با آماده‌سازی گیلان برای میزبانی از هیئت دولت و رئیس‌جمهور در سفر استانی پیش‌رو، استاندار بر ضرورت هدفمند کردن مطالبات و تمرکز بر مسائل اساسی تأکید دارد. بر این اساس، ۳۹ پروژه اولویت‌دار تصویب شده که حل معضلات پسماند، فاضلاب و راه‌های استان در صدر آن‌ها قرار دارد. اما در میان این پروژه‌ها، یک طرح کلان و تحول‌آفرین خودنمایی می‌کند: تبدیل گیلان به «هاب لجستیک کشاورزی شمال کشور»؛ طرحی که در پنج مرحله از توسعه زیرساخت‌های ریلی و بندری تا دیجیتال‌سازی و حکمرانی هوشمند تدوین شده است.

به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، محمود هوشیارفرد، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به موقعیت ممتاز استان، اظهار داشت: «گیلان از چندین ظرفیت راهبردی در حوزه حمل‌ونقل برخوردار است که می‌تواند آن را به یک هاب لجستیک کشاورزی تبدیل کند.» وی بندر انزلی را به‌عنوان تنها بندر حاشیه دریای خزر، بستر مناسبی برای صادرات محصولات به کشورهای حاشیه این دریا از جمله روسیه، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان دانست و افزود: «این مزیت با کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل زمینی و استفاده از کانتینرهای یخچال‌دار همراه می‌شود.»

هوشیارفرد با اشاره به پتانسیل بندر آستارا برای مبادلات با جمهوری آذربایجان و اتصال به کریدور شمال-جنوب، تصریح کرد: «راه‌آهن قزوین-رشت-آستارا که بخشی از کریدور بین‌المللی شمال-جنوب است، امکان اتصال بازارهای کشاورزی گیلان به بازارهای فرامنطقه‌ای مانند روسیه و آسیای میانه را فراهم می‌کند.» وی همچنین به نقش فرودگاه بین‌المللی سردار جنگل رشت در حمل سریع محصولات تازه‌خوری، فسادپذیر و باارزش افزوده بالا مانند محصولات گلخانه‌ای، سبزیجات برگی و چای سبز اشاره کرد.

هوشیارفرد در خصوص اهداف کمی این طرح، گفت: «بر اساس پیش‌بینی‌ها، در یک بازه ۵ ساله، سهم صادرات تولیدات کشاورزی از بنادر گیلان ۴۰ درصد افزایش خواهد یافت و میزان ضایعات محصولات کشاورزی تا ۱۵ درصد کاهش می‌یابد.» وی افزود: «با راه‌اندازی کامل کریدور ریلی رشت-آستارا، ظرفیت عبور ۵ میلیون تن بار در سال و ایجاد ۱۵ هزار شغل مستقیم در زنجیره لجستیک تا افق ۱۴۱۰ محقق خواهد شد.»

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی گیلان، برنامه اجرایی این طرح را در پنج مرحله تشریح کرد:

مرحله اول؛ توسعه زیرساخت‌های حیاتی (۱۴۰۶-۱۴۰۷):

هوشیارفرد در این باره توضیح داد: «این فاز شامل تکمیل و بهره‌برداری از خط ریلی رشت-آستارا، احداث ایستگاه بندری بارگیری تخصصی محصولات کشاورزی، اتصال راه‌آهن به سکوی بارگیری بنادر انزلی و آستارا و احداث اسکله‌های اختصاصی کانتینر یخچال‌دار است.» وی افزود: «توسعه سردخانه‌های بندری با ظرفیت ۵۰ هزار تن، احداث سیلوی برنج با ظرفیت ۱۰۰ هزار تن در مجاورت بندر، پایانه تخصصی محصولات کشاورزی در خشکبیجار و احداث بارانداز عمومی در لاهیجان، رودسر و تالش از دیگر برنامه‌های این مرحله است. همچنین ایجاد بارانداز هوایی محصولات فسادپذیر در فرودگاه سردار جنگل رشت پیش‌بینی شده است.»

مرحله دوم؛ ایجاد زنجیره سرد یکپارچه (۱۴۰۷-۱۴۰۸):

هوشیارفرد با اشاره به اهمیت این بخش، اظهار داشت: «این زنجیره که از مزرعه تا بازار صادراتی را شامل می‌شود، با احداث شبکه‌ای متشکل از ۵۰ سردخانه ۲۰۰ تا ۵۰۰ تنی در شهرستان‌های استان، واحدهای پیش‌سرمایش تولیدات کشاورزی، نوسازی ناوگان به ۵۰۰ کامیون یا تریلر یخچال‌دار و سیستم ردیابی دما و رطوبت با حسگرهای اینترنت‌اشیا برای نظارت هوشمند بر زنجیره سرد، تکمیل خواهد شد.»

مرحله سوم؛ فرآوری و بسته‌بندی (۱۴۰۹-۱۴۱۰):

وی در تشریح این مرحله گفت: «احداث واحدهای بسته‌بندی و سورتینگ برنج با ظرفیت ۳۰۰ هزار تن در سال، فرآوری و بسته‌بندی چای با ظرفیت ۵۰ هزار تن در سال با مرکزیت لاهیجان، سورتینگ و بسته‌بندی کیوی در شرق و غرب گیلان و واحدهای خشک‌کن و بسته‌بندی سبزیجات و مرکبات در آستارا از برنامه‌های این فاز است.» هوشیارفرد تأکید کرد: «این محصولات با بسته‌بندی استاندارد و دارای گواهینامه‌های GLOBALG.A.P و HACCP تحت برند «گیلان سبز» عرضه خواهند شد.»

