اندیشکده حکمرانی شریف در پژوهشی، با بررسی وضعیت دیپلماسی نخبگانی ایران در بحران منطقهای اخیر، معتقد است که میدان نبرد امروز دیگر محدود به مرزهای جغرافیایی نیست و نبردهای تعیینکننده در قلب رسانهها و شبکههای اجتماعی و بر سر تصاحب افکار عمومی در جریان است.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، اندیشکده حکمرانی شریف استدلال میکند که دیپلماسی نخبگانی بهعنوان بازوی غیررسمی سیاست خارجی، ظرفیت عظیمی برای انتقال پیامهای راهبردی کشور با زبانی علمی و اقناعکننده به جامعه جهانی دارد؛ با این حال، این ظرفیت به دلیل فقدان زیرساختهای ارتباطی پایدار، نبود شبکه هماهنگ و ضعف ارتباط ساختاری میان حاکمیت و نخبگان، به فعلیت کامل نرسیده است.
به باور اندیشکده حکمرانی شریف، دیپلماسی رسمی و سنتی به دلیل ملاحظات و پروتکلهای سختگیرانه، از انعطافپذیری و سرعت واکنش کافی در شبکههای پیچیده رسانهای محروم است و این محدودیت در زمان بروز بحرانهای حاد منطقهای، روایت رسمی حاکمیت را در لابهلای پروپاگاندای رسانههای قدرتمند گم میکند.
اندیشکده حکمرانی شریف با رصد دقیق بازه زمانی ۲۸ فوریه تا ۷ آوریل ۲۰۲۶، بالغ بر ۶۶۷ حضور رسانهای از ۶۵ فرد برجسته ایرانی را پایش کرده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که ۸۴.۵۶ درصد از این حضورها (۵۶۴ فعالیت) توسط دانشگاهیان، پژوهشگران و تحلیلگران مستقل رقم خورده که نشان از تمایل شبکههای بینالمللی به شنیدن تحلیلهای کارشناسانه و غیررسمی دارد.
اندیشکده حکمرانی شریف بهعنوان گره کور اصلی، به توزیع جغرافیایی نامتوازن کنشگران اشاره میکند؛ بهگونهای که ۴۸.۵۸ درصد از کل فعالیتهای رسانهای توسط نخبگان مقیم ایالات متحده انجام شده، در حالی که کارشناسان مستقر در ایران تنها ۳۴.۶۳ درصد از حضور را به خود اختصاص دادهاند. این شکاف عمیق، پیامدهای راهبردی سنگینی برای دیپلماسی عمومی کشور به همراه دارد.
اندیشکده حکمرانی شریف با آسیبشناسی این وضعیت، «کنشگری واکنشی و قائمبهفرد» را بهعنوان مهمترین نقطه ضعف شناسایی میکند. به باور این اندیشکده، فقدان یک شبکه منسجم دیپلماسی نخبگانی در دوران صلح، باعث شده تا در زمان بحران، هیچ ستاد هدایتگر یا خط روایتی واحدی برای همافزایی تلاشها وجود نداشته باشد و این عدم انسجام، به تولید روایتهای پراکنده و گاه متناقض منجر شده است.
اندیشکده حکمرانی شریف همچنین چالشهای زیرساختی و فنی را مانعی جدی میداند و معتقد است که قطعی مکرر اینترنت بینالملل، سرعت پایین ارتباطات و نبود استودیوهای مجهز، شبکههای خبری بینالمللی را به سمت استفاده از کارشناسان مقیم خارج سوق داده است. همچنین غفلت از ظرفیت شبکههای اجتماعی جهانی توسط اساتید داخلی، مانع از انتشار گسترده تحلیلهای علمی آنها شده است.
اندیشکده حکمرانی شریف برای خروج از این بنبست، مجموعهای از راهکارهای عملیاتی را تدوین کرده است که شامل «آمایش و شناسایی ظرفیتهای مغفول» از طریق ایجاد بانک جامع اطلاعاتی، نهادینهسازی ارتباط مستمر میان حاکمیت و فعالان غیردولتی، جبران ضعفهای زیرساختی با راهاندازی استودیوهای مجهز و ارائه اینترنت پایدار، تنوعبخشی زبانی فراتر از انگلیسی، برگزاری دورههای تخصصی فن بیان و مناظره، و بهرهگیری از ظرفیت نخبگان میهندوست ایرانی مقیم خارج است.
اندیشکده حکمرانی شریف در جمعبندی نهایی خود تأکید میکند که انفعال در میدان رسانه و غفلت از سازماندهی استراتژیک دیپلماسی نخبگانی، کشور را در نبردهای روایتی آینده به شدت آسیبپذیر خواهد ساخت. به باور این اندیشکده، پیروزی در جنگهای ترکیبی و شناختی مدرن، نیازمند تغییر پارادایم از رویکردهای واکنشی به سمت طراحی یک استراتژی جامع، پیشدستانه و شبکهمحور است و تنها در سایه حمایت مستمر نهادی، رفع موانع فنی و آموزش تخصصی نخبگان، میتوان روایت اصیل و مقتدرانه از استراتژیهای ملی را بر رسانههای رقیب مسلط ساخت.
انتهای پیام
