمینه دستیابی سریع‌تر به اهداف شهری را فراهم آورد. به گفته زاکانی، تهران از ظرفیت‌های گسترده دانشجویی و نیروی انسانی برخوردار است و باید این توانمندی‌ها به‌صورت هدفمند در خدمت توسعه شهر قرار گیرد.
شهردار تهران همچنین بر ضرورت گسترش ارتباط میان پایتخت و سایر مراکز علمی و فناورانه کشور تأکید کرد. بر اساس این رویکرد، تعامل دوسویه میان شهر تهران و مجموعه‌های علمی و نوآورانه می‌تواند به تبادل ظرفیت‌ها، هم‌افزایی و گسترش دستاوردهای فناوری در سطح ملی منجر شود.
زاکانی با اشاره به چشم‌انداز مدیریت شهری اظهار کرد: «چشم‌انداز مدیریت شهری، تبدیل تهران به شهری هوشمند و فراتر از یک شهر خلاق است»؛ شهری که بتواند از ظرفیت‌های داخلی خود به‌خوبی استفاده کند و هم‌زمان از توانمندی‌های سایر مجموعه‌ها برای پیشرفت بهره ببرد.
توسعه زیرساخت‌های فناوری و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان
سجاد محمدعلی‌نژاد، معاون مالی شهردار تهران، نیز توسعه فناوری را یکی از پیش‌نیازهای گسترش زیرساخت‌های شهری دانست و گفت: «توسعه زیرساخت‌های شهری بدون ورود به حوزه فناوری امکان‌پذیر نیست.»
وی با اشاره به ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای پاسخ‌گویی به نیازهای مدیریت شهری افزود که شهرداری می‌تواند با ایجاد بسترهای مناسب، زمینه فعالیت نخبگان را فراهم کند و بخشی از نیازهای خود را از طریق توان تخصصی این شرکت‌ها تأمین کند.
به گفته معاون مالی شهردار تهران، طی پنج سال اخیر ساختارهای مرتبط با توسعه فناوری و نوآوری در شهرداری گسترش یافته و اقداماتی از جمله ایجاد سازمان فناوری و نوآوری و اخذ مجوز پارک علم و فناوری انجام شده است. همچنین توسعه مجموعه‌های فناورانه در چهار بخش، شامل بوستان ولایت و سه مجموعه دیگر، در دستور کار قرار گرفته است.
محمدعلی‌نژاد با اشاره به ارتباط برنامه‌ریزی شهری با توسعه فناوری تصریح کرد که شهرداری آمادگی دارد با برگزاری رویدادهای تخصصی و استفاده از ظرفیت‌های حوزه شهرسازی، زمینه توسعه محیط‌های علمی و فناورانه را فراهم کند. همچنین قرار است در جریان بازنگری طرح تفصیلی تهران، موضوع توسعه این محیط‌ها مورد توجه قرار گیرد.
پایان فعالیت‌های جزیره‌ای؛ گامی به‌سوی حکمرانی هوشمند
بهزاد پایمرد، مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران، نیز با اشاره به ظرفیت پایتخت برای به‌کارگیری فناوری در مدیریت و خدمات شهری گفت: «تهران می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین شهرهایی باشد که در زمینه ورود فناوری به عرصه مدیریت و خدمات شهری تأثیرگذار باشد.»
وی یکی از مسائل پیشین مدیریت شهری را فعالیت جداگانه و پراکنده سازمان‌ها در حوزه فناوری و نوآوری دانست و افزود که برای رفع این مشکل، تدوین نقشه راه، توسعه نوآوری باز و ایجاد سازوکارهای حکمرانی در دستور کار قرار گرفته است.
پایمرد همچنین از ایجاد رصدخانه نوآوری برای ارزیابی جایگاه تهران در شاخص‌های جهانی نوآوری خبر داد و توضیح داد که شاخص‌های این رصدخانه می‌توانند مبنایی برای تحلیل‌های سیاستی و تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر باشند. در این مسیر، تجربه شهرهایی مانند نیویورک و بارسلون نیز در مطالعات تطبیقی بررسی شده است.
مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران با تشریح اقدامات انجام‌شده در حوزه زیرساخت‌های نوآوری، به ایجاد یا توسعه آزمایشگاه نوآوری اجتماعی، آزمایشگاه‌های مرجع شهری و پارک‌های علم و فناوری اشاره کرد. پارک‌های علم و فناوری ولایت، گفت‌وگو، اتحاد و سیمان ری از جمله مجموعه‌هایی هستند که به گفته وی ایجاد شده‌اند یا در دست ساخت قرار دارند.
وی همچنین از راه‌اندازی مراکز تخصصی نوآوری در حوزه‌هایی همچون گردشگری، زیارت هوشمند، باتری، مدیریت انرژی، گوهرسنگ، مدیریت بحران، گردشگری سلامت و سلامت شهروندی خبر داد. علاوه بر این، مراکز نوآوری در نواحی مختلف شهر شکل گرفته‌اند و فب‌لب‌های ستارخان، ری، فرهنگ و فب‌لب سیار نیز در سطح شهر راه‌اندازی شده‌اند.
پایمرد در ادامه به راه‌اندازی نخستین آزمایشگاه زنده در متروی توحید اشاره کرد و گفت این مجموعه قرار است پس از آماده‌سازی، فعالیت خود را آغاز کند.
حکمرانی هوشمند؛ فراتر از توسعه تجهیزات و فناوری
مجموعه اقدامات مطرح‌شده نشان می‌دهد که تحول فناورانه مدیریت شهری تنها به ایجاد مراکز نوآوری یا تأمین تجهیزات دیجیتال محدود نمی‌شود. در چارچوب حکمرانی هوشمند، استفاده مؤثر از فناوری مستلزم هماهنگی میان سازمان‌های شهری، بهره‌گیری از داده‌های معتبر، ارزیابی مستمر عملکرد، مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان و تبدیل اطلاعات به مبنایی برای تصمیم‌گیری است.
از این منظر، رصدخانه نوآوری، توسعه آزمایشگاه‌های شهری و ایجاد شبکه‌ای از مراکز تخصصی می‌توانند زمینه لازم برای شناخت دقیق‌تر مسائل پایتخت و طراحی راهکارهای متناسب با نیازهای شهروندان را فراهم کنند. با این حال، میزان موفقیت این اقدامات به چگونگی اتصال آن‌ها به فرایندهای تصمیم‌گیری و ارزیابی نتایج عملی آن‌ها در مدیریت و خدمات شهری وابسته خواهد بود.
در نهایت، تبدیل تهران به شهری هوشمند نیازمند آن است که زیرساخت‌های فناورانه در کنار سازوکارهای هماهنگ مدیریتی قرار گیرند تا نوآوری از سطح پروژه‌های پراکنده فراتر برود و به بهبود پایدار خدمات، افزایش کارآمدی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان منجر شود.
انتهای پیام
