رئیس مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت با تشریح برنامههای این مرکز برای توسعه زیرساختهای دیجیتال سلامت، بر ضرورت یکپارچهسازی سامانهها، استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی و تقویت زیرساختهای دادهای برای تحقق پرونده الکترونیک سلامت و اجرای مؤثر برنامه پزشکی خانواده تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، دکتر سیدرضا مظهری در دومین روز از ششمین اجلاس رؤسای دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور که در دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، فناوری اطلاعات را یکی از پایههای اصلی مدیریت نوین نظام سلامت دانست و گفت: «آینده مدیریت نظام سلامت، بیش از هر زمان دیگری به دادههای دقیق، بهموقع و قابل اعتماد وابسته است.»
وی با اشاره به تعدد سامانههای اطلاعاتی در بخشهای مختلف نظام سلامت، یکی از محورهای مهم برنامههای این مرکز را ایجاد زیرساختی برای ارتباط میان سامانهها عنوان کرد. به گفته مظهری، در این معماری، سامانههایی که استانداردهای لازم را رعایت کنند، میتوانند اطلاعات خود را به شکل هماهنگ با سایر سامانهها تبادل کنند.
رئیس مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت افزود این زیرساخت از سال گذشته وارد مرحله اجرایی شده و تعدادی از سامانهها نیز به آن متصل شدهاند. تکمیل این فرآیند میتواند زمینه دسترسی هماهنگتر به اطلاعات سلامت در سراسر کشور را فراهم کند.
مظهری در عین حال تأکید کرد که سیاست جدید به معنای کنار گذاشتن سامانههای کارآمد نیست. او با اشاره به سامانه «سینا» گفت این سامانهها میتوانند هویت و قابلیتهای خود را حفظ کنند و در چارچوب معماری جدید به فعالیت ادامه دهند؛ مشابه مدلی که در نسخهنویسی الکترونیک برای اتصال سامانههای مختلف به زیرساختهای مشترک مورد استفاده قرار گرفته است.
فناوری اطلاعات در خدمت پزشکی خانواده
بخش دیگری از برنامههای وزارت بهداشت به استفاده از زیرساختهای فناوری اطلاعات برای اجرای برنامه پزشکی خانواده و تقویت نظام ارجاع اختصاص دارد. مظهری با اشاره به قابلیتهای ایجادشده در سامانههای سطح یک گفت امکان ارجاع بیمار به سطح دو، دریافت بازخورد از بخش تخصصی، نوبتدهی و ترسیم مسیر ارجاع در این زیرساختها پیشبینی شده و بخش قابل توجهی از آن نیز به مرحله اجرا رسیده است.
وی هدف از توسعه این خدمات را ایجاد مسیر مشخصتر برای بیماران عنوان کرد و گفت: «این قابلیتها کمک میکند بیمار در مسیر درمان سرگردان نشود و اطلاعات لازم میان سطوح مختلف ارائه خدمت جریان پیدا کند.»
به گفته رئیس مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، جریان صحیح اطلاعات میان سطوح مختلف درمان میتواند دسترسی مردم به خدمات، سرعت ارائه خدمات و کیفیت مراقبت را بهبود دهد؛ موضوعی که در اجرای موفق پزشکی خانواده و نظام ارجاع اهمیت زیادی دارد.
هوش مصنوعی؛ از تحلیل داده تا مدیریت منابع
مظهری همچنین بر ضرورت حرکت نظام سلامت از مدیریت سنتی به سمت تصمیمگیری مبتنی بر داده تأکید کرد. وی معتقد است حجم اطلاعات تولیدشده در نظام سلامت زمانی میتواند ارزش مدیریتی پیدا کند که به ابزار تصمیمسازی تبدیل شود.
او در این زمینه گفت: «دادههای سلامت زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهند که بتوان از آنها برای تصمیمگیریهای دقیق مدیریتی استفاده کرد.»
رئیس مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، هوش مصنوعی را یکی از ابزارهای مهم آینده نظام سلامت دانست و توضیح داد که تحلیل هوشمند دادهها میتواند در حوزههایی مانند پیشبینی طغیان بیماریها، مدیریت مصرف دارو، شناسایی الگوهای غیرمنطقی مصرف و توزیع عادلانه منابع به کار گرفته شود.
در کنار این موضوع، توسعه داشبوردهای مدیریتی نیز در دستور کار قرار گرفته است. این ابزارها میتوانند الگوی درخواست خدمات آزمایشگاهی، تصویربرداری و دارویی را پایش کنند و با شناسایی الگوهای پرمصرف، زمینه اصلاح فرآیندها و کاهش هزینههای غیرضروری را فراهم کنند.
توسعه شبکه سلامت در مناطق روستایی
یکی دیگر از محورهای مورد اشاره مظهری، وضعیت زیرساختهای دیجیتال در مناطق محروم و روستایی بود. به گفته وی، بخش عمده مراکز بهداشتی و درمانی کشور به تجهیزات رایانهای مجهز شده و به شبکه ملی سلامت شمس متصل هستند؛ با این حال، نوسازی بخشی از تجهیزات و رفع برخی مشکلات ارتباطی همچنان دنبال میشود.
وی با اشاره به همکاری با شرکت مخابرات ایران برای توسعه این شبکه افزود مراکز دارای اولویت از طریق فیبر نوری و سایر ظرفیتهای ارتباطی به شبکه متصل میشوند. این توسعه میتواند دسترسی مراکز دورافتاده به سامانهها و خدمات الکترونیک سلامت را پایدارتر کند.
امنیت داده؛ شرط اساسی توسعه سلامت دیجیتال
در کنار توسعه فناوری، حفاظت از اطلاعات سلامت نیز از محورهای مهم این برنامه اعلام شده است. مظهری امنیت سایبری، حفظ محرمانگی اطلاعات بیماران و تعیین سطوح دسترسی را از الزامات اساسی توسعه سلامت دیجیتال دانست.
وی تأکید کرد حرکت به سمت حکمرانی هوشمند و مدیریت دادهمحور نمیتواند جدا از حفاظت از اطلاعات شهروندان دنبال شود و گفت: «حرکت به سمت حکمرانی دادهمحور باید همزمان با صیانت از اطلاعات سلامت مردم انجام شود.»
مظهری در پایان با تأکید بر تغییر جایگاه فناوری اطلاعات در ساختار مدیریتی نظام سلامت تصریح کرد: «توسعه زیرساختهای یکپارچه، استانداردسازی دادهها، هوش مصنوعی و شبکه ملی سلامت، زمینهای فراهم میکند تا دانشگاههای علوم پزشکی بتوانند تصمیمهای دقیقتر، سریعتر و عادلانهتری برای مدیریت منابع و ارائه خدمات به مردم اتخاذ کنند.»
بر این اساس، مسیر ترسیمشده از سوی مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، صرفاً توسعه چند سامانه جدید نیست؛ بلکه حرکت به سمت معماری یکپارچه اطلاعات سلامت، تصمیمگیری مبتنی بر داده، استفاده هدفمند از هوش مصنوعی و تقویت زیرساختهای ارتباطی است؛ مجموعهای که میتواند فناوری اطلاعات را از یک بخش پشتیبان به یکی از ابزارهای اصلی مدیریت و تحقق حکمرانی هوشمند در نظام سلامت تبدیل کند.
انتهای پیام
