سومار در سالهای اخیر از یک گذرگاه مرزی صرف فراتر رفته و اکنون بهعنوان یکی از مهمترین ظرفیتهای ژئواقتصادی ایران برای توسعه تجارت، ترانزیت و اتصال به بازارهای منطقهای مطرح است. کارشناسان معتقدند این مرز به دلیل نزدیکی به بغداد، دسترسی به شبکه حملونقل عراق و قابلیت اتصال به کریدورهای بینالمللی، میتواند به یکی از پیشرانهای اقتصاد کشور تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه توسعه آن بر پایه حکمرانی هوشمند و برنامهریزی یکپارچه دنبال شود.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، کشورهای موفق جهان تنها به واسطه موقعیت جغرافیایی به جایگاه کنونی خود نرسیدهاند، بلکه با تصمیمگیری بهموقع، سرمایهگذاری هدفمند و حکمرانی هوشمند توانستهاند مزیتهای طبیعی را به ثروت و قدرت اقتصادی تبدیل کنند.
جغرافیا، تنها فرصت را خلق میکند؛ آنچه فرصت را به ثروت، امنیت و قدرت ملی تبدیل میکند، تصمیم درست، سرمایهگذاری بهموقع و حکمرانی هوشمند است.
بر اساس این تحلیل، سومار به دلیل فاصله کوتاه با بغداد و قرار گرفتن در مسیر استان دیالی عراق، ظرفیت کاهش هزینههای حملونقل، افزایش سرعت زنجیره تأمین و ارتقای رقابتپذیری کالاهای ایرانی را دارد. همچنین رشد صادرات از این مرز، با وجود محدودیتهای زیرساختی، نشان میدهد که ظرفیت تجاری آن پیش از تکمیل طرحهای توسعه نیز به اثبات رسیده است.
نویسنده گزارش با اشاره به مفهوم «تقاضای اثباتشده» در اقتصاد زیرساخت تأکید میکند که سرمایهگذاری در سومار برخلاف بسیاری از پروژههای عمرانی، بر پایه شواهد واقعی بازار انجام میشود و نه صرفاً پیشبینیهای آینده. به همین دلیل توسعه این مرز میتواند بازده اقتصادی قابل توجهی برای کشور به همراه داشته باشد.
در بخش دیگری از گزارش، ارتقای سومار به مرز رسمی تردد زائران اربعین نیز عاملی مهم برای توسعه اقتصادی منطقه ارزیابی شده است. در این زمینه آمده است که زیرساختهای ایجادشده برای خدماترسانی به زائران، در صورت طراحی صحیح، میتواند در تمام طول سال در خدمت تجارت، گردشگری و اقتصاد محلی قرار گیرد و به نمونهای از سرمایهگذاری چندمنظوره تبدیل شود.
این گزارش همچنین بر ظرفیت سومار برای اتصال ایران به مسیرهای راهبردی عراق، بندر فاو، بازارهای اردن، سوریه و حتی سواحل مدیترانه تأکید دارد و معتقد است این مرز تنها یک گذرگاه صادراتی نیست، بلکه میتواند به حلقهای مهم در شبکه کریدورهای منطقهای تبدیل شود.
در ادامه، نویسنده توسعه فیزیکی را بهتنهایی کافی نمیداند و هشدار میدهد که موفقیت سومار نیازمند تغییر رویکرد در سیاستگذاری است. در متن تصریح شده است: جاده، شرط لازم توسعه است، اما هرگز شرط کافی نیست. بر همین اساس پیشنهاد میشود سومار به جای اجرای پروژههای پراکنده، در قالب یک اکوسیستم لجستیکی شامل آزادراه، راهآهن، گمرک، پایانههای مدرن، زیرساختهای دیجیتال، سرمایهگذاری بخش خصوصی و هماهنگی میان دستگاههای مختلف توسعه یابد.
گزارش همچنین بر ضرورت حرکت به سمت «مرز هوشمند» تأکید دارد؛ مدلی که با استفاده از پنجره واحد تجاری، تبادل الکترونیکی اسناد، سامانههای هوشمند و فناوریهای نوین، زمان توقف کامیونها در مرز را به شکل چشمگیری کاهش داده و هزینه تجارت را پایین میآورد.
در جمعبندی این تحلیل آمده است که سومار از همه مؤلفههای لازم برای تبدیل شدن به یکی از مهمترین گرههای لجستیکی غرب آسیا برخوردار است، اما تحقق این ظرفیت به کیفیت سیاستگذاری وابسته خواهد بود. همانگونه که نویسنده تأکید میکند: جغرافیا بهتنهایی ثروت نمیآفریند؛ حکمرانی است که مرز را به قدرت تبدیل میکند.
از این منظر، آینده سومار بیش از هر عامل دیگری به سرعت تصمیمگیری، تکمیل زیرساختها و استقرار الگوی حکمرانی هوشمند گره خورده است.
انتهای پیام
