سیدطهحسین مدنی رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: جنگ رمضان با وجود برخی تلخیها و ناگواریها، درسهای مهمی برای ما به همراه داشت. درسهایی که حتماً در آینده به کار خواهد آمد.
مدنی با بیان اینکه یکی از این درسها، شناخت حربههای نرم دشمن برای مقابله با دست بالای ایران در میدان بود و افزود: نیروهای نظامی ما با آمادگی اطلاعاتی و نظامی خود، در این جنگ، هم ضربات محکمی در ابعاد نظامی به دشمن زدهاند و هم به پشتوانه حکمرانی هوشمند و داده و در نتیجه مدیریت هوشمند تنگه هرمز، به خوبی پاسخ متقابل اقتصادی به دشمن و کشورهای همسو با آن دادند. کنترل ایران بر تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و تلاشهای دشمن نتوانسته خللی در این موضوع ایجاد کند. با توجه به این وضعیت، لازم است شناخت دقیقی از ابزارهای نرم دشمن داشته باشیم تا در برابر آن آمادگی لازم را کسب کنیم.
وی افزود: یکی از ابزارهای نرم دشمن در جنگ رمضان که به ویژه از سوی ترامپ استفاده شد؛ بر مبنای اقتصاد رفتاری بنا شده است. مفهوم اقتصاد رفتاری از دهه 1970 و پس از دو بحران اقتصادی دهه 30 و 70 میلادی وارد اقتصاد جهان شد. هدف نظریهپردازان اقتصاد رفتاری که عمدتاً از متخصصان حوزه روانشناسی و ریاضیات بودند و در سرزمینهای اشغالی سکونت داشتند؛ نشان دادن رژیم صهیونیستی به عنوان جزیره ثبات برای جذب سرمایه، کنترل اقتصاد دنیا و تخریب اقتصاد دشمنان بود.
مدنی گفت: آنها با بررسی شرایط مختلف به معرفی یک سری رفتارهای نامشهود، غیرقابل حذف ولی قابل مدیریت رسیدند. به عنوان مثال، در دهه 1970، بسیاری از مردم و بنگاههای اقتصادی در کشورهای مختلف به این نتیجه رسیده بودند که دولتها قدرت کافی برای کنترل این وضعیت را ندارند و در ذهنیت آنان یک انتظار تورمی عمیق ایجاد شده بود. طبق نظریه اقتصاد رفتاری، در این شرایط، انتظار تورمی یک رویه نامشهود و غیرقابل حذف ولی قابل مدیریت است که اگرچه در اقتصاد کلاسیک به آن نگاه منفی وجود دارد اما میتوان با نگاه مثبت و با یک سری ابزارها و عملکردها آن را به سمت درست هدایت کرد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: اقتصاد رفتاری همچنین معتقد است که رفتارهای نامشهود با یک سری ابزار قابل مدیریت است. رسانه یکی از مهمترین ابزارهایی است که در اقتصاد رفتاری به آن توجه میشود. نوع نگاه اقتصاد رفتاری به رسانه، به عنوان ابزاری است که بتواند بر ذهن و سپس رفتار مردم برای حرکت در مسیری که تعریف شده، اثرگذار باشد. این ابزار میتواند در قالب یک فیلم سرگرم کننده اما دارای فحوای اقتصادی، یک سریال جذاب با پیامهای خاص، کتاب، مجله، عکس، آهنگ، پادکست، شبکه اجتماعی و حتی موتور جستجو تعریف شود. با این نگاه، آنها سعی میکنند از تمام این ابزارها برای کنترل اقتصاد دنیا و تخریب اقتصاد دشمنان خود استفاده کنند.
وی افزود: با این مقدمه، میتوان بسیاری از مواضع رسانهای و فعالیتهای ترامپ درباره جنگ با ایران در شبکههای اجتماعی را از منظر اقتصاد رفتاری بررسی کرد. رفتاری که او در دوره اول ریاست جمهوری و حتی پیش از ورود به کاخ سفید و در زمان مبارزات انتخاباتی، علیه برجام و اقتصاد ایران به کار گرفته بود و ضمن ایجاد هراس و مجاب کردن بسیاری از شرکتهای خارجی به خروج از ایران، بازار داخلی ما را تحت تأثیر نوسانات بسیار شدیدی قرار داده بود.
مدنی توضیح داد: در این جنگ هم یکی از مهمترین اهداف ترامپ در استفاده از الگوهای اقتصاد رفتاری، بی اثر کردن مدیریت هوشمند ایران بر تنگه هرمز بود. او از ابتدای جنگ رمضان و پس از اینکه ایران با مدیریت هوشمند خود توانست بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دهد؛ سعی کرد با الگوهای اقتصاد رفتاری، این اثر را خنثی کند و برای نتیجه گرفتن در آن، جنگ شناختی و جنگ اقتصادی را با هم تلفیق کرده تا هم جهان را علیه ایران همسو کند و هم به کشورهای جهان اطمینان دهد که شرایط به زودی تغییر خواهد کرد.
وی ادامه داد: ترامپ برای این کار، درست زمانی که بازارهای مالی جهان تعطیل شده با استفاده از شبکه اجتماعی خود یا گفتگوهای رسانهای با ادبیاتی تند، شروع به تهدیدهای شدیدی چون هدف قرار دادن نیروگاهها و سایر زیرساختهای ایران کرد و وقتی بازارهای مالی در آستانه بازگشایی بود درباره مذاکره، صلح، پایان جنگ، رسیدن به اهداف و … حرف میزد تا براساس اقتصاد رفتاری، با ارسال سیگنالهای مثبت، اثر رفتارهای نظامی بر بازارهای جهانی را مدیریت کند.
مدنی گفت: این الگوها طی این مدت، بارها بر بازارهای جهانی اثر گذاشت. حتی شاهد بودیم که توانست قیمت نفت را از 120 دلار به کانال 80 دلار کاهش دهد اما نکته مهم اینجاست که اقتصاد رفتاری یک تیغ دو لبه است و بعد از مدتی در صورت ارسال سیگنالهای فیک، اثر خود را از دست میدهد. در مورد رفتارهای ترامپ هم همین اتفاق رخ داد و بعد از اینکه بازارهای جهانی تغییری در نحوه جنگیدن ایران مشاهده نکرد؛ مجدداً قیمتها صعودی شد. این رفتار از سوی ترامپ، انگلیس و رسانههای آنها در طول جنگ استفاده شد تا ابزار اقتصادی ایران یعنی مدیریت هوشمند بر تنگه هرمز را بی اثر کند اما این الگو با توجه به اینکه دنیا متوجه آن شد، دیگر اثر قبلی را ندارد و بازارهای مالی دیگر از این حربه اثر نمیگیرد.
وی در پایان باید گفت: دشمن در بخش نظامی در برابر ایران دچار سردرگمی و ابزارهای شناختی و نرم او هم برای اثرگذاری بر اقتصاد ما بی اثر شد. صحبتهای رهبر معظم انقلاب هم که فرموده بودند «برادران عزیز رزمنده! خواست تودههای مردم، ادامه دفاع موثر و پشیمانکننده است. همچنین قطعاً همچنان از اهرم مسدود کردن تنگه هرمز باید استفاده شود»، باطلالسحر حربههای دشمن برای بهرهگیری از اقتصاد رفتاری برای اثرگذاری بر بازارهای جهانی بود. بنابراین مردم که در این مدت صبوری به خرج دادهاند؛ با تداوم این صبر برای رسیدن به نقطهای روشن و امیدوارکننده، در کنار نیروهای نظامی بمانند.
انتهای پیام
