یک کارشناس مدیریت ساختوساز با انتقاد از تداوم ساختارهای سنتی در نظام اداری، نسبت به پیامدهای تصمیمگیریهای غیر دادهمحور هشدار داد و تأکید کرد ادامه این روند میتواند کشور را با بحرانهای جدی مدیریتی مواجه کند.
دکتر محمد فتاح جهرمی، از متخصصان حوزه مدیریت ساخت و توسعه زیرساخت، معتقد است شکاف میان تحولات فناورانه جهان و ساختار تصمیمسازی داخلی هر روز عمیقتر میشود.
ساختار سنتی؛ مانع توسعه و بهرهوری
به گفته این کارشناس، بدنه بزرگ دولت، لایههای پیچیده بروکراسی و ضعف مهارتهای دیجیتال در میان بخشی از مدیران، روند تحول را کند کرده است. او در این باره تصریح کرد:
«بزرگی بدنه دولت، پیچیدگیهای بروکراتیک، و حضور مدیرانی که نه تنها با فناوریهای نوین آشنا نیستند، بلکه بعضاً حتی مهارت کار با رایانه را ندارند، کشور را در آستانه یک بحران مدیریتی قرار داده است.»
وی همچنین با اشاره به عقبماندگی در بهرهگیری از فناوریهای نو افزود: «ساختار سنتی تصمیمگیری در کشور، به یکی از موانع اصلی توسعه تبدیل شده.»
جهان با داده تصمیم میگیرد، ما با سلیقه
فتاح با مقایسه وضعیت ایران و کشورهای توسعهیافته گفت: «ما در شرایطی زندگی میکنیم که جهان بر مبنای داده، الگوریتم و هوش مصنوعی تصمیم میگیرد، اما در کشور ما همچنان تصمیمات احساسی، سلیقهای و مبتنی بر آزمون و خطا اتخاذ میشود.»
به باور او، نبود نظام تصمیمسازی مبتنی بر داده، هزینههای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی به همراه دارد. او تأکید کرد: «وقتی مدیران بهجای تکیه بر تحلیل داده و ابزارهای فناوری، از ذهنیت شخصی و تجربه محدود خود استفاده میکنند، خروجی آن چیزی جز اتلاف منابع ملی، افزایش هزینهها و حذف آیندهنگری از فرآیندهای توسعهای نخواهد بود.»
این کارشناس حوزه زیرساخت همچنین هشدار داد: «امروز در کشور شاهد تصمیمهایی هستیم که نه تنها مبتنی بر واقعیتهای میدانی نیستند، بلکه بهدلیل فقدان زیرساخت دادهمحور، امکان ارزیابی اثربخشی آنها نیز وجود ندارد.»
فاصله با حکمرانی هوشمند
در حالیکه بسیاری از کشورها مفهوم حکمرانی هوشمند را بهعنوان یک اصل مدیریتی پذیرفتهاند و از فناوری برای افزایش شفافیت، کارایی و پاسخگویی بهره میبرند، در ایران هنوز مقاومتهایی در برابر دیجیتالیسازی فرآیندها وجود دارد. نبود پایگاههای داده یکپارچه و ابزارهای تحلیلی پیشرفته، امکان پایش سیاستها و ارزیابی نتایج را محدود کرده است.
به اعتقاد فتاح، گذار به حکمرانی هوشمند و مدیریت مبتنی بر داده یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه ضرورتی فوری برای جلوگیری از اتلاف منابع و تشدید بحرانهاست.
تغییر ابزار کافی نیست؛ باید نگرش تغییر کند
این صاحبنظر حوزه مدیریت پروژه با تأکید بر اهمیت تحول ذهنی مدیران گفت: «دولت باید فناوری را بهعنوان یک ابزار توانمندساز بپذیرد، نه تهدید. ما در عصری زندگی میکنیم که بدون تکیه بر داده، امکان مدیریت مؤثر پروژهها و منابع وجود ندارد.»
او در ادامه تصریح کرد: «موضوع اصلی فقط استفاده از ابزارهای دیجیتال نیست؛ مسئله، نوع نگاه مدیران به مقوله مدیریت است. بدون تغییر در سطح تفکر و نگرش تصمیمگیران، هیچ تکنولوژیای نمیتواند تحولی واقعی ایجاد کند.»
آینده را باید مهندسی کرد
فتاح در جمعبندی سخنان خود بر ضرورت برنامهریزی مبتنی بر تحلیل داده تأکید کرد و گفت: «کشوری که بتواند با اتکا به داده و تحلیل تصمیم بگیرد، میتواند آینده را مهندسی کند. اما کشوری که همچنان با ذهنیت سنتی و روشهای قدیمی به مدیریت ادامه میدهد، ناچار است هر روز با بحران جدیدی روبهرو شود و فقط به فکر مدیریت پیامدهای آن باشد.»
آنچه از این اظهارات برمیآید، این است که بدون استقرار **حکمرانی هوشمند** و عبور از تصمیمگیریهای احساسی، امکان دستیابی به توسعه پایدار و مدیریت کارآمد منابع ملی وجود نخواهد داشت.
انتهای پیام