مرحله چهارم؛ دیپلماسی اقتصادی و توسعه بازارهای فرامنطقه‌ای:

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات گیلان در این باره اظهار داشت: «در این فاز، بازار اوراسیا و تفاهم‌نامه‌های تجاری با روسیه، قزاقستان و بلاروس، توافق تهاتر صادرات محصولاتی مانند برنج و کیوی در مقابل واردات نهاده‌ها و ماشین‌آلات، حضور مستمر در نمایشگاه‌های بین‌المللی مانند EXPO مسکو و کریدور سبز گمرکی برای ترخیص سریع (کمتر از ۲۴ ساعت) محصولات حساس و فسادپذیر دنبال می‌شود.»

مرحله پنجم؛ دیجیتال‌سازی و حکمرانی هوشمند (۱۴۰۹-۱۴۱۰):

هوشیارفرد با تأکید بر این بخش، گفت: «این فاز شامل ایجاد سامانه ملی لجستیک کشاورزی با داشبورد لحظه‌ای موجودی سردخانه‌ها و ناوگان ترانزیت، پلتفرم‌های صادراتی B2B برای اتصال تولیدکنندگان داخلی به خریداران خارجی، عرضه محصولات در بورس کالا با تحویل در انبارهای بندر انزلی و آستارا و ردیابی زنجیره تأمین برای شفافیت و جلب اعتماد مشتریان خارجی است.» وی خاطرنشان کرد: «حکمرانی هوشمند در این مرحله، نظارت بر کل زنجیره تأمین را از مزرعه تا بازار مقصد امکان‌پذیر می‌سازد و با شفافیت کامل، جلب اعتماد مشتریان خارجی را تسهیل می‌کند.»

هوشیارفرد درباره تأمین مالی این طرح تصریح کرد: «در این طرح، سهم بودجه دولتی (ملی و استانی) ۳۰ درصد، صندوق توسعه ملی ۲۰ درصد، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی ۳۰ درصد و تسهیلات بانکی ارزان‌قیمت کشاورزی ۲۰ درصد پیش‌بینی شده است. بخش خصوصی با تضمین حداقل سود، ساخت و بهره‌برداری از سردخانه‌ها و پایانه‌ها را بر عهده خواهد داشت.»

وی در خصوص ساختار مدیریتی، اظهار داشت: «شورای راهبری هاب با ریاست استاندار و عضویت دستگاه‌های ذیربط از جمله سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی، بنادر و کشتیرانی، گمرک و اتاق بازرگانی تشکیل می‌شود. همچنین مشاور بین‌الملل برای امور اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) و دبیرخانه دائمی در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان پیش‌بینی شده است.»

هوشیارفرد به ریسک‌های پیش‌روی این طرح نیز اشاره کرد و گفت: «مهمترین ریسک‌ها شامل تحریم‌های بانکی، کاهش تراز آبی دریای خزر و نوسان قیمت‌های جهانی است که برای هر کدام راهکارهایی اندیشیده شده؛ از جمله استفاده از تهاتر و ارزهای محلی، طراحی اسکله‌های باعمق متغیر، توسعه مسیرهای جاده‌ای جایگزین، تنوع‌بخشی به بازارها و انعقاد قراردادهای بلندمدت.»

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات گیلان در پاسخ به پرسشی درباره ظرفیت‌های فراورده‌های دامی، تأکید کرد: «گیلان به دلیل مزیت‌های زیرساختی، بهداشتی و نظارتی در بخش فراورده‌های خام دامی، طیور و آبزیان مانند محصولات لبنی، خوراک و مکمل آبزیان، تخم‌مرغ و جوجه یک‌روزه، توان تجمیع، بسته‌بندی و صادرات این محصولات را نیز دارد. به‌ویژه در حوزه آبزیان و خاویار بیشترین مزیت را داریم و در طیور نیز ظرفیت تولید بالایی داریم.»

هوشیارفرد در جمع‌بندی سخنان خود اظهار داشت: «گیلان می‌تواند «هاب لجستیک کشاورزی شمال کشور» باشد و شواهد فعلی بیش از یک شعار ساده است. اجرای یکپارچه این طرح، گیلان را از یک استان صرفاً تولیدکننده به پایانه لجستیکی-صادراتی کشور و از یک «هاب بالقوه» به «هاب واقعی» تبدیل می‌کند و بهره‌برداری همزمان از مسیرهای دریایی، ریلی، جاده‌ای و هوایی را محقق می‌سازد.» وی با اشاره به پیشرفت فیزیکی راه‌آهن رشت به آستارا، از آزادسازی ۱۶۲ کیلومتری این مسیر و تکمیل ۳۵ کیلومتر زیرساخت آن خبر داد و امیدواری کرد که در همین دولت، ریل به آستارا متصل شود و کریدور شمال به جنوب تکمیل گردد.

انتهای پیام