به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، حمیدرضا جانباز در نشست نخبگانی روز زاینده‌رود در اتاق بازرگانی، با تأکید بر ضرورت مدیریت یکپارچه منابع آبی این حوضه اظهار کرد: «وضعیت موجود امکان تداوم ندارد و ادامه روند کنونی به ناپایداری منجر خواهد شد.»
وی با اشاره به تأثیر هم‌زمان عوامل اقلیمی، اجتماعی و اقتصادی بر وضعیت زاینده‌رود افزود: برای مدیریت این حوضه باید مجموعه عوامل مؤثر بر منابع آب بررسی شود و تصمیم‌گیری‌ها از رویکرد صرفاً تأمین‌محور فراتر برود.
اصلاح حکمرانی آب؛ فراتر از انتقال منابع
جانباز با انتقاد از مشکلات ساختاری مدیریت منابع آب گفت: «مهم‌ترین مسئله در این منطقه و در سطح مدیریت آب کشور، حکمرانی معیوب آب است.»
وی با اشاره به وضعیت نگران‌کننده منابع آب زیرزمینی، توجه به احکام قانون برنامه هفتم توسعه در حوزه حکمرانی آب را ضروری دانست و افزود: هرچند وزارت نیرو باید بدهی خود به حوضه زاینده‌رود را در قالب طرح‌های توسعه منابع آب جبران کند، اما حل مسائل این حوضه به مجموعه‌ای از اقدامات مکمل نیاز دارد.
مدیرعامل شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشور، افزایش بهره‌وری را یکی از این اقدامات دانست و گفت: مصرف غیربهره‌ور آب در صنایع اصفهان و دیگر مناطق کشور نشان می‌دهد که اصلاح الگوی مصرف باید در بخش‌های مختلف اقتصادی دنبال شود.
شفافیت داده‌ها و فناوری؛ ابزار مدیریت هوشمند منابع آب
جانباز با تأکید بر ضرورت شفافیت در برداشت منابع آبی اظهار کرد: در قانون برنامه هفتم توسعه، شفافیت به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های حکمرانی مطلوب آب مورد توجه قرار گرفته است؛ با این حال، نظام داده در این حوزه با ضعف‌هایی روبه‌روست و اطلاعات دقیق درباره میزان برداشت آب در دسترس نیست.
وی افزود: با وجود روش‌های جدید اندازه‌گیری و فناوری‌های موجود، باید امکان تعیین دقیق میزان برداشت آب و سطح زیر کشت محصولات کشاورزی فراهم شود. استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و ابزارهای نوین پایش می‌تواند به شناسایی مصارف و کنترل برداشت‌ها کمک کند.
مدیرعامل شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشور همچنین از همکاری با کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس برای اصلاح تعرفه‌های آب، به‌ویژه در زمینه برداشت‌های غیرمجاز، خبر داد.
وی با دعوت از دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشجویان برای مشارکت در حل مسائل آب گفت: حمایت از طرح‌های دانشجویی و پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی می‌تواند به توسعه راهکارهای علمی در این زمینه کمک کند.
جانباز، اقتصاد آب را نیز از موضوعات مهم دانست و افزود: تا زمانی که مشخص نباشد آب با چه قیمتی تأمین و پمپاژ می‌شود و با چه قیمتی به مصرف‌کننده می‌رسد، بخشی از مشکلات این حوزه همچنان باقی خواهد ماند.
واگذاری اختیارات و مشارکت مردم در مدیریت زاینده‌رود
این مقام مسئول با اشاره به ضرورت مدیریت متمرکز و هوشمند حوضه زاینده‌رود گفت: هدف از این رویکرد، تأمین پایدار آب است و شورای هماهنگی حوضه زاینده‌رود یکی از سازوکارهای موجود برای تحقق آن به شمار می‌رود.
وی افزود: سیاست‌های تدوین‌شده باید به‌صورت هماهنگ اجرا و پایش شوند و سازوکار مشخصی برای هدایت اقدامات دستگاه‌های مسئول وجود داشته باشد.
جانباز با انتقاد از تمرکز همه تصمیم‌گیری‌ها در تهران اظهار کرد: «این دیدگاه که همه تصمیم‌ها باید در تهران گرفته شود، درست نیست و لازم است بخشی از تصمیم‌گیری‌ها در استان انجام شود.»
وی ادامه داد: واگذاری اختیارات باید متناسب با انتقال مسئولیت‌ها به استان و تشکل‌های مرتبط انجام شود؛ موضوعی که در احکام قانون برنامه هفتم توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است.
مدیرعامل شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به تجربه مدیریت کشت امسال گفت: همراهی با کشاورزان و توجه به مسائل آنان می‌تواند به نتایج مناسبی منجر شود. به گفته وی، قطع‌نشدن جریان آب در میانه دوره کشت و همکاری شرکت آب منطقه‌ای، سازمان جهاد کشاورزی و استانداری، در افزایش تولید امسال نقش داشته است.
تأمین حقابه تالاب گاوخونی نیازمند هماهنگی دستگاه‌ها
جانباز با تأکید بر ضرورت توجه به نیازهای محیط‌زیستی در مدیریت منابع آب گفت: در سال گذشته بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب برای تالاب‌ها رهاسازی شد؛ با این حال، رهاسازی آب در بستر رودخانه لزوماً به معنای رسیدن آن به مقصد نهایی نیست.
وی افزود: در سال‌های گذشته، مقدار محدودی آب به تالاب گاوخونی رسیده که برای احیای آن کافی نبوده است. به همین دلیل، تأمین حقابه تالاب‌ها به برنامه‌ریزی دقیق‌تر و همکاری میان دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.
مدیرعامل شرکت مادر تخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشور از برنامه‌ریزی برای رهاسازی موجی آب هم‌زمان با بارش‌ها خبر داد و گفت: هدف این است که در زمان تأمین بخشی از نیازهای کشاورزی از طریق بارندگی، حجم مناسبی از آب به سمت تالاب گاوخونی و دیگر تالاب‌ها هدایت شود. تجربه اجرای این روش در حوضه کرخه نیز نتایج خوبی به همراه داشته است.
وی در پایان با تأکید بر اولویت تأمین آب شرب و ضرورت توجه به محیط زیست اظهار کرد: «تالاب‌ها همگی اهمیت دارند و پس از تأمین آب شرب، باید نیازهای محیط‌زیستی نیز مورد توجه قرار گیرند.»
بر این اساس، تحقق حکمرانی هوشمند آب در حوضه زاینده‌رود به ترکیبی از تصمیم‌گیری داده‌محور، پایش دقیق برداشت‌ها، افزایش بهره‌وری، مشارکت ذی‌نفعان و هماهنگی نهادی وابسته است؛ رویکردی که می‌تواند زمینه مدیریت پایدار منابع آب و حفاظت مؤثرتر از تالاب‌ها را فراهم کند.
انتهای پیام
